WhatsApp Discussion Series 46: 'Achchha' v/s 'Siddha-sneha' by Dr. Pravin Madikonda, Prof. KSR Prasad, Dr. Sukhveer Verma, Dr. Raghuram Bhatta, Dr. Pratibha P. Mahesh, Dr. Pratibha Navani, Dr. Pawan Madan, Dr. Radheshyam Soni, Dr. Shekhar Singh Rathod and others.
[8/19, 11:59 AM] Sukhvir Dr.:
What is mean of Achchhapeya ?
Is it use of only sneha without pravicharna
Or
use of simple sneha.
[8/19, 12:02 PM] Dr Mitesh:
Achpeya means simple sneha.
[8/19, 12:02 PM] Sukhvir Verma Dr.:
In my opinion Achhe sneha is use of sneha without pravicharna. This ghrita may be sadhit or murchhit.
Use of aama sneha is not achhe sneha.
How can we advised to a patient to take a aama sneha for snehana?
[8/19, 12:04 PM] Janardan Hebbar Dr:
Murchita ghrita will again have manjishta haridra etc. So, taking ghee alone makes sense.
[8/19, 12:04 PM] Dr Mitesh:
How can we made murchit sneha ??
[8/19, 12:04 PM] Jui Shahane:
I agree with this opinion Sukhvir sir !
[8/19, 12:07 PM] Sukhvir Verma Dr.:
No worry but we have to use atleast murchhit sneha for snehan.
[8/19, 12:07 PM] Sukhvir Verma:
Murchhana method is documented literature. Dr. Mitesh !
[8/19, 2:14 PM] Praveen Medi Dr:
There are two aspects of sneha pana.
Acchapeya and vicharana sneha.
[8/19, 2:15 PM] Dr. Surendra A. Soni:
We use term 'Siddha-sneha' for sadhit sneha not the achchha sneha. There are many references where рдШृрддाрдиि рд╕िрдж्рдзाрдиि terminology has been used so we take achchha sneha as pure sneha with arthapatti.
Dr Sukhbir ji
I think aam sneha is contraindicated in vasti only not for oral use.
[8/19, 2:19 PM] Praveen Medi Dr:
Appears logical Soni Sir 

[8/19, 2:39 PM] Shekhar singh:
рдЖрдЪाрд░्рдпों рдиे рдЕрдЪ्рдЫ рдкाрди рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рднी рдХрд╣ीं рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЪрд░्рдЪा рдирд╣ी рдХी, рдХि рд╕्рдиेрд╣рдкाрди рдоें рдЕрдЪ्рдЫрдкेрдп рдоें рдЖрдо рд╕्рдиेрд╣ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рди рдХрд░ें।
рд╡рд╕्рддुрддः, рдШृрдд рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЕрдЧ्рдиि рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рддो рд╣ोрддा рд╣ी рд╣ै рдЕрддः рдШृрдд рдХो рдЖрдо рдШृрдд рдоाрдирдиा рднी рдпुрдХ्рддिрдпुрдХ्рдд рдирд╣ीं рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा। 
рдШृрдд рдЖрджि рдХा рдоूрд░्рдЪ्рдЫрди рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдмृрд╣рдд्рдд्рд░рдпी рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ै рдХрд╣ीं ??
[8/19, 2:41 PM] Dr. Surendra A. Soni:
Dr. Shekhar ! 
рдоूрд░्рдЪ्рдЫрдиा рд╕ंрднрд╡рддः рд░рд╕ाрдЪाрд░्рдпों рдХी рджेрди рд╣ै ।
[8/19, 2:43 PM] Shekhar singh: 

[8/19, 3:07 PM] Praveen Medi Dr:
Murchana of grita and taila is mentioned in Bhaisajya ratnavali........Jwara rogadhikara /1285
[8/19, 3:30 PM] Sukhvir Verma:
It means there is no need of murchhana sanskaar in Ghrita as it is not documented in Vrihtrai n there is no concept of saam ghrita
We always accept those principles of literature which are suitable to us. There is no standards.
Experts plz comment on the requirement of murchhana sanskaar of Ghrita used for oral purpose. 

