Skip to main content

'CLINICAL AYURVEDA' Part- 3 by Vaidyaraja Subhash Sharma

[11/28/2020, 11:57 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдХ्рд▓िрдиिрдХрд▓ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж - рднाрдЧ 3*

*рд╣рдордиे рдкिрдЫрд▓े рджिрдиों 180 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд░ोрдЧिрдпों рдХा data select рдХрд░ рдЬिрдирдоें DM type 1, type 2, рдПрдХ-рдХिрдЯिрдн рдХुрд╖्рда, рдