Skip to main content

DD Series: An effort to differentiate Atisaar & Grahani.

Image
By

 

An effort to differentiate  Atisaar & Grahani

S. No.

BHEDAKATVA

Atisaar

Grahani

     1.

VYADHITVA

Independent Disease mentioned in Brihat-trayi.

Independent Disease mentioned in Brihat-trayi.

    2.

NIDAN-PANCHAKA

Clearly Mentioned.

Clearly Mentioned.

    3.

Types

6;Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, Bhayaja & Shokaja

4; Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja (Charak)

   4.

DOSHA

Tridosha

Tridosha

   A.

Pachak-pitta

Pittaja A.- Dravya-gunatah vriddhi Karmatah Hani

V.&K. Atisar- Dravya-guna & Karmatah Hani

Pittaja G.- Dravya-gunatah vriddhi Karmatah Hani

V.&K. Grahani.- Dravya-guna & Karmatah Hani

    B.

Samaan-vat

Pittaja A.- Dravya-gunatah- vriddhi,  Karmatah-hani

V.&K. Atisar.- Dravya-guna & Karmatah Hani

Pittaja G.- Dravya-gunatah- vriddhi,  Karmata Hani  

V.&K. Grahani.- Dravya-guna- Vriddhi Karmatah Hani

   C.

Vyaan-vat

Karmatah Hani

Karmatah Hani

   D.

Apaan-vat

Increased activities

Increased/sometime partially obstructed

   E.

Kledak-kapha

Usually Increased by conversion in Udak(Drav)-dhatu.

Aashayapakrishta by Vat-dosha.

   5.

DUSHYA

Initially- Ras(Udak), Mutra, Purish & Sweda. Later other dhatus in sequence Ojas if not treated properly.

Initially- Ras mainly

Later- Ras onward to Ojas if not treated properly.

   6.

Dhatu-gatatva

Frequently in Sannipataja only.

Frequent in all 4 types

   7.

Ojo-affection

Not frequent

Frequent

   8.

Dosha Prakop pattern

Prakriti-sam-samveta

Prakriti-sam-samveta

   9.

SROTAS

Anna-purish-mutra- sweda-rasa-manovah

Anna-purish-mutra- sweda-rasavah

   10.

ADHISHTHAN

Shareer-manas

Shareer-manas

   11.

Vyakti-sthan

Gud-pradesh

Gud-pradesh

   12.

AGNI

Manda

Manda/vishama/

Tikshnagni

   13.

SAM/NIRAM

Saam

Saam/niraam

   14.

AASHAY

Aamashay- sammuttha

Aamashay-sammuttha

   15.

SROTO-DUSHTI

Ati-pravritti

Ati-pravritti & on/off Sanga too.

   16.

VYADHI-PRAKAR

Ashukari mainly

Ashukari/chirkari

   17.

SADHYASADHYATA

Eka-doshaja- Saadhya

Sannipataja- Krichhrasadhya

 Sannipataja with upadrava- Asadhya

Not mentioned clearly but if not treated properly it acts as ‘Nidanarthakar’ & converts into other disorders. Ch.Chi.-15/63-69

   18.

POORVA-ROOPA

Mentioned

Mentioned

   19.

UPADRAVA

Mentioned

To be understood 

   20.

Nidanarthakaratva

Mentioned for ‘Gud-bhransha’ & ‘Grahani’.

Converts into other disorders.

Ch.Chi.-15/63-69

   21.

Mala-pravritti (Frequency of Stool)

Less comparatively

More comparatively

   22.

Mala-praman (Amount of Stool)

More comparatively

Very Less comparatively

   23.

GENERALISED DHATU-POSHAN

Not affected initially upto Doshavashechan.

Not affected initially but later may be affected due to recurrent Dhatu(shleshma)-kshaya

   24.

BEEJA-DUSHTI

Not Mentioned but to be understand as per general principles.

   25.

SAR-SANHANANADI

   26.

PRATYATMA LAKSHANA

Bahu-drava- saranam

Muhur-baddham-Muhur- Dravam

 




Presented by


Dr. Shubham Tripathi

B.A.M.S.