My opinion:
Use of heat to prepare Ghrita is only part of procedure not sufficient to decrease the saamata.
Simple sneha should not be use for snehan purpose. It should be murchhit or sadhit with the medicine.
[8/19, 4:27 PM] Sukhvir Verma Dr.:
Dr. Surendra ji ! restriction in vasti- рдпे рдХрд╣ाँ рдкрд░ рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ै рдЬी 

[8/19, 4:28 PM] Sukhvir Verma:
рдЖрдЪाрд░्рдп рдЬी рдиे рддो рд╕्рдиेрд╣рдкाрди рдоें рдмреЭрддे рдХ्рд░рдо рдоें рд╕्рдиेрд╣ рдХी рдоाрдд्рд░ा рдмреЭाрдиे рдХे рдмाрд░े рдоें рднी рдХрд╣ीं рдЪрд░्рдЪा рдирд╣ी рдХी рд╣ै рд╕рд░् рдЬी 

[8/19, 4:50 PM] Praveen Medi Dr:
Dear sir,
Even though Brihatrayi hasn't mentioned murchana of taila and grita, but it may better to consider it if possible.
But truly speaking, before taking grita pana we heat the grita once again. That much minimal heat exposure might be sufficient to eliminate the minimal content of AMA present in the Grita.
Apart from that the Ushnodaka Anupama which is advocated during sneha pana also mitigates the AMA morbidly of grita.
More over the regular domestic use of grita is never subjected to any Murchana.
I have seen people in Varanasi, at Ganga ghats, in regular practice of gogrita pana with out any murchana.... for months together.
Ushnodaka Anupana might be the answer from Acharyas against murchana procedure
[8/19, 5:24 PM] Shekhar singh MP:
рдХृрд╖्рдг рдмिрд╣ाрд░ी рдиूрд░ рдХा рд╢ेрд░ рд╣ै -
рд╕рдЪ рдШрдЯे рдпा рдмреЭे рддो рд╕рдЪ рдиा рд░рд╣े,
рдЭूрдЯ рдХी рдХोрдИ рдЗंрддेрд╣ा рд╣ी рдирд╣ी।।
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░, рд╢ुрдж्рдз рд╕्рдиेрд╣ рдоूрд░्рдЫिрдд рдХрд░рдиे рдкрд░ рднी, рд╢ुрдж्рдз рдирд╣ी рд░рд╣ेрдЧा 
[8/19, 6:48 PM] Parul Ben Joshi:
Ghrut or Tail paan is done After Heating it to Slightly more than Body Temperature. Never taken without Heating
[8/19, 7:46 PM] Praveen Medi Dr: 
[8/19, 7:58 PM] Dr. Surendra A. Soni:
рди рдд्рд╡ाрдоं рдк्рд░рдгрдпेрдд् рд╕्рдиेрд╣ं рд╕ рд╣्рдпрднिрд╖्рдпрди्рджрдпेрдж्рдЧुрджрдо् ।
рд╕ाрд╡рд╢ेрд╖ं рдЪ рдХुрд░्рд╡ीрдд рд╡ाрдпुः рд╢ेрд╖े рд╣ि рддिрд╖्рдарддि ॥рекрео॥
рди рдЪैрд╡ рдЧुрджрдХрдг्рдаाрдн्рдпां рджрдж्рдпाрдд् рд╕्рдиेрд╣рдордирди्рддрд░рдо् ।
рдЙрднрдпрд╕्рдоाрдд्рез рд╕рдоं рдЧрдЪ्рдЫрди् рд╡ाрддрдордЧ्рдиिं рдЪ рджूрд╖рдпेрдд् ॥рекреп॥
рдЪ рд╕ि 4
Dr. Sukhvir ji !
[8/19, 8:25 PM] Dr. Surendra A. Soni:
Perfect Analysis !!
We are to look reverse that whether brihat trayi has mentioned such facts or not....?
Another important thing is that moorchan would be a type of siddh sneha.
It would be a matter of research that ghrit prepared with achchha sneha and another side ghrit prepared with moorchchhit sneha.....?
Which should be more effective and why...?
Dalhan also mentions.....
рдЕрдЪ्рдЫ- рдХेрд╡рд▓ं рд╕рд░्рдкि
[8/19, 8:59 PM] Dr Pratibha P Mahesh:
taila moorchana is explained by sharangadhara....its not related to sneha adhyaya.....
its explained under manufacturing of different taila...!
[8/19, 9 PM] Dr. Surendra A. Soni: 
[8/19, 9:00 PM] Dr Pratibha P Mahesh:
different paka khara madhyama mrudhu specifically indicated in pana nasya bhasthi n abhyanga...
[8/19, 9:04 PM] Sukhvir Verma:
Yes type of paka is specifically indicated for paan.
[8/19, 9:58 PM] Shekhar singh:
Right sir, but here point is achch sneh should be treated or not ?
[8/19, 10:11 PM] Dr Pratibha P Mahesh:
praveen sir if processed or samskarita ghritha if it is having chance of shamana effect while given for shodhana why acharyas are mentioned different sneha or ghrita kalpana in different adhyaya.....
how iit wl act as shamana as there is difference in matra n kala...
[8/19, 10:11 PM] Dr Pratibha P Mahesh:
not remembering but its in bhaishaja kalpana text or sharangadhara samhita...
if accha sneha is in first order dn all cases why cant we use it...
even based on palatability its good
[8/19, 10:22 PM] Ramesh Pande Dr Delhi:
Sir, Dose of Accha paan (cow ghee) ?
[8/19, 10:24 PM] Dr. Sharad Trivedi: 


