Skip to main content

Case presentation: Jeern Raktatisar/pravahika by Vaidya Pratyush Sharma

12/27, 11:49 PM] Dr.Pratyush Sharma

*Case presentation*

рдоैं рд╡ैрдж्рдп рдк्рд░рдд्рдпूрд╖ рд╢рд░्рдоा, рдмрдиाрд░рд╕ рд╣िंрджू рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े  рдПрдо.рдбी. рдХाрдпрдЪिрдХिрдд्рд╕ा реирежреирез рд╕े рдХрд░ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕ाрд▓ рд╕े рдк्рд░ैрдХ्рдЯिрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ूँ। рдХृрдкрдпा рдЧрд▓рддिрдпों рдкрд░ рдЯोрдХें реЫрд░ूрд░।

 рдПрдХ рд░ोрдЧी рд░рдХ्рддрдпुрдХ्рдд рдорд▓рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХी рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी рдХे рд╕ाрде рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╡िрдЧрдд 5 рджिрдиों рд╕े рдорд▓ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдиा рд╣ोрдиे рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рд▓ेрдХрд░ рдЖрдпा рдеा। рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рддौрд░ рдкрд░ рдоैंрдиे рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░ рджोрд╖ाрдиुрд╕ाрд░ рдЕрд╡िрдкрдд्рддिрдХрд░ рдЪूрд░्рдг рд╡ рдИрд╕рдмрдЧोрд▓ рдЦाрдиे рдХो рджिрдпा।

3 рджिрди рдмाрдж рд╡рд╣ рд░ोрдЧी рдорд▓рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рд╕े рд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд╣ोрдХрд░ рдЕрдкрдиी рдоुрдЦ्рдп рд╕рдорд╕्рдпा, рдвेрд░ рд╕ाрд░ी рджрд╡ाрдЗрдпों, рдЬांрдЪ рд╡  рдПрдХ рдЧैрд╕्рдЯ्рд░ोрд▓ॉрдЬिрд╕्рдЯ рдХे 12-15 рд╣реЫाрд░ рд░ुрдкрдпे рдк्рд░рддि рдоाрд╣ рдХी рджрд╡ाрдЗрдпों рд╕े рдд्рд░рд╕्рдд рд╣ूँ рдРрд╕ा рдмрддाрддे рд╣ुрдпेрдЖрдпा।   
 рд░ोрдЧी рдХे рдкाрд╕ рдЕрд▓्рд╕рд░ेрдЯिрд╡ рдХोрд▓ाрдЗрдЯिрд╕ рдХी рдбाрдЗрдЧ्рдиोрд╕िрд╕ рд╡ рдХोрд▓ोрдиोрд╕्рдХोрдкी рдоें рдЕрд▓्рд╕рд░्рд╕ рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдеी; рдЙрд╕рдиे рдоुрдЭрд╕े рдЗрд╕ рдмीрдоाрд░ी рдХा рдЗрд▓ाрдЬ рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा। рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди 8рдЧ्рд░ाрдо/рдбेрд╕ीрд▓ीрдЯрд░ рдеा।
рд░ोрдЧ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рддो рдЕрддिрд╕ाрд░ рдЬैрд╕े рд▓рдХ्рд╖рдг рдоिрд▓рдиे рдеी рд▓ेрдХिрди  рд╡рд╣ рд╡िрдмंрдз рдЬैрд╕े рд▓рдХ्рд╖рдгों рдХे рд╕ाрде рдЖрдпा рдеा (рдХाрд░рдг рдРрд▓ोрдкैрдеिрдХ рджрд╡ाрдЗрдпाँ рдеी)

A male of 45 years of age with Chief complaints of- Non-passage of stool or passage of hard stool. (Rest everything Almost normal now with modern medicines.) (рд╡ाрдд рд╕्рдеाрди рдоें рджुрд╖्рдЯि)

-H/O- Passage of Blood mixed stool 5-10 times a day since 2 years, which occasionally subsides by itself. (рд░рдХ्рдд рд╡ рдорд▓ рдХी рдЕрддिрдк्рд░рд╡ृрдд्рддि- рдЕрддिрд╕рд░рдг (рдк्рд░рд╡ाрд╣рдг рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрдд)
-No other comorbidities or no any significant medical history.

-On examination & interrogation following important points I could gather: 

#Appetite reduced (рдЕрдЧ्рдиिрдоांрдж्рдп) (рд╕ाрде рд╣ी рдЖрдо рдХे рдЕрди्рдп рд▓рдХ्рд╖рдг рднी рдеे рдЬैрд╕े- рд╕ाрдо рдЬिрд╣्рд╡ा, рдмрд▓рдн्рд░ंрд╢ рдЧौрд░рд╡)

#Mild Gradual loss of weight (рдзाрддु рдХ्рд╖рдп рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг)

#paleness of skin (рдкाрдг्рдбुрдд्рд╡)
Rough & dry Skin (рд░ौрдХ्рд╖्рдпं-рдд्рд╡рдХ्рд╕्рдлोрдЯрдиं-- рдкाрдг्рдбु рдкूрд░्рд╡рд░ूрдк)

#Anxious but depressed behavior

 рдеोреЬा рдФрд░ рд╕рдордЭрдиे рдкрд░ рдоुрдЭे рдкाрдг्рдбु рдХी рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рд╕े рдХुрдЫ рдХुрдЫ рд╢рдм्рдж рдпाрдж рдЖрдпे-(рдЖрдЧे рдХोрд╖्рдардХ рдоे рдЗंрдЧिрдд-)

[рджोрд╖ाः рдкिрдд्рддрдк्рд░рдзाрдиाрд╕्рддु] [рдпрд╕्рдп рдХुрдк्рдпрди्рддि рдзाрддुрд╖ु] | рд╢ैрдеिрд▓्рдпं рддрд╕्рдп рдзाрддूрдиां рдЧौрд░рд╡ं рдЪोрдкрдЬाрдпрддे || [рддрддो рд╡рд░्рдгрдмрд▓-рд╕्рдиेрд╣ा рдпे рдЪाрди्рдпेрд╜рдк्рдпोрдЬрд╕ो рдЧुрдгाः | рд╡्рд░рдЬрди्рддि рдХ्рд╖рдпрдордд्рдпрд░्рдеं рджोрд╖рджूрд╖्рдпрдк्рд░рджूрд╖рдгाрдд् ||[рд╕ोрд╜рд▓्рдкрд░рдХ्рддोрд╜рд▓्рдкрдоेрджрд╕्рдХो] [рдиिःрд╕ाрд░ःрд╢िрдеिрд▓ेрди्рдж्рд░िрдпः] 
 рд╡ैрд╡рд░्рдг्рдпं рднрдЬрддे…

рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдк्рд░рдоाрдг рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХोрд▓ोрдиोрд╕्рдХोрдкी рдХो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦрдиे  рдкрд░ рдкрдХ्рд╡ाрд╢рдп (рд╡ाрддрд╕्рдеाрди/рдкुрд░ीрд╖рдзрд░ा) рдоें рд╡्рд░рдг рдЬिрд╕рд╕े рд░рдХ्рддрд╕्рд░ाрд╡ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै (рдкिрдд्рдд рдХी рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдХे рдХाрд░рдг), рдРрд╕ा рднी рд╕рдордЭ рдЖрдпा ।

рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдШрдЯрдХ -

рджोрд╖- рдкिрдд्рдд рдк्рд░рдзाрди 
(рд░рдХ्рдд рдХी рджुрд╖्рдЯि) (рд╡्рд░рдг рд╡ рдкाрдг्рдбु рдХी рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि)
рджूрд╖्рдп- рд░рд╕, рд░рдХ्рдд, (рдХ्рд╖рдп), рдкुрд░ीрд╖, рдУрдЬ (рдХ्рд╖рдп)
рдЕрдЧ्рдиि- рдЬाрдард░ाрдЧ्рдиि, (рдоंрдж) 
рдЕрдЧ्рдиिрджुрд╖्рдЯि- рдоंрджाрдЧ्рдиि
рд╕्рд░ोрддрд╕- рд░рдХ्рддрд╡рд╣, рдкुрд░ीрд╖рд╡рд╣
рд╕्рд░ोрддोрджुрд╖्рдЯि- рдЕрддिрдк्рд░рд╡ृрдд्рддि, рдмाрдж рдоे рд╕ंрдЧ
рдЙрдж्рднрд╡ рд╕्рдеाрди- рдкрдХ्рд╡ाрд╢рдп
рд╕्рд╡рднाрд╡- рдЪिрд░рдХाрд░ी
рд╕ाрдз्рдпाрд╕ाрдз्рдпрддा- рдХृрдЪ्рдЫ्рд░्рд╕ाрдз्рдп

рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рд▓िрдпे рдЬो рдоुрдЭे рдЙрдкाрдп рд╕рдордЭ рдоे рдЖрдпे- 

1. рдкिрдд्рддрд╢рдорди, рд╡्рд░рдгрд░ोрдкрдг рдЬिрд╕рд╕े рдХि рд░рдХ्рдд рд╕्рд░ाрд╡ рд░ुрдХे। 
2. рдЧ्рд░ाрд╣ी рдж्рд░рд╡्рдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рддрдм рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рдирд╣ीं рд▓рдЧा। 
3. рдкाрдг्рдбु рдЪिрдХिрдд्рд╕ा 4. рдЖрдордкाрдЪрди

рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рд▓िрдпे рдЬो рдФрд╖рдзि рдоैंрдиे рдЪुрдиींं-

1. рдордзुрдпрд╖्рдЯी рдЪूрд░्рдг- рдкिрдд्рддрд╢рдорди, рд╡्рд░рдгрд░ोрдкрдг, рдУрдЬोрд╡рд░्рдзрдХ рд░рд╕ाрдпрди

2. рдк्рд░рд╡ाрд▓ рдкिрд╖्рдЯी рд╡ рдоुрдХ्рддा рдкिрд╖्рдЯी (рдХрдо рдоाрдд्рд░ा рдоें)- рдкिрдд्рддрд╢рдорди, рд░рдХ्рдд рдкрд░ рднी рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी

3. рддाрдк्рдпाрджि рд▓ौрд╣- рдкांрдбु рд░ोрдЧाрдзिрдХाрд░्। рдкिрдд्рддрд╢ाрдордХ, рд░рдЬрдд рдЖрджि рдпुрдХ्рдд्। рд░рд╕рддंрдд्рд░рд╕ाрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ рдЖंрдд्рд░ рдоें рд╡्рд░рдг  рдЯूрдЯ-рдлूрдЯ рдкрд░ рдХाрд░्рдп рдХाрд░ी (Ulcerative colitis + anemia рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдпे) 

4. рдХрд╣рд░рд╡ा рдкिрд╖्рдЯी- рд░рдХ्рддрд╕्рд░ाрд╡ рд░ोрдХрдиे рд╣ेрддु (рдпрджि рд░рдХ्рддрд╕्рд░ाрд╡ рд░ुрдХ рдЬाрдпे рддो irritant рдХे рди рд╣ोрдиे рд╕े intestinal movement рднी рдХрдо рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдЕрддिрд╕ाрд░ рд▓рдХ्рд╖рдг рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै)

рдпे рдпोрдЧ рд▓рдЧрднрдЧ рд▓рдЧाрддाрд░ рд╣ी рдЪрд▓ा,  рдПрдХ рдПрдХ рдХрд░рдХे рдХрд╣рд░рд╡ा, рдоुрдХ्рддा рд╡ рдк्рд░рд╡ाрд▓ рд╣рдЯाрддे рдЧрдпे। рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рдоे рдХुрдЫ рддिрдХ्рдд рдж्рд░рд╡ рд╕े рдЖрдордкाрдЪрди рдлिрд░ рд░ूрдХ्рд╖рддा рд╡ рд╡ाрддрд╡ृрдж्рдзि рдХो рджेрдЦрддे рд╣ुрдпे рдХुрдЫ рджिрди рдкंрдЪрддिрдХ्рдд рдШृрдд (рд╡्рд░рдгрд░ोрдкрдХ। рдФрд░ рдЖंрдд्рд░ рдоें рд╡्рд░рдг рдХो рдд्рд╡рдХ рджोрд╖ рдХी рддрд░рд╣ рднी рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдРрд╕ा рдХिрд╕ी рд╡ैрдж्рдп рд╕े рд╕ुрдиा рдеा)। рдИрд╕рдмрдЧोрд▓ (рд╢ीрддрдмीрдЬ) рдХा рднी рдк्рд░्рдпोрдЧ рдХिрдпा- рд╢ीрдд, рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ рдЧुрдг рд╕े рдпुрдХ्рдд; рд╕рдо्рдпрдХ рдорд▓рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдоें рднी рд╕рд╣ाрдпрдХ।

1 рдорд╣ीрдиे рдмाрдж рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдШрдЯ рдХрд░ 7 рд╣ुрдЖ рд▓ेрдХिрди рдлिрд░ рдЕрдЧрд▓े рдорд╣ीрдиे рдоे occult Blood test negative рдЖрдпा  рдлिрд░  рд╣ीрдоोрдЧ्рд▓ोрдмिрди рдмреЭрддा рд░рд╣ा। modern medicines рдмंрдж рдХрд░рдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдж्рд░рд╡рдорд▓ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдмрдврдиे рдкрд░ рдмीрдЪ рдмीрдЪ рдоे рдоुрд╕्рддा-рдЕрддिрд╡िрд╖ा рдпुрдХ्рдд рдХुрдЯрдЬ рдШрди рд╡рдЯी рднी рдк्рд░рдпोрдЧ рд╣ोрддा рд░рд╣ा। 

Patient was symptomatically stable in 3 months.  Occult Blood in stool was continued to be negative and Hemoglobin gradually increased to 11g/dl. After 5 Months patient repeated Colonoscopy which was normal.

