Skip to main content

Whatsapp Discussion series:11- Concept of Prakriti in Ayurveda

[16/04 11:29 AM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

May I seek experts guidance on:
What is expected in Prakruti Parikshana under Dashvidha pariksha of patients?
It has been described in Vimanasthana.
Point of debate: Prakruti can not be evaluated in Patients
or
Prakruti can be only evaluated in Swastha
If so, shouldn't we consider Prakruti aspect before writing prescriptions to the patient?


[16/04 11:35 AM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP:

 Prakriti can't be evaluated in first meeting. So you may write provisional Prakriti assessment till say 4-5 follow ups


[16/04 11:37 AM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

That's ok.
But point is whether or not to be evaluated in patients?


[16/04 11:44 AM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 


Classically charak uses words vatala pittala...! The word Prakriti in its colloquial sense is used by vagbhata


[16/04 11:46 AM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

рддрд╕्рдп рддрд╕्рдп рдХिрд▓ рджोрд╖рд╕्рдпाрдзिрдХ्рдпाрдд् рд╕ा рд╕ा рджोрд╖рдк्рд░рдХृрддि: "рдЙрдЪ्рдпрддे" рдордиुрд╖्рдпाрдгाрдо् ।


[16/04 11:53 AM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

Vinay ji I think you are misinterpreting

[16/04 11:55 AM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

The sharir Manas dosha "adhikaran" is different from"Prakriti"adhikaran in ch vi


[16/04 11:57 AM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

The first adikaran is sequenced by anubandh anubandhya discussion. Then follows the Agni vichar.


[16/04 12 PM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

Vinayji you are senior and I don't think I need to explain you the adhikaran tantrayukti. I would humbly request you to have a relook at cha vi


[16/04 12:07 PM] Vinay Dongre Vd. Ay. Pth:

 Paresh ji
Its a Gross classification in Roganik .
I think the question was asked in confused Mind in Prakriti and Vikriti .


[16/04 12:12 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

No confusion at all Sir.
Question is:
Whether we should evaluate Prakruti as mentioned in Dashvidha Parisha in PATIENTS?

Point of debate is:
Prakruti can be evaluated only in Swatha person.


[16/04 12:13 PM] VInAy Dongre Vd. Ay. Pth: 


Your post Pankaj ji ЁЯСЗЁЯП╛
~~
That's ok.
But point is whether or not to be evaluated in patients?


[16/04 12:16 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

That's sub question to the previous answer by Bawadekar sir, where he suggested that Prakruti shall be evaluated in 4-5 follow ups.


[16/04 12:18 PM] Vinay dongre Vd. Ay. Pth: 

Ok. I accept my mistake. 
I missed the word In " Dashvidh pariksha " . 
Sorry to Shriprasad / Paresh / Pankaj ji. ЁЯСПЁЯП╜ЁЯСПЁЯП╜


[16/04 12:21 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

Sir, it's discussion going on.
No Sorry please.
I am really keen on getting answer or statement on this.
I am stuck on this for some study in patients.ЁЯдФ

[16/04 12:23 PM] Paresh Dange Vd. AP: 


Pankaj sir..
рддрд╕्рдоाрджाрддुрд░ं рдкрд░ीрдХ्рд╖ेрдд् рдк्рд░рдХृрддिрддрд╢्рдЪ рд╡िрдХृрддिрддрд╢्рдЪ.....
So i think...  have to evaluate pt 's prakruti in aatur avastha


[16/04 12:26 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP:

 That's what is my understanding also.
But there was a debate or difference of opinion on this.
That's why I need consensus.


[16/04 12:29 PM] Paresh Dange Vd. AP: 


Firstly.. aacary mentioned 4 prakrutis...
1. рд╢ुрдХ्рд░рд╢ोрдгिрддрдк्рд░рдХृрддि
2. рдХाрд▓рдЧрд░्рднाрд╢рдпрдк्рд░рдХृрддि
3. рдоाрддुрд░ाрд╣ाрд░рд╡िрд╣ाрд░рдк्рд░рдХृрддि
4. рдорд╣ाрднूрддрд╡िрдХाрд░рдк्рд░рдХृрддि
рдЗрд╕рд╕े рдЧрд░्рднрдк्рд░рдХृрддि рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрдЧी... рд╡ाрддрд▓ рдкिрдд्рддрд▓ рдЖрджि..
рдЬैрд╕े рдмाрд╡рдбेрдХрд░ рд╕рд░рдиे рдХрд╣ा рдкрд╣рд▓े meeting рдоें рдиिрд╢्рдЪिрдд рдирд╣ी рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧेे !



[16/04 12:33 PM] Paresh Dange Vd. AP:

 рдЪ.рд╡ि.6/13 рдоें рдХрд╣ा рд╣ै --
рд╕рди्рддि рддु рдЦрд▓ु рд╡ाрддрд▓ा: рдкिрдд्рддрд▓ा: рд╢्рд▓ेрд╖्рдорд▓ाрд╢्рдЪ рдЕрдк्рд░рдХृрддिрд╕्рдеाрд╕्рддु рддे рдЬ्рдЮेрдпा: ।



[16/04 12:36 PM] Paresh Dange Vd. AP: 



рдЗं. 1 рдоें рдмрддाрдпी рдк्рд░рдХृрддिрдпाँ -- рдХुрд▓рдк्рд░рд╕рдХ्рддा, рдЬाрддिрдк्рд░рд╕рдХ्рддा, рджेрд╢ाрдиुрдкाрддिрдиी, рдХाрд▓ाрдиुрдкाрддिрдиी, рд╡рдпाрдиुрдкाрддिрдиी рдЗрди рдХो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдоें рдЬाрдиा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдХिрди्рддु рдЫрдаी рдк्рд░рдд्рдпाрдд्рдордиिрдпрдд рдк्рд░рдХृрддि рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╕рдордЭ рдЖрдпे рд╣ी рдРрд╕ा рдирд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддा, рдРрд╕ा рдоुрдЭे рд▓рдЧрддा рд╣ै ।


[16/04 12:43 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: Agreed.


[16/04 12:47 PM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

рдЬी рдкрд░ेрд╢рдЬी । рдоेрд░ा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХी рджेрд╢ рдХाрд▓ рдк्рд░рдХृрддि рдХा рдЕрдиुрдоाрди рднी рдкрд╣рд▓ी meeting рдоें рд╣ोрдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рджेрд╢ рдХाрд▓ рдФрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕рд╕ाрдд्рдо्рдп рджेрд╢ рдХाрд▓ рдоें рдЕंрддрд░ рд╣ोрддा рд╣ैं


[16/04 12:51 PM] Paresh Dange Vd. AP: Oh... okk sir


[16/04 12:54 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: ЁЯСН


[16/04 2:17 PM] Vaidya Hrishikesh Mhtre Ay Pith: 

Prakruti is NOT accessible in our opd/clinic.

We 'see' the patient who is a multi-layered entity of
1
janmakaalina dosha-sthiti
2
3
4
5
6
7
8
This is progressively 'destructive' dosha-sthiti.
In these 8 layers , it is practically IMPOSSIBLE to assess PRAKRUTI.
More over, as per Ch Vi 6 ...
So called Dosha-Prakruti DOES NOT EXIST at all.



[16/04 2:19 PM] Vaidya Hrishikesh Mhtre Ay Pith:



 For details of above thinking ЁЯСЖЁЯП╝

Just tap to listen ONLINE for FREE ...
ЁЯСЗЁЯП╝350 online listeners till date ...
ЁЯСЖЁЯП╝
рдк्рд░рдХृрддि A different view рдПрдХ рдирдИ рд╕ोрдЪ рдПрдХ рдмंрдбрдЦोрд░ рд╡िрдЪाрд░


[16/04 2:44 PM] pawan madan Dr:



 Resp Katoch sir...
Need ur inputs regarding Prakriti pareekshana.
ЁЯЩПЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗

[16/04 2:45 PM] Vd. Devdatta Deshmukh AP: 


1417
1419
100% рд╕рд╣рдордд

[16/04 3:10 PM] Vd. Raghavendra Nadargi AP: 

рдо्рд╣ेрдд्рд░े рд╕рд░ рд╕े рд╕рд╣рдордд рд╣ूँ... рдпрд╣ी рдмाрдд рдоैंрдиे рдЖрджрд░рдгीрдп рдЧाрдбрдЧीрд│ рд╕рд░ рд╕े рд╕ूрдиा рд╣ूँ ..| ЁЯЩПЁЯП╗

[16/04 3:11 PM] Vd. Raghavendra Nadargi AP: 2:17

[16/04 3:13 PM] Katoch sir: 

Prakriti Parikshan is ideally required for adopting  Prakriti- based lifestyle for prevention of diseases and promotion of health as well as for curbing the disease process with lifestyle interventions. Proper Prakriti parikshan of a person normally taken 4-6 hours and should be done in installements in 2-3 days to prevent interrogation fatigue or boredom of the patient and to ensure correct replies. Correct prakariti detection can be possible only with judicious interpretation and analysis of patient's  replied.


[16/04 3:23 PM] Anil panse Vd. Ay. Pth: 


рд╢ुрдХ्рд░рд╢ोрдгिрдд рд╕ंрдпोрдЧे рдпो рднрд╡ेрдж्рджोрд╖ рдЙрдд्рдХрдЯः|
рдк्рд░рдХृрддिрд░्рдЬाрдпрддे рддेрди...|| рд╕ु. рд╢ा.
рд╢ुрдХ्рд░ाрд╕ृрдЧ्рдЧрд░्рднिрдгीрднोрдЬ्рдпрдЪेрд╖्рдЯाрдЧрд░्рднाрд╢рдпрд░्рддुрд╖ु
рдпःрд╕्рдпाрдж्рджोрд╖ोрдзिрдХрд╕्рддेрди рдк्рд░рдХृрддिः рд╕рдк्рддрдзोрджिрддः|| рдЕ.рд╣ृ.рд╢ा. 3
So right from garbhavastha multiple factors are involved in determination of prakruti. Add to that points raised by Mhetre sir. The job is difficult but not impossible. Rigourpus case history taking may solve the problem.


[16/04 3:24 PM] Anil panse Vd. Ay. Pth: 

Vd. Thombare sir has prepared a list of close to 500 questions about prakruti according to different parts of the body. Based on the answers of these the probable dosha also was mentioned against. I found that quite useful for practice. If i get a copy of that will post here.

[16/04 3:25 PM] Vd. Raghavendra Nadargi AP:

 Ohh.. good. Thanks Sir ЁЯЩПЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗


[16/04 3:34 PM] Prof gujjarwar ay pith: 


Prakriti Pariksha is required in rugnavastha.
Because if particular prakriti patient is having particular same doshagat vikar.. in this condition the severity of the disease may be more and special and fast treatment is required otherwise patient may go in upadrava kar avastha  (complicated condition ).
For example :
If Kapha prakriti patient having Prameha and if not treated in time or properly he may get Prameha pidaka avastha very fast and
In consideration with prakriti Pariksha... treatment can be planned properly to cure the disease fast , in time (yogya Kriya kale).
Prakriti is stable in normal person (swastha) and in rugnavastha also.