[8/19, 10:24 PM] Ramesh Pande Dr Delhi:
Timing of Trivuth churna given.... In morning or before night bed time ?
[8/19, 10:26 PM] Dr Pratibha P Mahesh:
it was given in morng...classical virechana..
[8/19, 10:27 PM] Dr Pratibha P Mahesh:
its in sneha adhyaya...in this case sir should reply
[8/19, 10:28 PM] Ramesh Pande Dr Delhi:
Reference of Types of sneha paak is available in Bhaisajya kalpana as well as in Sharangdhar samhita.
[8/19, 11:18 PM] Radheshyam Soni dr:
рдпрд╣ां рд╕्рдиेрд╣ाрд░्рде рдЕрдЪ्рдЫ рд╢рдм्рдж рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ै, рдиा рдХि рд╢ुрдж्рдз।
рдЕрдЪ्рдЫ рдШृрдд рдФрд░ рдк्рд░рд╡िрдЪाрд░рдиा рдпे рд╕्рдиेрд╣рдиाрд░्рде рдЙрдкрдпुрдЬ्рдп рд╣ैं। рдЖрдЪाрд░्рдп рдпे рдирд╣ीं рдХрд╣ рд░рд╣े рдХि рдЕрдЪ्рдЫ рд╕े рддाрддрдкрд░्рдп рд╕ाрдзिрдд рдШृрдд рдирд╣ीं рд╣ै рдФрд░ рдиा рд╣ी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ाрдзिрдд рдШृрдд рдХो 24 рдк्рд░рд╡िрдЪाрд░рдиाрдУं рдоें рд╣ी рдЧिрдиा рд╣ै।
рд▓рдЧрднрдЧ рд╕рднी рд░ोрдЧों рдоें рд╢ोрдзрди рдХा рд╡िрдзाрди рдмрддाрдпा рдФрд░ рд╕ाрде рд╣ी рд░ोрдЧ рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдШृрдд рднी рдмрддाрдП, рддो рдХ्рдпा рд╡े рдХेрд╡рд▓ рд╢рдордиाрд░्рде рд╣ी рдмрддाрдП
рдХ्рдпोрдХि рд╕्рдиेрд╣рди рд╣ेрддु рддो рдЖрдЪाрд░्рдпों рдиे рдЕрдЪ्рдЫ рд╕्рдиेрд╣ рдХो рд╣ी рд╡рд░ीрдпрддा рджी рд╣ै।
рдоैं рдЕрдЪ्рдЫ рд╕्рдиेрд╣ рд╕े рд╕ाрдзिрдд рд╕्рдиेрд╣ рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рд╣ूँ।
рдоैं рдбॉ рдк्рд░рд╡ीрдг рд╕рд░ рдХे рд╢ुрдж्рдз рдЧोрдШृрдд рд╕े рд╕्рдиेрд╣ рдХрд░рдиे рдХो рд╡рд░्рдЬिрдд рдирд╣ीं рдХрд░ рд░рд╣ा। рдЙрдирдХा рддрд░्рдХ рдЕрдкрдиी рдЬрдЧрд╣ рд╕рд╣ी рд╣ै। рд╢ुрдж्рдз рдШृрдд рднी рдЖрдо рдирд╣ीं рд╣ै рдФрд░ рдкрде्рдп рднी рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рд╕ाрдзिрдд рдШृрдд рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдкाрди рдХрд░рдиे рдоें рднी рдЖрд╕ाрди рд╣ै।
рдкрд░ рд░ोрдЧрдзिрдХाрд░ рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╕ाрдзिрдд рдШृрдд рдЕрдзिрдХ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै рдРрд╕ा рдоेрд░ा рднी рдоाрдирдиा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдоैं рдбॉ рд╕ुрдЦрдмीрд░ рдЬी рд╕े рд╕рд╣рдордд рд╣ूँ।
рдШृрдд рдоूрд░्рдЫрди рд╣ेрддु рд╢ाрд░ंрдЧрдзрд░ рднी рдХрд╣рддा рд╣ै। рдФрд░ рд╢ाрд░ंрдЧрдзрд░ рдХो рднैрд╖рдЬ्рдп рдХрд▓्рдкрдиा рд╣ेрддु рдк्рд░рдзाрди рдЧ्рд░рди्рде рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдмрд╣ुрдд рд╕ी рдмाрддें рдЬो рд╡ृрд╣рдд्рдд्рд░рдпी рдоें рдирд╣ीं рд╣ै, рдЙрдирдХो рд╣ैрдо рд╢ाрд░ंрдЧрдзрд░ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЧ्рд░ंрдеो рдФрд░ рдЯीрдХाрдУं рд╕े рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рддे рд╣ी рд╣ैं।