[12/27, 11:59 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рджोрд╖ рд╡िрдкрд░ीрдд, рд╡्рдпाрдзि рд╡िрдкрд░ीрдд рдФрд░ рдЙрднрдпाрдд्рдордХ ... рдпрд╣ां ul. colitis рдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╡्рдпाрдзिрд╡िрдкрд░ीрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХी рдЬाрддी рд╣ै, рд╡्рдпाрдзि рд╡िрдкрд░ीрдд - рд╡्рдпाрдзि рджोрд╖-рджूрд╖्рдп рдХी рд╕рдо्рдоूрд░्рдЫрдиा рд╕े рд╣ै, рд╡्рдпाрдзि рдк्рд░рдд्рдпрдиीрдХ рдоें рджोрд╖ों рдХी рд╕ाрдо्рдпाрд╡рд╕्рдеा рдЧुрдк्рдд рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрдиे рдЖрдк рд╣ी рд╣ोрддी рд░рд╣рддी рд╣ै рдкрд░ рдЕрдЧрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рджोрд╖ рдк्рд░рдд्рдпрдиीрдХ рд╣ै рддो рд╡्рдпाрдзि рдХो рд╡ो рдкूрд░्рдг рдаीрдХ рдирд╣ी рдХрд░ рд░рд╣ी рдХ्рдпोंрдХि рд╡्рдпाрдзि рдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рджोрд╖ों рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдзाрддुрдУं рдХो рд╕рдоाрд╡рд╕्рдеा рдоें рд▓ाрдиा, рдЙрдирдХा рд╕рдо्рдпрдХ рдиिрд░्рдоाрдг рдПрд╡ं рдкोрд╖рдг рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдоें рджोрд╖ рджूрд╖्рдп рд╡िрдХृрддि рд╡िрд╖рдо рд╕рдорд╡ेрдд рд╣ै рддो рдпрд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдаीрдХ рд╣ै।рд░рд╕ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд░рд╕ौрд╖рдзिрдпां рдПрд╡ं рдЖрд╢ुрдХाрд░ी рдЧुрдг рдпुрдХ्рдд рдЖрд╕рд╡ рдЕрд░िрд╖्рдЯ рд╡्рдпाрдзि рдк्рд░рдд्рдпрдиीрдХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै।*

*рдХुрдЫ рдХाрд░्рдп рдЖрдк рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рд░ोрдЧी рдХो рд▓ाрдн рдмрд╣ुрдд рд╣ै рдкрд░ рд╡ो рдХैрд╕े  рдоिрд▓ा рдФрд░ рдЖрдкрдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рдЖрдзाрд░ рдХ्рдпा рдеा рдпे рдЖрдкрдХो рдирд╣ी рдкрддा ? рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдп рдоें рд╕рдлрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рднी рдЕрдкрдиे рдКрдкрд░ рдЖрдкрдХा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдирд╣ी рд╣ोрддा рддो рдРрд╕ा рд╕рдордЭ рд▓ीрдЬिрдпे рдХि рдЬрдм рднी рд░рд╕ рдпोрдЧ рдФрд░ рдЖрд╕рд╡-рдЕрд░िрд╖्рдЯ рдЖрдк рд░ोрдЧी рдХो рджे рд░рд╣े рд╣ैं рддो рдкрд╣рд▓ा рдЬрд╡ाрдм рдЖрдкрдХो рдпे рдоिрд▓ा рдХि рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╡्рдпाрдзि рдк्рд░рдд्рдпрдиीрдХ рд╣ै, рд░ोрдЧी рдХे рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдоें рджोрд╖ों рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдЖрдкрдиे рдЕрдкрдиे рдкूрд░्рдг  рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЕрдиुрднрд╡ рд╕े рдХिрдпा рд╣ै рддो рджोрд╖ рдк्рд░рдд्рдпрдиीрдХ рднी рдЖрдкрдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╣ै рдФрд░ рджोрдиों рд╣ी рд╡िрдзिрдпां рдЙрднрдп рдк्рд░рдд्рдпрдиीрдХ рдХрд╣ी рдЬाрдпेंрдЧी।*

*рд╡्рдпाрдзि рд╡िрдкрд░ीрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╢ाрд░ीрд░ рдЕрд╡्рдпрд╡ों рдпा рд╕्рд░ोрддрд╕ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддी рд╣ै рдЗрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд░рд╕ौрд╖рдзि рдХрд░्рдкूрд░ рд░рд╕ рдЬो рдЕрд╣िрдлेрди рдпुрдХ्рдд рд╣ै, рдЗрд╕рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдЕрд╣िрдлेрди рдЕрдкрдиा рд╕ीрдзा рдк्рд░рднाрд╡ рдкुрд░ीрд╖ рд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ рдкрд░ рдбाрд▓рддी рд╣ै। рдХ्рд░ूрд░ рдХोрд╖्рда рдоें рдЗрдЪ्рдЫाрднेрджी рд░рд╕ рдпрд╣ рд░рд╕ рдпोрдЧ рдЬрдпрдкाрд▓ рдХे рдХाрд░рдг рд╕ीрдзा рдк्рд░рднाрд╡ рдкुрд░ीрд╖рд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ рдкрд░ рдбाрд▓рддा рд╣ै।*

[12/28, 12:20 AM] Dr. Hemant Gupta: 

Dear Vaidyas Pratyushji, This was amazing case presentation specifically for learning purpose. I am glad throughout your presentation you kept hold on Ayurvedic approach to Samprapti and Samprapti vighatan. One of the best and yet simple presentation to expand and enrich Yukti-vyapashray chikitsa and save it from herb, formula or protocol based treatment.