[16/04 3:56 PM] Vd. Ramesh Nanal Sir AP: 


рд╡ैрдж्рдп рдкंрдХрдЬ рд╢рд░्рдоा рдЬी।рджрд╡ाрдЦाрдиे рдоी рд╡्рдпрд╕्рдд рд░рд╣ा рдеा,рдЙрдд्рддрд░ рдоे рд╡िрд▓ंрдм рд╣ुрд╡ा।рдХ्рд╖рдоा !
рдЖрдк рдХा рдоूрд▓ рдк्рд░рд╢्рди рдеा 'рджрд╢рд╡िрдз ......рдк्рд░рдХृрддि рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рд░ोрдЧी рдоें рдХрд░ें ?'
рдоेрд░ा рдЙрдд्рддрд░ рд╣ै ,рд╣ां, рдЬрдм рдоुрдЭे рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд▓рдЧे рддो рдоै рдЬрд░ूрд░ рдХрд░рддा рд╣ुं ।
рд░рд╣ी рдмाрдд рдЖрдкрдХी рдЖрдХांрдХ्рд╖ाрдУंрдХी,
рдЖрдк рдХो рдмрд╣ोрдд рдмрд╣ोрдд рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж!(рд╡ैрд╕े рднी рдЖрдкрдиे рдпрд╣ рдоौрдХा рджिрдпा рд╣ै,рддो рдХ्рдпूं рдЫोрдбूं?)
рдЗрд╕ी рдмрд╣ाрдиे рдмрдбे рдЕрдн्рдпाрд╕рдХ рд╡ैрджрдпोंрдХे рдордд рднी рджेрдЦрдиे рдоिрд▓े ।рдЖрдиंрдж рд╣ुрд╡ा ।
рдордд рдорддांрддрд░ рдЬीрд╡рди्рдд рдмुрдж्рдзी рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рд╣ोрддे рд╣ैं ।рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХрд░рддा рд╣ुं।
рдзрди्рдпрд╡ाрдж।


[16/04 4:19 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

@ Panse sir
Sir 500 questions?????
Whether it's really feasible??
Would you please share available significant outcome out of that 500 questions evaluation.


[16/04 4:22 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

Dosha Prakruti Does NOT exist is the statement @ 14:17 HM sir
In that case which Prakruti Parikshana is expected in Dashvidha pariksha?


[16/04 4:24 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

It's really becoming more and more inquisitive as experts are sharing there views on very Fundamental yet highly applicable concept of Prakruti.


[16/04 4:27 PM] Pawanji Nidan NIA:

 Nanal sir @ 15:56

"рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд▓рдЧे рддो" рдк्рд░рдХृрддि рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг...
рдЧुрд░ुрд╡рд░्рдп рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдХा рдиिрд╡ेрджрди рд╣ैЁЯЩПЁЯП╝ЁЯТР


[16/04 4:28 PM] Ranjit Nimbalkar Prof. AP: 


рд╕рдордкिрдд्рддाрдиिрд▓рдХрдлा рдХेрдЪिрдж्рдЧрд░्рднाрджि рдоाрдирд╡ा:
рджृрд╖्рдпрди्рддे рд╡ाрддрд▓ा рдХेрдЪिрдд् рдкिрдд्рддрд▓ा: рд╢्рд▓ेрд╖्рдорд▓ाрд╕्рддрдеा
"рддेрд╖ाрдордиाрддुрд░ा" рдкूрд░्рд╡े рд╡ाрддрд▓ाрдж्рдпा рд╕рджाрддुрд░ा..
If we see keenly, most of the population by & large is disease free.
So can v say that most of the population has рд╕рдо рдк्рд░рдХृрддि, with few variations of doshas within acceptable limits...
Very few hv рдПрдХाрди्рддिрдХ рджोрд╖рдЬ рдк्рд░рдХृрддि..., which can b easily revealed...
ЁЯЩПЁЯП╝ЁЯЩПЁЯП╝


[16/04 4:32 PM] Ranjit Nimbalkar Prof. AP: 

In practice also, do v really think of prakruti, while planning rx?
I think, at the most, we r concerned abt рдЙрд╖्рдг рддीрдХ्рд╖्рдгрдд्рд╡ of the medicine, & whether our pt is pitta prakruti, & he will tolerate it or not...
Or to plan for some anupana.
Else i hvnt seen that some spl medicine or its dosage has bn planned, in view of prakruti of that individual..


[16/04 4:34 PM] Ranjit Nimbalkar Prof. AP: 


Of course, i may b wrong...ЁЯЩПЁЯП╝
Pls enlighten...


[16/04 4:40 PM] M gopikrishnan Dr. Ay pith: 


I support your thought ranjith sir, in clinics _ we grossly try to asses and advice medicines.
Might be it's wrong on grounds of Ayurveda practice.


[16/04 4:43 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

Sir, we can't say that kind of practice wrong. So that's ok.
That can be a method of practice.
Views are welcome in discussions.


[16/04 4:47 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

@ Ranjeet 16:32
What we see in clinics while prescribing medicines? Doshaja prakruti??
And if we can not assess Prakruti at all then why it has been indicated by Charaka in Aaturpariksha under Dashvidha pariksha?