[8/19, 11:19 PM] Abhyadaya Sharma Jpr:
Please refer Bhaishajya Ratnawali
All kinds of tail n Ghrit murchan r given in it
[8/19, 11:24 PM] Pawan madan Dr: 


[8/19, 11:27 PM] Pawan madan Dr:
рддो рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдЕрдЪ्рдЫ рдШ्рд░ुрдд рдПрд╡рдо рд╕ाрдзिрдд рдШ्рд░рдд рдоे рдХ्рдпा рд╡िрднेрдж рд╕рдордЭा рдЬाрдп?
[8/19, 11:29 PM] Shekhar singh MP:
рд░рдд्рдиाрд╡рд▓ी рд╕े рд╕ैрдХрдбों рд╕ाрд▓ рдкрд╣рд▓े рднी рд░िрдлрд░ेрди्рд╕ рдоिрд▓ рдЬाрдПंрдЧे।
[8/19, 11:30 PM] Praveen Medi Dr:
Dr. R.S. Soni !
[8/19, 11:31 PM] Abhyadaya Sharma Jpr: True
[8/19, 11:36 PM] Shekhar singh:
рдХुрдЫ рд╕рдордп рдкрд╣рд▓े рднी рдоैंрдиे рдпрд╣ рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдаाрдпा рдеा рдЗрд╕ी рдЧ्рд░ुрдк рдоें।
рджрдХ्рд╖िрдгрднाрд░рдд рд╕े рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдоेрд░े рдкंрдЪрдХрд░्рдо рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рдоिрдд्рд░ рд╢ुрдж्рдз рдШрд░ेрд▓ू рдШी рд╕े рд╕्рдиेрд╣рди рдХрд░ाрддे рд╣ैं। рдЬрдмрдХि рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рдУрд░ рд╡्рдпाрдзि рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕िрдж्рдз рдШृрдд рд╕े рд╕्рдиेрд╣рди рдХрд░ाрддे рд╣ैं।
рджोрдиों рдХो рд╣ी рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рдкрд░िрдгाрдо рдоिрд▓рддे рд╣ैं।
рдКрдкрд░ рдЬो palmer Planter psoriasis рдХा рд╕рдлрд▓ рдХेрд╕ рдЖрдпा рд╣ै, рдЙрд╕рдоे рднी рд╢ुрдж्рдз рд╕ाрджा рдШृрдд рдкाрди рд╣ी рдХрд░ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдЕрдЧрд░ рдЧ्рд░ुрдк рдоें рдбॉ рдЕрдиुрдкрдоा рдЬी рд╣ोрддीं рддो рд╢ाрд░ंрдЧрдзрд░ рдХी рдЖрдЬ рдЕрдЪ्рдЫी рдЪрд░्рдЪा рд╣ो рдЬाрддी !