MD IInd Yr. Scholar

P. G. Dept. of Kayachikitsa

Govt. Akhandanand Ayu. College,

Bhadra, Ahmedabad, Gujarat, India

Mob.- +91-6260097626


Guided by


M.D., Ph.D (Kayachikitsa)
H.O.D.
P.G. Dept. of Kayachikitsa

Bhadra, Ahmedabad, Gujarat, India.
email: kayachikitsagau@gmail.com
Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

CLINICAL AYURVEDA PART-15: Case presentation- เคตिเคถเคฆ เค—ुเคฃ - เคธैเคฆ्เคงाเคจ्เคคिเค• เคเคตं เคช्เคฐाเคฏोเค—िเค• เคธ्เคตเคฐूเคช by Vaidyaraja Subhash Sharma

By
[12/14, 7:09 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: CLINICAL AYURVEDA PART-15 *case presentation-  เคตिเคถเคฆ เค—ुเคฃ - เคธैเคฆ्เคงाเคจ्เคคिเค• เคเคตं เคช्เคฐाเคฏोเค—िเค• เคธ्เคตเคฐूเคช เคฎें ENLARGEMENT OF PROSTATE & PSA เค•े เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ เค•े เคธाเคฅ ....* *เคธเคฐ्เคตเคช्เคฐเคฅเคฎ เคตिเคถเคฆ เค•ी เคจिเคฐूเค•्เคคि เคเคตं เคชเคฐिเคญाเคทा เคฆेเค–ें เคคो เคชृเคฅเคฎ เคฆृเคท्เคŸि เคฎें เคนी เค‡เคธเค•ा เคฎเคนเคค्เคต เคšिเค•िเคค्เคธा เคฎें เค•िเคคเคจा เค…เคงिเค• เคนै เคฏเคน เคธ्เคชเคท्เคŸ เคนो เคœाเคคा เคนै, 'เคถเคคเคฒृ เคถाเคคเคจे' เคงाเคคु เคฎें เคŸเค•् เคช्เคฐเคค्เคฏเคฏ เคธे เคตिเคธเคฐ्เค— เคชूเคฐ्เคตเค• เคตिเคถเคฆ เคถเคฌ्เคฆ เค•ी เค‰เคค्เคชเคค्เคคि เคนोเคคी เคนै เคœिเคธเค•ा เค…เคญिเคช्เคฐाเคฏ เคถुเคฆ्เคง เคฌเคจा เคฆेเคจा เค”เคฐ เคธंเคถोเคงเคจ เค•เคฐ เคฆेเคจा เคนै।* *เคธुเคถ्เคฐुเคค เค•ी เคนेเคฎाเคฆ्เคฐि เคŸीเค•ा เคฎें เค‡เคธे 'เคถुเคšि เคตिเคฎเคฒी เคคु เคตिเคถเคฆ เคตिเคถेเคทौ เค…เคฆृเคท्เคŸाเคจा เคนि เคฎเคฒाเคจां เค•्เคทाเคฒเคจे เคถเค•्เคคिं เคถुเคšिเคค्เคตं เคฆृเคท्เคŸाเคจां เคตिเคฎเคฒเคค्เคต' เคฒिเค–ा เคนै เค…เคฐ्เคฅाเคค เคœो เคฆ्เคฐเคต्เคฏ เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคฆोเคท, เคงाเคคु เคเคตं เคฎเคฒों เค•ा เคถुเคฆ्เคงिเค•เคฐเคฃ เค•เคฐ เค•े เค‰เคจ्เคนे เคตिเคฎเคฒเคค्เคต เค…เคฐ्เคฅाเคค เคถुเคฆ्เคง, เคจिเคฐ्เคฎเคฒ เคเคตं เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถी เคธเคฆृเคถ เคฌเคจा เคฆे เค‰เคธे เคตिเคถเคฆ เค•เคนा เค—เคฏा เคนै।* *'เคชिเคš्เค›िเคฒो เคœीเคตเคจो เคฌเคฒ्เคฏः เคธเคจ्เคงाเคจः เคถ्เคฒेเคท्เคฎเคฒो เค—ुเคฐुः, เคตिเคถเคฆो เคตिเคชเคฐीเคคोเคฝเคธ्เคฎाเคค् เค•्เคฒेเคฆाเคšूเคทเคฃเคฐोเคชเคฃः'  เคธु เคธू 46/517  เคฏเคนां เค†เคšाเคฐ्เคฏ เคธुเคถ्เคฐुเคค เค‡เคธे เคชिเคš्เค›िเคฒ เค•े เคตिเคชเคฐीเคค เค•เคฐ्เคฎ เคตाเคฒा เค…เคฐ्เคฅाเคค เคถเคฐीเคฐ เคฎें เคธे เค•्เคฒेเคฆ เค•ा เคถोเคทเคฃ เค•เคฐ เคจिเคฐ्เคฎเคฒ เคฌเคจाเคคा เคนै เค”เคฐ เคฐोเคชเคฃ เค•เคฐ्เคฎ เคญी เค•เคฐเคคा เคนै।เคœो เคถเคฐीเคฐ เคฎें ...
1 comment
Read more