[16/04 4:54 PM] pawan madan Dr: 

My little understanding says....
Finding Prakriti means we want to find out basic makeup of the characters of a person.
In practice there are certain conditions in which nidaan is not possible as vyaadhi, here I find estimation of prakiti helps to make some principle to breakup the sampraapti and getting a disease free state for the person.
Although in practice it is too complicated to exactly know the basic DOSHA STHITI of a person at conception, which is eventually known as Prakriti but still we can reach somewhere near to this Dosha Sthiti.
Although 'somewhere near' is a very vague statement but practically it helps in deciding the line of treatment many times.
In some case as Katoch sir explained we need to evaluate extensive data to reach to conclusion.
This is not only finding ushn or sheet nature of a person, this is something beyond this.
This is something like decreasing the weight of a person even after allowing him to eat lot of sweets, as he has been found to have a predominantly vaataj dosha sthiti or prakriti.
Dr Katoch sir can explain better.

I am just sharing my experience of practice.
Pls guide whereever wrong.
ЁЯЩПЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗


[16/04 5:05 PM] Vd. Ramesh Nanal Sir AP: 


рдкрд╡рди рдХुрдоाрд░рдЬी,
рдХрднी рд╡्рдпाрдзींрд╡िрдкрд░ीрдд,рдХрднी рд╣ेрддू рд╡िрдкрд░ीрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рджेрдиा рдХाрдлी рд╣ोрддा рд╣ै।
рдХрднी рджूрд╖्рдп ,рдХрднी рдмрд▓ рдЗрдд्рдпाрджि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рднी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рджेрдиा рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХा рд╡िрдЪाрд░ рдоै рдХрд░рддा рд╣ुं ।
рдЕрднी рдЗрддрдиाрд╣ी ।


[16/04 5:07 PM] Pawanji Nidan NIA: ЁЯЩПЁЯП╝ЁЯТР


[16/04 5:17 PM] hrishikesh mhtre Ay pith: 


рдкंрдХрдЬ рд╡ांрдЬрд░рдЦेрдбрдХрд░ рд╕рд░ ...
14.17(2.17pm) рдоेрд░ी рдкोрд╕्рдЯ рдоें ...

рдпे рдоैं рдирд╣ी рдХрд╣рддा ,
рдХिрддाрдмो рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдпाрд░ो ...
Read again ... As per CH VI 6 , Dosha-Prakruti doesn't exit at all.

Read original CH VI 6
ЁЯСЗЁЯП╝
Concentrate on " ... ... "
1
рд╡ाрддрдк्рд░рдХृрддрдпः рдХेрдЪिрдд्, рдХेрдЪिрдд् рдкिрдд्рддрдк्рд░рдХृрддрдпः, рдХेрдЪिрдд् рдкुрдиः рд╢्рд▓ेрд╖्рдордк्рд░рдХृрддрдпो рднрд╡рди्рддीрддि|
"рддрдЪ्рдЪाрдиुрдкрдкрди्рдиं, "
рдХрд╕्рдоाрдд् рдХाрд░рдгाрдд्? 

рд╕рдорд╡ाрддрдкिрдд्рддрд╢्рд▓ेрд╖्рдоाрдгं рд╣्рдпрд░ोрдЧрдоिрдЪ्рдЫрди्рддि рднिрд╖рдЬः, рдпрддःрдк्рд░рдХृрддिрд╢्рдЪाрд░ोрдЧ्рдпрдо्, рдЖрд░ोрдЧ्рдпाрд░्рдеा рдЪ рднेрд╖рдЬрдк्рд░рд╡ृрдд्рддिः, рд╕ा рдЪेрд╖्рдЯрд░ूрдкा, рддрд╕्рдоाрдд् рд╕рди्рддि рд╕рдорд╡ाрддрдкिрдд्рддрд╢्рд▓ेрд╖्рдоाрдгः;
2
" рди рдЦрд▓ु рд╕рди्рддि рд╡ाрддрдк्рд░рдХृрддрдпः рдкिрдд्рддрдк्рд░рдХृрддрдпः рд╢्рд▓ेрд╖्рдордк्рд░рдХृрддрдпो рд╡ा| "
рддрд╕्рдп рддрд╕्рдп рдХिрд▓ рджोрд╖рд╕्рдпाрдзिрдХ्рдпाрдд् рд╕ा рд╕ा рджोрд╖рдк्рд░рдХृрддिрд░ुрдЪ्рдпрддे рдордиुрд╖्рдпाрдгां, рди рдЪ рд╡िрдХृрддेрд╖ु рджोрд╖ेрд╖ुрдк्рд░рдХृрддिрд╕्рдердд्рд╡рдоुрдкрдкрдж्рдпрддे, 

3
"рддрд╕्рдоाрди्рдиैрддाः рдк्рд░рдХृрддрдпः рд╕рди्рддि; "

рд╕рди्рддि рддु рдЦрд▓ु рд╡ाрддрд▓ाः рдкिрдд्рддрд▓ाः рд╢्рд▓ेрд╖्рдорд▓ाрд╢्рдЪ,рдЕрдк्рд░рдХृрддिрд╕्рдеाрд╕्рддु рддे рдЬ्рдЮेрдпाः||резрей||
ЁЯСЖЁЯП╝
рдпे рдоैं рдирд╣ी рдХрд╣рддा ,
рдХिрддाрдмो рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдпाрд░ो ...