[8/19, 11:37 PM] Dr Narinder:
Sir, the word used by charak is Achcha peya.. the Sneha which is used as paana without being used with odana etc is achcha, whether sadhita or otherwise.. this is to show the difference b/w vicharana Sneha and achcha peya..
[8/19, 11:38 PM] Dr. Surendra A. Soni:
рд╕िрдж्рдзाрдиि рддैрд▓ाрдиि рдШृрддाрдиि рдЪैрд╡ рджेрдпाрдиिреи рдоेрд╣ेрд╖्рд╡рдиिрд▓ाрдд्рдордХेрд╖ु ।
рдкूрд░्рд╡ рд╡рдХ्рддрд╡्рдп рдоें рднी рдоैंрдиे рдЕрд░्рдеाрдкрдд्рддि рдк्рд░рдоाрдг рд╕े рдЕрд░्рде рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд╡ेрджрди рдХिрдпा рдеा । рдкुрдиः рдиिрд╡ेрджрди рд╣ै рдХि рд╕िрдж्рдз рдШृрдд рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдЖрдЪाрд░्рдп рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯрддः рдХрдИ рдмाрд░ рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдП рд╣ैं । рдКрдкрд░ 1 рдЙрджाрд╣рд░рдг рджिрдпा рд╣ै । рдЕрдЪ्рдЫ рд╢рдм्рдж рдХрд╣ीं рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ рд╣ै ।
рдЧ्рд░рд╣рдгी рдЪि. рдоें
*рдкिрдд्рддрдо् рдЕрдЪ्рдЫрдо् рдЙрджीрд░्рдпрддे ।*
рдХрд╣ा рд╣ै рдЬो рд╢ुрдз्рдж рдкिрдд्рдд рдХा рд╣ी рдЬ्рдЮाрди рдХрд░ाрддा рд╣ै ।
[8/19, 11:40 PM] Dr. Surendra A. Soni:
But we miss her, her curious comments and detailed interpretation.
Dr. Shekhar !
[8/19, 11:41 PM] Dr Narinder: Yes Sir.. 