 Thanks ЁЯЩПЁЯЩП

[12/28, 12:46 AM] Dr. Rahul Pathania: 

Great work sir !
But pls share what ahaar kalpanas or pathya did u advise along with??

[12/28, 1:00 AM] Dr Mansukh R Mangukiya Gujarat: 

Excellent the case presentation Vd. Pratyushji .
Thanks for sharing the case .ЁЯТРЁЯТРЁЯТР

[12/28, 1:27 AM] Vaidya Ashok Rathod Oman: 

Very nice case management Vaidya Pratyush ji. Only one thing I would like to mention here that there is  significant difference between Paandu vyaadhi and Raktakshaya. You can count this case under Raktakshaya but not Paandu vyaadhi.

[12/28, 2:29 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рдЕрднिрд╡ाрджрди рд╡ैрдж्рдп рдк्рд░рдд्рдпुрд╖ рдЬी ЁЯСМЁЯСПЁЯСН рд╕ंрднрд╡ рд╣ो рд╕рдХे рддो рдЗрд╕рдХी reports рднी рднेрдЬिрдпे। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे case presentations рдХाрдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдм्рд▓ॉрдЧ рдкрд░ upload рдХрд░ рджिрдпे рдЬाрддे рд╣ैं рдЬिрд╕ рд╕े рдЕрди्рдп рд╕рднी рдХो рднी рд▓ाрдн рдоिрд▓рддा рд╣ै ।*

[12/28, 7:12 AM] Dr. Kaustubh badave: 

Excellent case presentation ЁЯСПЁЯП╗ЁЯСПЁЯП╗

[12/28, 7:14 AM] Vd. V. B. Pandey Basti(U. P. ): 

ЁЯЩПрдмрд╣ुрдд рд╕ुंрджрд░ рдЧुрд░ूрд╡рд░ рдиिрджाрди рдФрд░ рдФрд╖рдзीрдп рдЪрдпрди рджोрдиो рдоें рдмрд╣ुрдд рд╕ुंрджрд░ рддाрд▓рдоेрд▓ рдмिрдаाрдпा рд░ोрдЧी рднी рдмрдзाрдИ рдХा рдкाрдд्рд░ рд╣ै рдзैрд░्рдп рдФрд░ рдиिрд╖्рдаा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕ुрдЭाрд╡ рджाрджीрдоाрдб рдШृрдд рдХा рдпोрдЧ рд░рд╕ाрдпрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕ंрднрд╡рддः рдФрд░ рднी рдЕрдзिрдХ рдлрд▓ рджाрдпी рд╣ोрдЧा ।ЁЯЩП

[12/28, 7:23 AM] Vd. Mohan Lal Jaiswal: 

рдКँ
рд╕рдж्рдк्рд░рдпाрд╕ рдЬी
рдЧुрдбूрдЪी рд╕्рд╡рд░рд╕ рд╡ рджाрдбिрдоाрдж्рдп рдШृрдд рдХा рд╕рддрдд рдк्рд░рдпोрдЧ рдкрдз्рдпाрджि рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдкूрд░्рд╡рдХ рдХрд░े़ं।ंं

[12/28, 7:54 AM] Dr. Pawan Madan: 

Good mng.

Best use of madhutashti and tapyaadi loh...ЁЯСМЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗

Tikta rasaatmak Patolaadi kashya can also be useful in such cases.

Very good Dr Pratyush...☺️ЁЯСНЁЯП╗

[12/28, 8:55 AM] Dr. Bhavesh R. Modh Kutch: 

рдЖрджрд░рдгीрдп рдЧुрд░ुрд╡рд░्рдп рд╢्рд░ी  рд╕ुрднाрд╖рдЬी рдПрд╡ं  рд╢्рд░ी рдк्рд░рдд्рдпूрд╖ рд╢рд░्рдоाрдЬी  рдХे рджो рдХेрд╕ рд╕ुрдмрд╣ рд╕ुрдмрд╣ рд╣ि рдкрдвे, 
рдоेрд░े рдкाрд╕ рднी рдПрдХ рдРрд╕ा рдкрд░ рдеोрдбा рд╕ा рдЕрдиोрдЦा  рдХेрд╕ рдЖрдпा рдеा 
рдПрд▓ोрдкрдеीрдХ рдиिрджाрди рд╕िрд╡िрдпрд░  рд╕िрдЧ्рдоोрдЗрдб  рд░ीрдЬрди рдоे рдЕрд▓्рд╕рд░ेрд╢рди  рдХा рдеा рдХुрдЫ GR 3, 
рддीрди  рд╕ाрд▓ рд╕े  рдЬрдм рдЬрд░ूрд░рдд рдкрдбी рддрдм рд╕्рдЯीрд░ोрдЗрдбрдЭ  рдеेрд░ेрдкी  рдХीрдпा рд╣ुрдЖ рдеा рдЕрдм рдХी рдмाрд░ рд╕्рдЯीрд░ोрдЗрдбрдЭ  рдХे рдЗंрдЬेрдХ्рд╢рди  рджेрдиे рдХे рдмाрдж рднी  рд╕्рдЯूрд▓ рдоे рдм्рд▓рдб  рдЖрдиा рдмंрдж рдирд╣ी рд╣ुрдЖ рдеा рдЗрд╕рд▓िрдП  рдЕंрддिрдо рд╢рд░рдг рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж  рдХी рдвूँрдврддे рд╣ूрдП рдорд░ीрдЬ рдЖрдпा рдеा ।
рдоेрд░े рдкाрд╕ рдЖрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рджो рдкंрдЪрдХрд░्рдо  рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж  рдлिрдЬिрд╢ीрдпрди  рдХे рдкाрд╕ рд╣ो рдХे рдЖрдпा рдеा 
рд╡рд╣ाँ рд╕рдорд╕्рдпा  рдпрд╣ рдеी рдХे рдмрд╕्рддि  рджेрдиे рдХे рд╕ाрде рддुрд░ंрдд рдмрд╕्рддिрдиेрдд्рд░ рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ि рдмрд╕्рддि рд╡ाрдкрд╕ рдЖ рдЬाрддी рдеी 
рдорд░ीрдЬ рдХी рджрд▓ीрд▓ рд╡ рдлрд░िрдпाрдж рдеी рдХी 500/- рдХी рджрд╡ाрдЗ рдкांрдЪ рд╕ेрдХंрдб  рдЕंрджрд░ рдирд╣ी рд░рд╣ेрдЧी рддो рдЕрд╕рд░ рдХ्рдпा рдХрд░ेрдЧी। 