[16/04 5:22 PM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рд╣ी рдХрд╣ा рдо्рд╣ेрдд्рд░े рдЬी । рдХोрд▓्рд╣рдЯрдХрд░ рдЧुрд░ुрдЬी рдиे рдЗрд╕ рдкрд░ рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрди рднी рджिрдпा рдеा


[16/04 5:24 PM] Vd. Ramesh Nanal Sir AP: 


рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХрд░рддे рд╕рдордп рд░ोрдЧी рдк्рд░рдХृрддी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╢ाрд░ंрдЧ. рдЙрдХ्рдд рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рднी рдЪрд▓ рдЬाрддी,
рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд░рдХ्рд╖рдг рдЙрдкाрдп рдмрддाрди рдХेे рд▓िрдпे рдк्рд░рджीрд░्рдШ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдиी рдкрдбрддी рд╣ै।
рдЗрд╕рдоे рдмрд╣ोрдд рдХाрд▓ाрд╡рдзी рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै ।рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддी рднी рдЬ्рдЮाрдкрдХ рд╣ोрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрддा рд╣ै ।
рджेрд╣ рдк्рд░рдХृрддि рд╡िрд╢ेрд╖рдЕंрдХ рд╣рдордиे 'рдордзू рдЬीрд╡рди',рд╣рдоाрд░ी рдкрдд्рд░िрдХा рд╕े рдмрдиाрдпा рдеा ।
рд╡िрд╖рдп рдмрдбा рд╣ी рд╣ै ।
'рдХॅрдк्рд╕ूрд▓' рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдЦрдЪिрдд рдирд╣ी।рдоेрд░ा рдордд рд╣ै।


[16/04 5:25 PM] Vaidya Hrishikesh Mhtre Ay Pith: 


Yes Bawadekar Sir ... I remember ... It was 10 day lecture series on prakruti by many experts ... And on last day "Punarvasu" style last lecture was on this CH VI 6 unique thinking ... It was amazing ...
Therefore ... ...
Our UG is THE Anil PAANASE
Our PG is D P Gadgil
&
Our PhD is Mahaguru Kolhatkar Sir ЁЯЩПЁЯП╝ЁЯЩПЁЯП╝ЁЯЩПЁЯП╝


[16/04 5:29 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 


Thanks for pointing it.


[16/04 5:32 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP: 

Then what's Prakruti pariksha in Dashvidha?
Question comes to Square 1 again.
Please guide.


[16/04 5:35 PM] Vd. Ramesh Nanal Sir AP: 


рдЖрдк рд╕рднी рдХोрд▓्рд╣рдЯрдХрд░ рдЬी рдХे рд╡िрдж्рд╡ाрди рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╣ो।рдЖрдиंрдж рд╣ुрд╡ा।
рдЖрдк рдХे рдЧुрд░ुрдЬी рдХा рд╕्рдиेрд╣ рдоुрдЭे рднी рдЕрд▓्рдк рдХाрд▓ рдоिрд▓ा рдеा ।
'рдЖрд╡рд░рдг 'рд╡िрд╖рдп рдкрд░ 'рдзрд░्рдо рдЪैрддрди्рдп'рдоे ,рд╣рд░ рдорд╣िрдиे 1-2 рджिрди,4-5рдорд╣िрдиे рдоेрд░ा рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрди рдЙрди्рд╣ोрдиे рд╣ी рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдеा рдпे рдоुрдЭे рдпाрдж рд╣ै।
рдЙрдд्рддрдо рдХोрдЯी рдХे рдЧुрд░ुрдЬी рдХी рдпाрдж рдЖрдХрд░ рднाрд╡ूрдХ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ुं ।


[16/04 5:41 PM] Dr. Pankaj B. khedkar AP:

 Many Ayurved physicians practice on adherence of Prakruti in their clinics satisfactorily.
Shall we it's all WRONG only??
Or
Are there any difference of understandings??

As Nanal sir mentioned earlier @ 15:56
"Mata-matantar" as jivant buddhi lakshana.


[16/04 5:41 PM] hrishikesh mhtre Ay pith: 

ЁЯЩПЁЯП╝

рдзрди्рд╡рди्рддрд░िрдо् рдк्рд░рдгрдо्рдпाрджौ
рд╕рдж्рднिрд╖рдЬो рдЧुрд░ूрди् рдЕрдкि
рдоाрдзрд╡ाрдп рджिрд▓ीрдкाрдп
рд╡िрдЬрдпाрдпाрддुрд▓ाрдп рдЪ
рджिрд╡рдХрд░рд╕рдоीрд░ाрдн्рдпाрдо्
рдЕрдиिрд▓ाрдп рдЪ рд╡рди्рджрдирдо्
рд╢्рд░ीрдк्рд░рд╕ाрджрдк्рд░рдоाрдн्рдпाрдо् рдЪ
рдд्рд░िрд▓ोрдХाрдп рдЪ рд╡рди्рджрдирдо्


[16/04 6:06 PM] Katoch sir: 

Divergent views are there from the group members about Prikriti parikshan and it's utility in clinical practice. Prakriti parikshan provides important clues for planning of treatment and lifestyle management. This we are practicing widely in our chronic patients and in persons needing preventive health guidance. My wife is a lifestyle counsellor with PG speciality work on Prakariti parikshan and has the copyright of a validated questionnaire.   More than 3000 patients she has treated only with prakriti based lifestyle management. Someday, if I sit with you I will tell some very successful stories of her approach.