[8/19, 11:48 PM] Praveen Medi Dr:
рдЕрдЪ्рдЫрдкेрдпрд╕्рддु рдпः рд╕्рдиेрд╣ो рди рддाрдоाрд╣ुрд░्рд╡िрдЪाрд░рдгाрдо्| acc to this statement of charaka, there are only two categories of sneha.
1. acchapeya
2. vicharana sneha.
As siddha gritas like mahatiktaka, kalyana, panchagavya gritas does not fall under the category of acchapeya, they obviously come under the category of acchapeya i feel 
[8/19, 11:50 PM] Dr Narinder:
рдХेрд╡рд▓ рд╕рдиेрд╣рдкाрдирдо् рддु рд╕्рдиेрд╣рдиे рд╢рдХ्рддि рдЕрддिрд╢рдпрдд्рд╡ेрди рди рд╡िрдЪाрд░рдгा рд╕ंрдЬ्рдЮा рдЙрдЪ्рдпрддे।। рдЪрдХ्рд░рдкाрдгि।।
[8/19, 11:53 PM] Praveen Medi Dr:
There are two aspects of sneha pana.
Acchapeya and vicharana sneha.
The concept of vicharana sneha has been actually considered again from two aspects.
1. Sneha saha pana drvayas – described to overcome the difficulties in the consumption of abhyantara snehapana. ( by addition of odana, vilepi, rasa, mamsa, dadhi etc.)
2. Anya marga sneha pravesha - All other aspects of application of sneha other than oral route such as vasti, uttra vasti, nasya, gandusha, kavala, karna purana and akshi tarpana.
[8/19, 11:53 PM] Praveen Medi Dr:
Coming to acchapeya..........
рдЕрдЪ्рдЫः рдХेрд╡рд▓рд╕्рдиेрд╣ः...........kevala sneha....
The only thing left out thing from the vicharana sneha is “Abhyantara snehana without additives” and this is what in real sense acchapeya. By this definition even the sadhita grita also may come under the per view of acchapeya...
Acchapeya again can be considers from two aspects
1. Kevala grita/taila pana (murchita /amurchita)
2. Samskruta sneha pana / siddha sneha ( such as mahatiktaka grita, panchatiktaka grita)
[8/19, 11:53 PM] Dr. Surendra A. Soni:
рдЬ्рд╡рд░рд╕्рдпेрдд्рдпाрджि। рдЬ्рд╡рд░рд╕्рдпेрддि рдиिрд░ाрдорд╡ाрддрдЬрдиिрддрд╕्рдп। рдШृрддं рдкुрд░ाрдгं, рддрд╕्рдп рдХाрд▓рджिрд╕ंрд╕्рдХाрд░ेрдг рд╡िрд╢ेрд╖рдЧुрдгрдХाрд░िрдд्рд╡ाрдд्। рд╕्рд╡рдЪ्рдЫं рд╕ुрд╖्рдаु рдЕрдЪ्рдЫं рдХेрд╡рд▓ं, рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрд╡рдЪрдиाрдж्рдж्рд░рд╡्рдпाрди्рддрдпोрдЧो рдиिрд╖िрдз्рдпрддे, рди рддु рд╕ंрд╕्рдХाрд░ः рдкाрдХेрди рдХाрд▓ेрди рдЪ।
Dalhan
Su U 39/97-98
Pravin Sir
[8/19, 11:58 PM] Dr. Surendra A. Soni:
рдЬ्рд╡рд░рд╕्рдп рдкूрд░्рд╡рд░ूрдкेрд╖ु рд╡рд░्рддрдоाрдиेрд╖ु рдмुрдж्рдзिрдоाрди् ।
рдкाрдпрдпेрдд рдШृрддं рд╕्рд╡рдЪ्рдЫं рддрддः рд╕ рд▓рднрддे рд╕ुрдЦрдо् ।।репрен।।
рд╡िрдзिрд░्рдоाрд░ुрддрдЬेрд╖्рд╡ेрд╖, рдкैрдд्рддिрдХेрд╖ु рд╡िрд░ेрдЪрдирдо् ।
рдоृрджु, рдк्рд░рдЪ्рдЫрд░्рджрдиं рддрдж्рд╡рдд्рдХрдлрдЬेрд╖ु рд╡िрдзीрдпрддे ।।репрео।।
рдоूрд▓ рд╢्рд▓ोрдХ
рд╕ु+рдЕрдЪ्рдЫ= рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ
[8/20, 12:10 AM] Praveen Medi Dr:
[8/20, 8:19 AM] Amol Kadu Dr:
Good reference.
Finally what would be the conclusion of whole discussion



[8/20, 8:20 AM] Vd Pratibha Navani:
Great sir very precisely explained achha sneha









[8/20, 9:32 AM] Praveen Medi Dr:
The conclusion from my side based on the above references from Charaka and Arunadatta,
would be
1. Acchapeya could be taken as kevala sneha (only Grita, taila, vasa, Majja)
2. Siddha sneha mentioned under the context of various diseases cannot be considered as achhapeya, because they have dravya Samyoga.
3. Acchapeya is more suitable for Sodhana purpose. Its utility in Samana is inferior to that of Siddha Grita.
4. Siddha Grita, also can be considered for Sodhana purpose, but its utility as Sodhana-Purva sneha is inferior to that of Achapeya.
5. Siddha Grita is more suitable for Samana purpose and its utility is superior to that of Acchapeya in Samana.
6. Acchapeya and siddha Grita when combined with odana, viplepi etc, will be denoted as vicharana sneha.
6. Sneha murchana is not mandatory for sneha pana. It could be considered as optional.
Thanks to the clarity brought by Soni sir
and other Scholars