Case presentation: เคฏเค•ृเคฆ्เคฆाเคฒ्เคฏुเคฆเคฐ {Non Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD)} by Vaidyaraja Subhash Sharma

By
*Case-presentation*  - เคฏเค•ृเคฆ्เคฆाเคฒ्เคฏुเคฆเคฐ-  Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) progressing to Compensated Cirrhosis * -------------------- *Vaidyaraja Subhash Sharma, MD (kaya chikitsa, jamnagar - 1985)* --------------- *Chapter -1* *เคฎाเคงเคต เคจिเคฆाเคจ เค•ा เค•ाเคฒ 1200 เคธे 1400 เคตเคฐ्เคท เคชूเคฐ्เคต เคคเค• เคฎाเคจा เค—เคฏा เคœिเคธเคฎें เค‰เคฆเคฐ เคฐोเค—ों เคฎें เคฏเค•ृเคฆ्เคฆाเคฒ्เคฏुเคฆเคฐ เค•ा เค‰เคฒ्เคฒेเค– เคฒเค•्เคทเคฃों เคธเคนिเคค เคนै। เคคเคฌ เคคो liver fibroscan เค•ी เคธुเคตिเคงा เคจเคนीं เคฅी।เค•िเคธ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคธे เค†เคšाเคฐ्เคฏ เค‡เคธ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เค•ी เค—ंเคญीเคฐ เคต्เคฏाเคงिเคฏों เค•ी เคชเคฐीเค•्เคทा เค•เคฐ เคธเคŸीเค• เคจिเคฆाเคจ เคเคตं เคšिเค•िเคค्เคธा เค•เคฐเคคे เคฅे ! เค†เคœ เคธ्เคชเคท्เคŸ เค•เคฐेंเค—े เคšिเค•िเคค्เคธोเคชเคฏोเค—ी เคถाเคธ्เคค्เคฐों เคฎें เค‡เคธ เคฐोเค— เคชเคฐ เคตเคฐ्เคฃिเคค เคธूเคค्เคฐों เค•ी clinical applications...* *1- เคœ्เคžाเคจेเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏों เคเคตं เค•เคฐ्เคฎेเคจ्เคฆ्เคฐिเคฏों เค•ो เคธเคฎเคฐ्เคฅ เคเคตं เคธเค•्เคทเคฎ เคฌเคจाเค•เคฐ เคจिเคฆाเคจ เคฎें เค‰เคชเคฏोเค—।* *2- เคฏเค•ृเคฆ्เคฆाเคฒ्เคฏुเคฆเคฐ เค•ी เคค्เคฐिเคตिเคง เคชเคฐीเค•्เคทा* *3- a- เคฆเคถเคตिเคง เคชเคฐीเค•्เคทा*      *b- เคค्เคฐिเคตिเคง เคช्เคฐเคฎाเคฃ เค”เคฐ เคฏुเค•्เคคि* *4- เคœैเคธे เคธเคญी เคฆ्เคฐเคต्เคฏ เคชंเคšเคญौเคคिเค• เคนैं เคคो เคฐोเค— เคญी เคชंเคšเคญौเคคिเค• เคนै, เค‡เคธเค•ी เคชंเคšเคญौเคคिเค•เคคा।* *5- เคฐोเค—ी เค•े เคจा เคฌเคคाเคจे เคชเคฐ เคญी เคšिเคจ्เคนों เคฆ्เคตाเคฐा เค‡เคธเค•ा เคฏा เค…เคจ्เคฏ เคฐोเค—ों เค•ा เคญी เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เค•เคฐเคจा।* *6- เคฏเค•ृเคฆ्เคฆाเคฒ्เคฏुเคฆเคฐ เค•े เคฆोเคท-เคฆूเคท्เคฏ-เคธ्เคฐोเคคเคธ-เคธ्เคฐोเคคोเคฆुเคท्เคŸि-เค…เค—्...
1 comment
Read more