рдорд░ीрдЬ  рдХी рд╣ाрдЗрдЯ 6'.6", рд╢рд░ीрд░ рднाрд░ 68KG,  рдк्рд░рдоुрдЦ рдлрд░िрдпाрдж рд╕ुрдмрд╣ рдоे рддीрди рд╕े рдкांрдЪ рдмाрд░ рдорд▓рдк्рд░рд╡ृрдд  рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиा рдкрдбрддा рдеा  рд╡ рдкंрдж्рд░рд╣ рд╕े рдмीрд╕ рдмुंрдж рдл्рд░ेंрдХ рдм्рд▓рдб  рдЧिрд░рддा рдеा,  рд╢ेрд╖ рджिрди рдоे  рдХोрдЗ рддрдХрд▓ीрдл  рдиा рдеी рдкेрдЯрджрд░рдж  рдпा рдмाрд░ рдмाрд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣рдг  рднी рдирд╣ी рдеा  HB 14 рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рд╣ि рд░рд╣рддा рдеा рд╢рд░ीрд░ рднाрд░ рдХрдо рдирд╣ी рд╣ुрдЖ рдеा рднुрдЦ рд╡ рдкाрдЪрди рд╕ंрдмंрдзिрдд  рдХोрдЗ рдлрд░िрдпाрдж  рдиा рдеी । рдиिрд░्рд╡्рдпрд╕рдиी  рдеा । 
рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी рдоे рдоिрд▓ा рдХी рдмंрджा рдоोрдмाрдЗрд▓   рдкे рдкुрд░े рджिрди  рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╡ рднрдХ्рддि рдХे рд╕ंрдмंрдзिрдд  рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╕ुрдирддा рд░рд╣рддा рд╣ै ।
рдкूрдЫрдиे рдкे рдмрддाрдпा рдХी рд╕िрд░्рдл 10 рд▓ाрдЦ рдХा рдХрд░्рдЬ рд╣ै рд╡िрд╡ाрд╣ рдХे рд▓िрдП  рд╡ рджुрд╕рд░े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ  рдЦрд░्рдЪ рдХे рд▓िрдП  рдкрд░  рдоाрд╕िрдХ  рдЖрдп  50,000/-  рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕  рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП  рдХोрдЗ рдЕрдзिрдХ рдЪिंрддा рдирд╣ी рд╣ै ।

рдлिрд░ рднी рдоुрдЭे  рд▓рдЧा рдХी рдеोрдбा рд╕ा рддो рд╕्рдЯ्рд░ेрд╕  рд╣ै рд╣ि рддрднी рддो рдк्рд░рднु рднрдХ्рддि  рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै ।
рдоैंрдиे  рдкрд╣рд▓े рдЕрдЬрдоाрдпा  рд╣ुрдЖ рднींрдбी +рджुрдЧ्рдз  рдХी рдмрд╕्рддी рдХा рдПрдХ рд╕рдк्рддाрд╣ рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा ( рд╢ाрд▓्рдорд▓ी рдХी рдкिрдЪ्рдЫा рдмрд╕्рддि рдХे рдЕрд╡ेрдЬी рдоे рднींрдбी рд╡ рд╢ाрд▓्рдорд▓ी  рдХा рд╡рдирд╕्рдкрддि  рд╡рд░्рдЧ рдПрдХ рд╣ी рд╣ै рд╡ рдмрд╕्рддी рдоे рдкिрдЪ्рдЫिрд▓рддा  рднी рдПрдХ рд╕рдоाрди рд╣ोрддी рд╣ै, рд╢ाрд▓्рдорд▓ी рдкुрд╖्рдк  рдпा рдоोрдЪрд░рд╕  рдХे рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоे рдоेंрдиे рднींрдбी  рдЪрдпрди рдХिрдпा рд╣ै )

рдкрд░ीрдгाрдо рдирд╣ी рдоिрд▓ा। 

рдмाрдж рдоे 30 рджिрди рдХे рд▓िрдП  рдк्рд░рддि рд░ाрдд 20ml рдХोрд╖्рдг рдПрд░ंрдбрддेрд▓ рд╕ैंрдзрд╡ рдоिрд╢्рд░िрдд  рдХी рдоाрдд्рд░ा рдмрд╕्рддि  рджि। 
рдХрд░рдиाрдиी  рдлाрд░्рдоा рдХी рдЯ्рд░ाрдЗрдХрд░  рдЯेрдм.  рдЬिрд╕рдоे рдЖрд╡рд▓ा рд╡рдЪा рдЕрдЬрд╡ाрдЗрди рдЬрдЯाрдоांрд╕ी рд╕рд░्рдкрдЧंрдзा  рд╕ौंрдл  рдд्рд░िрдХрдЯु рд╣рд░िрддрдХी  рдЕрд╢्рд╡рдЧंрдзा  рдХो  рдд्рд░िрдлрд▓ा  рдЬрдЯांрдоाрд╕ी  рд╡िрдЬрдпा-рднंрдЩ्рдЧा  рдзрддुрд░ рд╡ рдЕрд╢्рд╡рдЧंрдзा  рдХी рднाрд╡рдиा рджे рдХे рд╡рдЯी рдиिрд░्рдоाрдг  рдХी рд╣ै ।
рдЙрд╕े рд╕ुрдмрд╣ рд╢ाрдо  рджो рдЪрдо्рдордЪ  рдШृрдд рдХे рдЕрдиुрдкाрди рд╕े рджिрдпा 
рд╕ाрде рд╣ि рдоे рдХुрдЯрдЬ рдШрди рд╡рдЯी 1 рдЧ्рд░ाрдо рд╕ुрдмрд╣ рд╢ाрдо 

рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे 15 рджिрди рдХे рдмाрдж  рдорд░ीрдЬ рдХो рдХुрдЫ рдЬ्рдпाрджा рд╕ंрддोрд╖ рдирд╣ी рдеा, 
рдлिрд░ рджैрд╡рд╡्рдпाрдкाрд╢्рд░рдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рд╕ोрдЪा,  рдПрдХ  рдиाрдЧрджेрд╡рддा  рдХे рдоंрджिрд░ рдоे рдЧрдпा рд╡рд╣ां рдХे рдкुрдЬाрд░ी рдиे рдмрддाрдпा рдХे рдкिрддृрджोрд╖  рд╣ै рддुрдЭे рдиाрд░िрдпрд▓ рдХी рдмाрдзा рд▓ेрдиी рдкрдбेрдЧी рдПрдХ рдзाрдЧा рдХрд▓ाрдЗ рдкे рдмाрдзा рд╡ рдХрд╣ा рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХे рдмाрдж рдЖ рдЬाрдиा 
рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рджो рджीрди рдоे рдорд▓ рдоे рдЦुрди  рдЖрдиा рдмंрдж рд╣ो рдЧрдпा рдорд░ीрдЬ рдХाрдлि рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рд╕ाрде рд╢ेрд╖ 13 рджिрди рдмрд╕्рддि  рд╡ рдФрд╖рдз рдХो рд▓िрдпा рдЖрдЬ рдХрд░ीрдм рддीрди рдорд╣ीрдиा рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдмंрдж рдХिрдП рд╣ुрдП  рд╣ुрдЖ рдорд░ीрдЬ рд╕्рд╡рд╕्рде рд╣ै  рдмिрдоाрд░ी рдХे рд╕ाрд░े рд▓рдХ्рд╖рдг рд╡िрджा рд╣ो рдЧрдП 
рдпрд╣ा рдПрди्рдбोрд╕्рдХोрдкी  рдХे 8000/- рд╣ोрддे рд╣ै рдорд░ीрдЬ рдиे рдкрд╣рд▓े рддीрдирдмाрд░ рдХрд░рд╡ाрдИ рд╣ै рдЕрдм рдХрд░рд╡ाрдиा  рдирд╣ी рдЪाрд╣рддा рдХ्рдпोंрдХी  рддрдХрд▓ीрдл рдирд╣ी рд╣ै рд╡ рд╢्рд░рдж्рдзा рдЬो рд╣ै рдЙрд╕े рддोрдбрдиा рдирд╣ी рдЪाрд╣рддा। 

рдкुрд░ी рдХेрд╕ рдХे рд╕рдорд░ी  рдпрд╣ी рд╣ै рдХे рд╣िрд▓िंрдЧ  рдлोрд░्рд╕ рд╢рд░ीрд░ рдХा рдЦुрдж рдХा рд╣ी рд╣ोрддा рд╣ै рдЙрд╕рдоे рднी рдПрдХ рдмाрд░ рдорди рдХी рд╢्рд░рдж्рдзा рдк्рд░рдЧрдЯ рд╣ो рдЬाрдП рддो рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕े рдФрд╖рдз рднी рдоेрдЬिрдХ  рджिрдЦाрддे  рд╣ै ।

[12/28, 9:07 AM] Dr. Ravi Kant Prajapati: 

ЁЯЩПЁЯЩПЁЯТР

[12/28, 10:32 AM] Dr Mansukh R Mangukiya Gujarat: 

ЁЯЩП ркиркорк╕્ркХાрк░ ркбો ркнાрк╡ેрк╢ркнાркЗ 
рдЖрдкрдХी рдПрдХ рдПрдХ рдкोрд╕्рдЯ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдк्рд░ेрдХ्рдЯिрд╕рдирд░ рдХो рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ै ।

[12/28, 11:17 AM] Dr.Pratyush Sharma: 

рдЬी рд╕рд░! рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣ी рдоुрдЭे рдХाрдпрд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдХे рдмाрд░े рдоें рдкрддा рдЪрд▓ा рдеा।

рдЬी рдФрд░ рднी рд╕рдордЭрддा рд╣ूँ рдкрдв़ рдХрд░

 Thank you Subhash sir!

[12/28, 11:23 AM] Dr.Pratyush Sharma: 

I advised my patient to avoid рдЕрдо्рд▓, рдХрдЯु, рдКрд╖्рдг, рддीрдХ्рд╖्рдг рднोрдЬрди.

To use- рдкेрдаा, рдж्рд░ाрдХ्рд╖ा, рдоूँрдЧ рджाрд▓ рдЦिрдЪрдб़ी, рд▓ौрдХी рдиेрдиुрдЖ рдЖрджि рддिрдХ्рдд рдордзुрд░ рдж्рд░рд╡्рдп।

Dr. Rahul !

[12/28, 11:40 AM] Dr.Pratyush Sharma: 

Thank you Ashok sir. Noted. 

I’ve assessed this as Pandu due to samprapti & lakshana; not due to anemia & raktakshaya.


[12/28, 11:40 AM] Dr.Pratyush Sharma:


Before treatment


[12/28, 11:40 AM] Dr.Pratyush Sharma:

After treatment


[12/28, 11:43 AM] Dr.Pratyush Sharma:

 рдЬी рд╕рд░ рджाрдб़िрдоाрджि рдШृрдд рдз्рдпाрди рдоें рдЖрдпा рдеा рд▓ेрдХिрди рдХрднी рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдеा рддो рд░ुрдХ рдЧрдпा। рдЕрдЧрд▓ी рдмाрд░ рдХिрд╕ी рд░ोрдЧी рдоें рдЕрд╡рд╢्рдп рдХрд░ूँрдЧा।

Prof. Jaysawal Sir !

ЁЯЩП

 Thank you sir! Will keep in mind.

[12/28, 12:24 PM] Vaidya Ashok Rathod Oman: 

All right Vaidya Pratyush ji, You are the best decision maker since you are the treating Vaidya. I'm a spectator, I just made my point which came into my mind. Thank you so much for the clarification. ЁЯЩПЁЯП╝ЁЯШК

[12/28, 12:26 PM] Dr.Pratyush Sharma: 

Sir,
That too is an important thing to minimise the mistakes. Thanks again.

[12/28, 12:33 PM] Dr. Pawan Madan: 

ЁЯСПЁЯП╗ЁЯСПЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗ЁЯСПЁЯП╗ЁЯСПЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗

[12/28, 3:02 PM] Dr.Kaustubh badave: 

Kya is case me 
 *рд╢рддाрд╡рд░ी рдШृрдд* рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХ्рдпा  ?