[16/04 6:06 PM] Ranjit Nimbalkar Prof. AP: 

рд╣ृрд╖ी рдЬी...'рд╡ाрдЧ्рднрдЯ' рдиे рддो рдк्рд░рдХृрддि рдмрддा рджी рд╣ै...
рдЪрд░рдХ рдХ़рдиे рднी рд╡ाрддрд▓ा рдкिрдд्рддрд▓ा рдХे рдмाрдж...
рджोрд╖ाрдиुрд╢рдпिрддा рд╣्рдпेрд╖ां "рджेрд╣рдк्рд░рдХृрддि"рд░ुрдЪ्рдпрддे рдРрд╕े рдХрд╣ा рд╣ै...
рддो рдХैрд╕े рдЬोрдбें рдЗрди рд╕рдм рддрде्рдпों рдХो?


[16/04 6:07 PM] Ranjit Nimbalkar Prof. 

AP: 

Katoch sirЁЯЩПЁЯП╝ЁЯЩПЁЯП╝


[16/04 6:08 PM] Katoch sir: 

Divergent views are there from the group members about Prikriti parikshan and it's utility in clinical practice. Prakriti parikshan provides important clues for planning of treatment and lifestyle management. This we are practicing widely in our chronic patients and in persons needing preventive health guidance. My wife is a lifestyle counsellor with PG speciality work on Prakariti parikshan and has the copyright of a validated questionnaire.   More than 3000 patients she has treated only with prakriti based lifestyle management. Someday, if I sit with you I will tell some very successful stories of her approach.


[16/04 6:09 PM] pawan madan Dr: 

Katoch sir....ЁЯСМЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗ЁЯСМЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗ЁЯЩПЁЯП╗
I have seen some case by Madam......✔✔


[16/04 6:10 PM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

Vaidya Vilas nanal used to participate in career counselling based on Prakriti parikshan. Currently my student is working on selection and counselling for sports career based on Prakriti. Soon she will be submitting her PhD work


[16/04 6:12 PM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 


Of course that is only a part of her thesis. But the practice of selection is there since many years


[16/04 6:12 PM] Katoch sir: 


Clinically prakriti analysis helps to understand the basic nature and framework of the individual and determine corresponding dos and don'ts.


[16/04 6:14 PM] Pawanji Nidan NIA: 


Hrishikesh ji,
Do you use "Prakriti" in your practice?
[16/04 6:15 PM] Katoch sir: 

One question, please tell me whether Kaphaj prakriti individual is more prone to get Kaphaj disease or more protected from Kaphsj disease?


[16/04 6:28 PM] venugopal Dr. Ay Pith:

 Primarily, vague assessment of prakruti in some cases can be made by just observation on body language of the pt,the way pt details his symptoms,emotional status, way of behavior in consultation room etc, as far as my little observation concerned.


[16/04 6:28 PM] Vd. Ramesh Nanal Sir AP: 


рдЖрдЬ рддрдХ рдирд╣ी рд╕рдордЭ рдкाрдпा рдХी рд╕ंрд╣िрддा рдХो рдХिрддाрдм рдХैрд╕े рдХрд╣ें?
рдФрд░ рдЖрдк्рдд рд╡рдЪрди рдХो рдХिрддाрдм рдХा рдХрд╣рдиा рдХ्рдпों рдХрд╣рддे рд╣ैं ।
рдпे рдЕрдЬ्рдЮाрди-рдЙрдж्рджрди्рдбрддा-рдЙрдкрд░ोрдз рдЗрдд्рдпाрджि рднाрд╡ рдЕрдЧрд░ рд╣ैं,рддो рдХ्рдпों?


[16/04 6:35 PM] hrishikesh mhtre Ay pith: 


@ рдоाрдирдиीрдп рдХрдЯोрдЪ рд╕рд░
ЁЯСЗЁЯП╝
рд╢्рд▓ेрд╖्рдорд▓рд╕्рдпाрдкि
рд╢्рд▓ेрд╖्рдордк्рд░рдХोрдкрдгाрди्рдпाрд╕ेрд╡рдоाрдирд╕्рдп
рдХ्рд╖िрдк्рд░ं рд╢्рд▓ेрд╖्рдоा рдк्рд░рдХोрдкрдоाрдкрдж्рдпрддे,
рди рддрдеेрддрд░ौ рджोрд╖ौ;
ЁЯСЗЁЯП╝
Kaphaj (shleshmala) individual is more prone to get Kaphaj disease and HENCE , NOT protected from Kaphaju disease.


[16/04 6:37 PM] pawan madan Dr: 

Katoch sir...
As I understand...kaphaja prakriti peraon should be more prone to get kaphaja disorders...


[16/04 6:39 PM] hrishikesh mhtre Ay pith: 

@ рдЖрджрд░рдгीрдп рдиाрдирд▓ рд╕рд░
рд╡ो рддो рдПрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣िंрджी рдЧीрдд рдХि рдкंрдХ्рддि рд╣ै
рдЖрдЬ рд╕ंрд╣िрддाрдпे рдХिрддाрдм рд░ूрдк рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै
рдЖрдкрдХो рдЧрд▓рдд рд▓рдЧा рд╣ो рддो рдХ्рд╖рдоा рдХрд░े
рдЕрдЬ्рдЮाрди рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै
рдЙрдж्рджंрдбрддा рд╡ рдЙрдкрд░ोрдз рдХрднी рдирд╣ी
рд╕ंрд╣िрддा рдоेрд░ी university рд╣ै
рдФрд░ рд╡ाрдЧ्рднрдЯ рднрдЧрд╡ाрди ЁЯЩПЁЯП╝


[16/04 6:42 PM] hrishikesh mhtre Ay pith: 

@ рд░рдгрдЬीрддji рдФрд░ Pavankumarji
I CAN'T understand. Its my shortcoming.
Whatever I assess in my patient, it includes all the 6 layers , as I suppose.
There are certainly many apps pre-installed in my smartphone, but few of them I don't or I can't use or I don't know , how to use ...