The above points can be debated further till uniform consensus is obtained 


[8/20, 9:36 AM] Ashwini Kumar Sood Dr:
Very nicely summarized 

[8/20, 10:04 AM] Sukhvir Verma:
Here Acharya indicates abt Puran Ghrita. Definitely puraan ghrita is always in niraam condition n there is no need of any process.
[8/20, 10:10 AM] Raghuram Dr Banguluru:
Brilliant presentation Praveen sir




But related to Siddha Ghrita, I would like to *differ a bit*
Siddha Sneha is *equally* helpful for Shodhana purpose.
I hv seen it in my clinical experience. They hv *disease modifying roles*.
- Like Shodhana Sneha given on empty stomach in prabhuta matra when patient is not hungry.
- Shamana Sneha given when patient is hungry (annakale), in madhyama matra.
- Brimhana Sneha administered along with food, in alpa matra.
These factors should be essentially considered during Sneha administration. 

[8/20, 10:15 AM] Radheshyam Soni dr:
рд╕рднी рдмिंрджुрдУं рдкрд░ рд╕рд╣рдорддि।
рд╕िрд░्рдл рдЪрддुрд░्рде рдмिंрджु рдХी рдЗрд╕ рдмाрдд рд╕े рдоैं рд╕рд╣рдордд рдирд╣ीं рдХि рд╢ोрдзрдиाрд░्рде рд╕्рдиेрд╣рди рд╣ेрддु рд╕ाрдзिрдд рд╕्рдиेрд╣ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рд╕्рдиेрд╣ рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ै।
рд╣рдо рд╢ोрдзрди рдЙрдд्рдХрд▓िрд╖्рдЯ рджोрд╖ рдоें рд╣ी рджेрддे рд╣ैं рдФрд░ рд╕्рдиेрд╣ рд╣ेрддु рджिрдпा рдЧрдпा рд╕ाрдзिрдд рдШृрдд рдЗрд╕ рдЙрдд्рдХрд▓ेрд╢рди рдХो рдпрджि рд╢рдоिрдд рдХрд░ेрдЧा рддो рд╡ो рд╢рдорди рдоाрдд्рд░ा рдоें рджेрдиे рд╕े, рдиा рдХि рд╢ोрдзрдиाрд░्рде рдХрд╣ी рдЧрдИ рдоाрдд्рд░ा рдоें।
рдпрд╣ाँ рдкрд░ рдоाрдд्рд░ा рд╡िрдЪाрд░рдгीрдп рд╣ै। рдоेрд░ा рдРрд╕ा рдоाрдирдиा рд╣ै।
[8/20, 10:19 AM] shekhar singh:
рд╕ाрдзु рд╕ाрдзु।।
рддीрдиो рд╡рдХ्рддрд╡्рдп 




[8/20, 10:41 AM] Sukhvir Verma:
According to conclusion a fresh ghrita may be used as an Achhpeya. It should not be mixed or processed with any procedure or medicine. Am I right?
Ghrita and other sneha also
[8/20, 11:17 AM] Praveen Medi Dr:
Yes sir
, By definition рдЕрдЪ्рдЫं рдХेрд╡рд▓ं Acchapeya means Kevala sneha pana.
The above statement is substantiated from the deliberations of Dalhana, who denied adding any dravya samyoga to the Acchapeya 
[8/20, 11:26 AM] Praveen Medi Dr:
Therefore Sadhita Grita/ sneha cannot be termed as Acchapeya, but it also can be used for the purpose of both Sodhana and Samana.....
[8/20, 11:30 AM] Sukhvir Verma:
Can we use achhe sneha for shodhan purpose ?
Or
Can we ask to patient take a sneha from market and use it for shodhan purpose ?
[8/20, 11:41 AM] Praveen Medi Dr:
Yes. We do the same thing at our clinical settings for sodhana purpose.
In my clinic I provide Gogrita/ taila taila to the patient's.
At Government college we ask them bring it from a very reliable source....
[8/20, 11:49 AM] Sukhvir Verma: 

[8/20, 11:55 AM] Sukhvir Verma:
With regards, still I opines that Saama Sneha (any type) shouldn't be used for oral snehan even for shodhan. Saama guna of sneha may be checked by oldness, heating, sehpaan or Murchhana sanskaar.
Thanks for good discussion specially Dr Praveen n Dr Surender ji n others. I will try to accept your opinion. Thanks again. 