 *рд░рдХ्рддं рд╡िрдЯ्рд╕рд╣िрддрдо рдкुрд░्рд╡ं рдкрд╢्рдЪाрдж рдпो рдЕрддिрд╕ाрд░्рдпрддे рд╢рддाрд╡рд░ीрдШृрддं рддрд╕्рдп рд▓ेрд╣ाрд░्рдердо рдЙрдкрдХрд▓्рдкрдпेрдд

 рдЪ.рдЪि 19/97*

[12/28, 3:11 PM] Vd Chinmay phondekar: ✅ЁЯСНЁЯП╝

[12/28, 3:16 PM] Vd Chinmay phondekar: 

Constipation happens while Ulcerative Colitis is in remission phase.
рдж्рд░ाрдХ्рд╖ा-рдЖрд░рдЧ्рд╡рдз рдлाँрдЯ рднी рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╣ोрддा рд╣ै рдРрд╕े рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें |

[12/28, 3:59 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЕрдЪ्рдЫा рдкрд░िрдгाрдо ЁЯСМЁЯСНЁЯСП рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдЧंрднीрд░ рдФрд░ рдЕрд╕ाрдз्рдп рд░ोрдЧों рдоें рдЕрдкрдиी рд╢्рд░ेрд╖्рдарддा рд╕िрдж्рдз рдХрд░рддा рд╣ै... рдЖрдЧे рднी рдЕрдкрдиे рд░ोрдЧिрдпों рдХे case present рдХрд░рддे рд░рд╣े... рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХो рдЖрдк рдЬैрд╕ी рдКрд░्рдЬाрд╡ाрди рдПрд╡ं рдпुрд╡ा рдкीрдв़ी рдХी рдмрд╣ुрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।*



Editorial note:

It is very natural and common in Ayurved experts to raise questions on treatinng physician when ever there is a kind of discussion or sambhasha, because of various components or elements or tools have been mentioned by our sages to understand the basic samprapti/pathogenesis  and initiate the Ayurveda management; that's why uniformity in the approach of various Vaidyas is not usually seen & difference in approach is there unless there is an exact modern diagnosis. It is absolately natural because we have multiple complex system to understand the disease like......
1. Dosha
2. Dhatu/Dushya
3. Srotas
4. Guna
5. Avayav
6. Aashay
7. Adhishthan 
8. Marma

and many more.

 Honourable Vaidyaraja Acharya Subhash Sharmaji uses most complex 'Guna' concept in diagnosis and management. Many of his posts on 'Guna-siddhantas' are available on this blog. This is our speciality not a kind of weakness.
It is upto the physician that what kind of the tool he uses to understand the disease and start the management. Nomenclature has been not given too much importance in Ayurveda by Acharyas because of great importance has been given to Tridosha, the basic components of livings.


рд╡िрдХाрд░рдиाрдоाрдХुрд╢рд▓ो рди рдЬिрд╣्рд░ीрдпाрдд् рдХрджाрдЪрди ।
рди рд╣ि рд╕рд░्рд╡рд╡िрдХाрд░ाрдгां рдиाрдорддोрд╜рд╕्рддि рдз्рд░ुрд╡ा рд╕्рдеिрддिः ॥рекрек॥
рд╕ рдПрд╡ рдХुрдкिрддो рджोрд╖ः рд╕рдоुрдд्рдеाрдирд╡िрд╢ेрд╖рддः ।
рд╕्рдеाрезрдиाрди्рддрд░рдЧрддрд╢्рдЪैрд╡ рдЬрдирдпрдд्рдпाрдордпाрди् рдмрд╣ूрди्  ॥рекрел॥
рддрд╕्рдоाрдж्рд╡िрдХाрд░рдк्рд░рдХृрддीрд░рдзिрд╖्рдаाрдиाрди्рддрд░ाрдгि рдЪ ।
рд╕рдоुрдд्рдеाрдирд╡िрд╢ेрд╖ांрд╢्рдЪ рдмुрдж्рдз्рд╡ा рдХрд░्рдо рд╕рдоाрдЪрд░ेрдд् ॥рекрем॥
рдпो рд╣्рдпेрддрдд्рдд्рд░िрддрдпं рдЬ्рдЮाрдд्рд╡ा рдХрд░्рдоाрдг्рдпाрд░рднрддे рднिрд╖рдХ् ।
рдЬ्рдЮाрдирдкूрд░्рд╡ं рдпрдеाреирди्рдпाрдпं рд╕ рдХрд░्рдорд╕ु рди рдоुрд╣्рдпрддि ॥рекрен॥

Ch. Su.- 18

Many more posts are available on this blog on ulcerative colitis. Readers may click to links given below.

https://kayachikitsagau.blogspot.com/2016/11/management-of-raktaj-pravahika.html


https://kayachikitsagau.blogspot.com/2017/06/whatsapp-discussion-series-39-raktaja.html


https://kayachikitsagau.blogspot.com/2020/01/case-presentation-raktaja.html




      рдЗрддि рд╢ुрднрдо् !!

********************************************************************************************************************Above case presentation & follow-up discussion held in 'Kaysampraday (Discussion)' a Famous WhatsApp group  of  well known Vaidyas from all over the India. ********************************************************************************************************************









Presented by

рд╡ैрдж्рдп рдк्рд░рдд्рдпूрд╖ рд╢рд░्рдоा
рдПрдо.рдбी. рдХाрдпрдЪिрдХिрдд्рд╕ा
рдмрдиाрд░рд╕ рд╣िंрджू рдпूрдиिрд╡рд░्рд╕िрдЯी
рдЪрди्рдж्рд░рдк्рд░рдХाрд╢ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рд╕ंрд╕्рдеाрди
рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी, рднाрд░рдд 
Mobile: +91 9696465436
pratyush.email@gmail.com



Compiled & Uploaded by

Vd. Rituraj Verma
B. A. M. S.
Shri Dadaji Ayurveda & Panchakarma Center,
Khandawa, M.P., India.
Mobile No.:-
 +91 9669793990,
+91 9617617746

Edited by

Dr. Surendra A. Soni
M.D., PhD (KC) 
Professor & Head
P. G. DEPT. OF KAYACHIKITSA
Ahmedabad, GUJARAT, India.
Email: surendraasoni@gmail.com


Comments

Popular posts from this blog

WhatsApp Discussion series 28: 'Sneha-pravicharana' by Dr. Praveen Kumar Madikonda, Dr. Raghuram Bhatta, Prof. Ramakant Chulet, Prof. K.S.R. Prasad and Dr. Kapil Kapoor

[12/23, 08:53] Praveen Mandikonda Dr:          Respected scholars of   Ayurveda ,  Whether " Sneha Pravicharana " is meant for Sodhana purpose or Samana purpose??? whether samyak snigda lakshana 's  apply for Pravicharana sneha yoga's as well......( ref : charaka sutra 13/23-25 )....... let me have an opinion from the forum of Intellectuals  рдУрджрдирд╢्рдЪ рд╡िрд▓ेрдкी рдЪ рд░рд╕ो рдоांрд╕ं рдкрдпो рджрдзि|  рдпрд╡ाрдЧूः рд╕ूрдкрд╢ाрдХौ рдЪ рдпूрд╖ः рдХाрдо्рдмрд▓िрдХः рдЦрдбः||реирей||  рд╕рдХ्рддрд╡рд╕्рддिрд▓рдкिрд╖्рдЯं рдЪ рдордж्рдпं рд▓ेрд╣ाрд╕्рддрдеैрд╡ рдЪ|  рднрдХ्рд╖्рдпрдордн्рдпрдЮ्рдЬрдиं рдмрд╕्рддिрд╕्рддрдеा рдЪोрдд्рддрд░рдмрд╕्рддрдпः||реирек||  рдЧрдг्рдбूрд╖ः рдХрд░्рдгрддैрд▓ं рдЪ рдирд╕्рддःрдХрд░्рдгाрдХ्рд╖िрддрд░्рдкрдгрдо्|  рдЪрддुрд░्рд╡िंрд╢рддिрд░िрдд्рдпेрддाः рд╕्рдиेрд╣рд╕्рдп рдк्рд░рд╡िрдЪाрд░рдгाः [рез] ||реирел||                                      charaka sutra 13/25 [12/23, 09:29] Prof. KSR Prasad Wardha:  Dear The snehapracichara are the mode of Sneha administration ... all are intended to use...