[16/04 6:57 PM] Vaidya Pawan Kumarji NIA: 

What 6 layers? Can you please explain?


[16/04 6:57 PM] Shriprasad Bavdekar Vd. AP: 

рдЬिрд╕рдХा рдХोрдИ рдирд╣ीं рдЙрд╕рдХा рддो рдЦुрджा рд╣ै рдпाрд░ो।рдоैं рдирд╣ीं рдХрд╣рддा рдХिрддाрдмों рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдпाрд░ो ।। рдРрд╕ा рдЧाрдиा рд╣ै


[16/04 6:57 PM] hrishikesh mhtre Ay pith: 


I think ...
Whatever the patient we examine/assess in our opd/clinic, is 6-7-8 layered picture ...
Absolute assessment of blank canvas SamaVaataPittaShleshmanam is rare to see  ...
Pre-painted single layer canvas is 'so called dosha/deha prakruti' , is to be assessed before acquisition of any personal saatmya ...
And again this assessment should be beyond and filtered from 6 obvious prakrutis described in CH Indriya 1 ...
Because vaatala person of Panjaaba region (deshanupaatini) Will be more strong than shleshmala person from konkan ...
Or vaatala person in young age will be stronger than shleshmala person in old age (vayonupatini)
So, it is practically NOT POSSIBLE to assess Prakruti in opd/clinic.
Whatever we assess, it is mixture of 6 layers. Some may claim this mixed picture as prakruti pareekshana.
6 layersЁЯСЗЁЯП╝
Prakruti is NOT accessible in our opd/clinic.

We 'see' the patient who is a multi-layered entity of
1
janmakaalina dosha-sthiti
2
Saatmya
3
Nidaana sevana
4
Roga-kara dosha-sthiti
5
Upadrava
6
Roga-Sankara
7
Arishta
8
Mrutyu
This is progressively 'destructive' dosha-sthiti.
In these 8 layers , it is practically IMPOSSIBLE to assess PRAKRUTI.
More over, as per Ch Vi 6 ...
So called Dosha-Prakruti DOES NOT EXIST at all.



-------------------------------------------------------------------------------

Above discussion held on 'Ayurveda Peetha"(initiated by Prof. S.N. Ojha) a Famous Whatsapp groups of  well known Vaidyas from all over the India. 

-------------------------------------------------------------------------------


Compiled & edited by


Dr.Surendra A. Soni
M.D.,PhD (KC)
Associate Professor
Dept. of Kaya-chikitsa
Govt. Ayurveda College
Vadodara Gujarat.
Mobile No. +91 9408441150
surendraasoni@gmail.com

Comments

Popular posts from this blog

WhatsApp Discussion series 28: 'Sneha-pravicharana' by Dr. Praveen Kumar Madikonda, Dr. Raghuram Bhatta, Prof. Ramakant Chulet, Prof. K.S.R. Prasad and Dr. Kapil Kapoor

[12/23, 08:53] Praveen Mandikonda Dr:          Respected scholars of   Ayurveda ,  Whether " Sneha Pravicharana " is meant for Sodhana purpose or Samana purpose??? whether samyak snigda lakshana 's  apply for Pravicharana sneha yoga's as well......( ref : charaka sutra 13/23-25 )....... let me have an opinion from the forum of Intellectuals  рдУрджрдирд╢्рдЪ рд╡िрд▓ेрдкी рдЪ рд░рд╕ो рдоांрд╕ं рдкрдпो рджрдзि|  рдпрд╡ाрдЧूः рд╕ूрдкрд╢ाрдХौ рдЪ рдпूрд╖ः рдХाрдо्рдмрд▓िрдХः рдЦрдбः||реирей||  рд╕рдХ्рддрд╡рд╕्рддिрд▓рдкिрд╖्рдЯं рдЪ рдордж्рдпं рд▓ेрд╣ाрд╕्рддрдеैрд╡ рдЪ|  рднрдХ्рд╖्рдпрдордн्рдпрдЮ्рдЬрдиं рдмрд╕्рддिрд╕्рддрдеा рдЪोрдд्рддрд░рдмрд╕्рддрдпः||реирек||  рдЧрдг्рдбूрд╖ः рдХрд░्рдгрддैрд▓ं рдЪ рдирд╕्рддःрдХрд░्рдгाрдХ्рд╖िрддрд░्рдкрдгрдо्|  рдЪрддुрд░्рд╡िंрд╢рддिрд░िрдд्рдпेрддाः рд╕्рдиेрд╣рд╕्рдп рдк्рд░рд╡िрдЪाрд░рдгाः [рез] ||реирел||                                      charaka sutra 13/25 [12/23, 09:29] Prof. KSR Prasad Wardha:  Dear The snehapracichara are the mode of Sneha administration ... all are intended to use...