[8/20, 12:10 PM] Praveen Medi Dr:
Dear Sir
We appreciate your conceptual thinking. Every treating physician has his own right to believe his own principles based on his experience.
There is no denying to the fact that Sama- sneha is not advisable for sodhana as you rightly said.
But as you also know sir, heating the sneha is mandatory before internal use especially for sodhana. The moment heat is applied, it no more remains Sama.
Heating sneha dravya is mandatory but not murchana( which is optional). Murchana is not only meant for AMA-nirmulana, but also for su-Gandha ( good odour) pradhana.
In any doubtful cases Sadhita Grita can be taken up for sodhana purpose. 
[8/20, 1:38 PM] Janardan Dr:
I wonder where this Sama ghrita concept is mentioned, except in bhaishajya Ratnavali.
Even cow ghee is old as pitta anilahara.
Hence herbal ghritas or pure ghrita - both can be used for snehapana ahead of shodhana.
If cow ghee is Saama Sneha, even in small quantities it should not be had. Right?
It doesn't make sense.
[8/20, 2:58 PM] Praveen Medi Dr:
What ever you said sounds perfect with respect to the use of Sadhita Grita for sneha pana. Yes it can be used
But For two reasons I generally prefer Kevala sneha than Sadhita Grita.
1. We have recorded a very clear observation of less recurrences of skin diseases with Kevala Grita compared to Sadhita sneha such as mahatiktaka gritam with respect to sodhana karma. The work is has been currently allocated for a PG research.
2. acharya Charaka quoted it as Prarthana kalapana and sresta kalpana.
It also has been said "acchapanamhi pujitam".
It's a matter of research to see the better of two......
You gave a clarified picture for three different modes of sneha pana with respect to their time of consumption very aptly. 

[8/20, 3:03 PM] Dr. Surendra A. Soni:
Great conclusion Sir !!
Acharya Pravin ji and Acharya Raghu Sir.
Thanks Dr Sukhbir ji for initiation of discussion. It would be more interesting if other expert friends could contributed.
Thanks !!
[8/20, 3:22 PM] J K Pandey Dr. Lukhnau:
Superb sir !



[8/20, 4:12 PM] Vd. Pratibha Navani:
[8/20, 5:41 PM] Pawan madan Dr:
True......we have been practicing in the same way.
[8/20, 5:59 PM] Pawan madan Dr:
The use of accha sneha for shodhan.....has more good reaults.
It doesnt have any other gunas than that of ghee and this works with.....
.....with more penetration to sooksham dhatus
.....will have more affinity to grasp doshas to be evacuated
.....is easy to take in large doses
.....we dont expect accha ghee to be metabolized and dont need any dravya in this ...to act like shaman chikitsaa
.....may have more capacity to move doshas into the koshtha to facilitate a good shodhan clinically
*All these are clinical observations.*
*Sadhit ghrit may be used for shodhan but accha sneha has a greater edge over this.*
[8/20, 6:21 PM] Amol kadu Dr:
I heard one lecture of vaidya L. Mahadewan sir where he uses the mahatiktak ghruta for rasayan karma after shodhan as it contains aamlaki as pradhan dravya. So siddha ghruta should be used for shaman or for rasayan karma rather than shodhan purpose. Achhasneha should be use for Shoshana purpose. What I understood from this whole discussion.
[8/20, 7:13 PM] Dr. Surendra A. Soni:
Pawan Sir ! 


[8/20, 7:25 PM] Satish Sharma Dr:
aaj itana sneh pan saman shodhan par sundar vivechan....!
sambhasa parishad....ki jhalak dikhati hai sabhi vidavajjano ko koti koti pranam !
Comments
Post a Comment