'CLINICAL AYURVEDA' Part-1 by Vaidyaraja Subhash Sharma

By
[11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *เค•्เคฒिเคจिเค•เคฒ เค†เคฏुเคฐ्เคตेเคฆ - เคญाเค— 1 * *เค•ाเคฏ เคธเคฎ्เคช्เคฐเคฆाเคฏ เค•े เคฒिเคฏे เคถाเคธ्เคค्เคฐोเค•्เคค เคœ्เคžाเคจ เค•ो clinical practice เคฎें เคนเคฎ เค•ैเคธे apply เค•เคฐเคคे เคนैं เค”เคฐ เคฐोเค—ी เคฐोเค— เคฎुเค•्เคค เคนोเคคा เคœाเคคा เคนै, เคเค• เคชूเคฐी series เค•े เคฐूเคช เคฎें เคฒिเค–เคจे เค•ा เคช्เคฐเคฏाเคธ เค•िเคฏा เคนै, เค•ुเค› เคตिเคทเคฏ เค•เค िเคจ เคฒเค—ेเค—ें เค•्เคฏोंเค•ि เคฏเคน post graduation เคฏा Ph.D เคตिเคทเคฏ เค•ा เคœ्เคžाเคจ เคนै เคœिเคธे เคนเคฎ เคธเคฐเคฒ เค•เคฐ เค•े เคšเคฒेंเค—े เคœिเคธ เคธे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค†เคฏुเคฐ्เคตेเคฆ graduates เคญी เคฒाเคญाเคจ्เคตिเคค เคนोंเค—े -   เคตैเคฆ्เคฏเคฐाเคœ เคธुเคญाเคท เคถเคฐ्เคฎा, เคเคฎ.เคกी.(เค•ाเคฏ เคšिเค•िเคค्เคธा -เคœाเคฎเคจเค—เคฐ 1985), เค†เคœ เคชเคนเคฒी เคญाเค— เค†เคชเค•े เคธाเคฎเคจे เคนै।* *เคจीเคšे เคฆिเคฏे เค—เคฏे เคตीเคกिเคฏो เค•ो เคฌเคนुเคค เคง्เคฏाเคจ เคธे เคฆेเค–िเคฏे, zoom เค•เคฐ เค•े เคญी เคฆेเค–े, เคฐोเค—ी เค•ा เคฎुเค–, เคชाเคฆ, เคนเคธ्เคค เค”เคฐ เคšเคฒเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เค•ा เคช्เคฐเคฏाเคธ เค”เคฐ เคซिเคฐ เค•िเคธ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคธे เค‰เคธเคจे เค—เคคि เคชเค•เคก़ी ...*  [11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *เคฒเค—เคญเค— เคฆो เคฎเคนीเคจे เค•े เคฌाเคฆ เค‡เคธ เคฐोเค—ी เค•ा เคฒिเคฏा เค—เคฏा เคฆूเคธเคฐा เคตीเคกिเคฏो เคฆेเค–िเคฏे, เคฐोเค— เคคो เค…เคธाเคง्เคฏ เคนै เคœो เคฐोเค—ी เค•ो เคชเคนเคฒे เคนी เคฌเคคा เคฆिเคฏा เค—เคฏा เคฅा เคชเคฐ เคธเคฎ्เคช्เคฐाเคช्เคคि เคตिเค˜เคŸเคจ เคธे เคฐोเค—ी เคฎें เค†เคค्เคฎเคตिเคถ्เคตाเคธ เค”เคฐ เคฎเคจोเคฌเคฒ เค•ी เคคो เคตृเคฆ्เคงि เคนुเคˆ เคนी เคธाเคฅ เคฎें เคฐोเค—ी เค…เคชเคจे เคฆोเคจो เคชांเคต เค‰เค ाเค•เคฐ เคธเคฐเคฒเคคा เคธे เคšเคฒ เคฒेเคคा เคนै।* [11/23/2020, 1:49...
8 comments
Read more