'CLINICAL AYURVEDA' Part-1 by Vaidyaraja Subhash Sharma

[11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *рдХ्рд▓िрдиिрдХрд▓ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж - рднाрдЧ 1 * *рдХाрдп рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдХे рд▓िрдпे рд╢ाрд╕्рдд्рд░ोрдХ्рдд рдЬ्рдЮाрди рдХो clinical practice рдоें рд╣рдо рдХैрд╕े apply рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд░ोрдЧी рд░ोрдЧ рдоुрдХ्рдд рд╣ोрддा рдЬाрддा рд╣ै, рдПрдХ рдкूрд░ी series рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓िрдЦрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै, рдХुрдЫ рд╡िрд╖рдп рдХрдаिрди рд▓рдЧेрдЧें рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ post graduation рдпा Ph.D рд╡िрд╖рдп рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ै рдЬिрд╕े рд╣рдо рд╕рд░рд▓ рдХрд░ рдХे рдЪрд▓ेंрдЧे рдЬिрд╕ рд╕े рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж graduates рднी рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рд╣ोंрдЧे -   рд╡ैрдж्рдпрд░ाрдЬ рд╕ुрднाрд╖ рд╢рд░्рдоा, рдПрдо.рдбी.(рдХाрдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा -рдЬाрдордирдЧрд░ 1985), рдЖрдЬ рдкрд╣рд▓ी рднाрдЧ рдЖрдкрдХे рд╕ाрдордиे рд╣ै।* *рдиीрдЪे рджिрдпे рдЧрдпे рд╡ीрдбिрдпो рдХो рдмрд╣ुрдд рдз्рдпाрди рд╕े рджेрдЦिрдпे, zoom рдХрд░ рдХे рднी рджेрдЦे, рд░ोрдЧी рдХा рдоुрдЦ, рдкाрдж, рд╣рд╕्рдд рдФрд░ рдЪрд▓рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдФрд░ рдлिрд░ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЙрд╕рдиे рдЧрддि рдкрдХрдб़ी ...*  [11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *рд▓рдЧрднрдЧ рджो рдорд╣ीрдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рд░ोрдЧी рдХा рд▓िрдпा рдЧрдпा рджूрд╕рд░ा рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦिрдпे, рд░ोрдЧ рддो рдЕрд╕ाрдз्рдп рд╣ै рдЬो рд░ोрдЧी рдХो рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдмрддा рджिрдпा рдЧрдпा рдеा рдкрд░ рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рд╡िрдШрдЯрди рд╕े рд░ोрдЧी рдоें рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рдордиोрдмрд▓ рдХी рддो рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ी рд╕ाрде рдоें рд░ोрдЧी рдЕрдкрдиे рджोрдиो рдкांрд╡ рдЙрдаाрдХрд░ рд╕рд░рд▓рддा рд╕े рдЪрд▓ рд▓ेрддा рд╣ै।* [11/23/2020, 1:49...

An effort to differentiate Aadhman, Aanah & Aatop.

An effort to differentiate Aadhman, Aanah & Aatop Sr. No Differential Features/ Bhedakatva Adhmana Anaha Atopa 1. Nidana Vega Vidharana (Purisha) рдкрдХ्рд╡ाрд╢рдпрд╢िрд░ःрд╢ूрд▓ं   рд╡ाрддрд╡рд░्рдЪोрд╜рдк्рд░рд╡рд░्рддрдирдо्  | рдкिрдг्рдбिрдХोрдж्рд╡ेрд╖्рдЯрдиाрдз्рдоाрдиं   рдкुрд░ीрд╖े   рд╕्рдпाрдж्рд╡िрдзाрд░िрддे || рео || ( Charaka Sutra 7) ( Adho-Vata ) рд╕рдЩ्рдЧो   рд╡िрдг्рдоूрдд्рд░рд╡ाрддाрдиाрдоाрдз्рдоाрдиं   рд╡ेрджрдиा   рдХ्рд▓рдоः | рдЬрдард░े   рд╡ाрддрдЬाрд╢्рдЪाрди्рдпे   рд░ोрдЧाः   рд╕्рдпुрд░्рд╡ाрддрдиिрдЧ्рд░рд╣ाрдд् || резреи || (Charaka Sutra 7) Viruddha Ahara рд╖ाрдг्рдв्рдпाрди्рдз्рдпрд╡ीрд╕рд░्рдкрджрдХोрджрд░ाрдгांрд╡िрд╕्рдлोрдЯрдХोрди्рдоाрдж рднрдЧрди्рджрд░ाрдгाрдо् | рдоूрд░्рдЪ्рдЫाрдорджाрдз्рдоाрдирдЧрд▓рдЧ्рд░рд╣ाрдгां ….. рд╕рди्рддाрдирджोрд╖рд╕्рдпрддрдеैрд╡ рдоृрдд्рдпोрд░्рд╡िрд░ुрдж्рдзрдорди्рдиं ……. …………..рдк्рд░рд╡рджрди्рддि рд╣ेрддुрдо् || резрежрей || (Charaka Sutra 26) Mutra Vega Vidharana рдмрд╕्рддिрдоेрд╣рдирдпोः   рд╢ूрд▓ं   рдоूрдд्рд░рдХृрдЪ्рдЫ्рд░ं   рд╢िрд░ोрд░ुрдЬा   [ рез ]  | рд╡िрдиाрдоो   рд╡рдЩ्рдХ्рд╖рдгाрдиाрд╣ः   рд╕्рдпाрд▓्рд▓िрдЩ्рдЧं рдоूрдд्рд░рдиिрдЧ्рд░рд╣े || рем || (Charaka Sutra 7)   ...