'CLINICAL AYURVEDA' Part-1 by Vaidyaraja Subhash Sharma

[11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *рдХ्рд▓िрдиिрдХрд▓ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж - рднाрдЧ 1 * *рдХाрдп рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдХे рд▓िрдпे рд╢ाрд╕्рдд्рд░ोрдХ्рдд рдЬ्рдЮाрди рдХो clinical practice рдоें рд╣рдо рдХैрд╕े apply рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд░ोрдЧी рд░ोрдЧ рдоुрдХ्рдд рд╣ोрддा рдЬाрддा рд╣ै, рдПрдХ рдкूрд░ी series рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓िрдЦрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै, рдХुрдЫ рд╡िрд╖рдп рдХрдаिрди рд▓рдЧेрдЧें рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ post graduation рдпा Ph.D рд╡िрд╖рдп рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ै рдЬिрд╕े рд╣рдо рд╕рд░рд▓ рдХрд░ рдХे рдЪрд▓ेंрдЧे рдЬिрд╕ рд╕े рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж graduates рднी рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рд╣ोंрдЧे -   рд╡ैрдж्рдпрд░ाрдЬ рд╕ुрднाрд╖ рд╢рд░्рдоा, рдПрдо.рдбी.(рдХाрдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा -рдЬाрдордирдЧрд░ 1985), рдЖрдЬ рдкрд╣рд▓ी рднाрдЧ рдЖрдкрдХे рд╕ाрдордиे рд╣ै।* *рдиीрдЪे рджिрдпे рдЧрдпे рд╡ीрдбिрдпो рдХो рдмрд╣ुрдд рдз्рдпाрди рд╕े рджेрдЦिрдпे, zoom рдХрд░ рдХे рднी рджेрдЦे, рд░ोрдЧी рдХा рдоुрдЦ, рдкाрдж, рд╣рд╕्рдд рдФрд░ рдЪрд▓рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдФрд░ рдлिрд░ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЙрд╕рдиे рдЧрддि рдкрдХрдб़ी ...*  [11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *рд▓рдЧрднрдЧ рджो рдорд╣ीрдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рд░ोрдЧी рдХा рд▓िрдпा рдЧрдпा рджूрд╕рд░ा рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦिрдпे, рд░ोрдЧ рддो рдЕрд╕ाрдз्рдп рд╣ै рдЬो рд░ोрдЧी рдХो рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдмрддा рджिрдпा рдЧрдпा рдеा рдкрд░ рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рд╡िрдШрдЯрди рд╕े рд░ोрдЧी рдоें рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рдордиोрдмрд▓ рдХी рддो рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ी рд╕ाрде рдоें рд░ोрдЧी рдЕрдкрдиे рджोрдиो рдкांрд╡ рдЙрдаाрдХрд░ рд╕рд░рд▓рддा рд╕े рдЪрд▓ рд▓ेрддा рд╣ै।* [11/23/2020, 1:49...

An effort to differentiate Aadhman, Aanah & Aatop.

An effort to differentiate Aadhman, Aanah & Aatop Sr. No Differential Features/ Bhedakatva Adhmana Anaha Atopa 1. Nidana Vega Vidharana (Purisha) рдкрдХ्рд╡ाрд╢рдпрд╢िрд░ःрд╢ूрд▓ं   рд╡ाрддрд╡рд░्рдЪोрд╜рдк्рд░рд╡рд░्рддрдирдо्  | рдкिрдг्рдбिрдХोрдж्рд╡ेрд╖्рдЯрдиाрдз्рдоाрдиं   рдкुрд░ीрд╖े   рд╕्рдпाрдж्рд╡िрдзाрд░िрддे || рео || ( Charaka Sutra 7) ( Adho-Vata ) рд╕рдЩ्рдЧो   рд╡िрдг्рдоूрдд्рд░рд╡ाрддाрдиाрдоाрдз्рдоाрдиं   рд╡ेрджрдиा   рдХ्рд▓рдоः | рдЬрдард░े   рд╡ाрддрдЬाрд╢्рдЪाрди्рдпे   рд░ोрдЧाः   рд╕्рдпुрд░्рд╡ाрддрдиिрдЧ्рд░рд╣ाрдд् || резреи || (Charaka Sutra 7) Viruddha Ahara рд╖ाрдг्рдв्рдпाрди्рдз्рдпрд╡ीрд╕рд░्рдкрджрдХोрджрд░ाрдгांрд╡िрд╕्рдлोрдЯрдХोрди्рдоाрдж рднрдЧрди्рджрд░ाрдгाрдо् | рдоूрд░्рдЪ्рдЫाрдорджाрдз्рдоाрдирдЧрд▓рдЧ्рд░рд╣ाрдгां ….. рд╕рди्рддाрдирджोрд╖рд╕्рдпрддрдеैрд╡ рдоृрдд्рдпोрд░्рд╡िрд░ुрдж्рдзрдорди्рдиं ……. …………..рдк्рд░рд╡рджрди्рддि рд╣ेрддुрдо् || резрежрей || (Charaka Sutra 26) Mutra Vega Vidharana рдмрд╕्рддिрдоेрд╣рдирдпोः   рд╢ूрд▓ं   рдоूрдд्рд░рдХृрдЪ्рдЫ्рд░ं   рд╢िрд░ोрд░ुрдЬा   [ рез ]  | рд╡िрдиाрдоो   рд╡рдЩ्рдХ्рд╖рдгाрдиाрд╣ः   рд╕्рдпाрд▓्рд▓िрдЩ्рдЧं рдоूрдд्рд░рдиिрдЧ्рд░рд╣े || рем || (Charaka Sutra 7)   ...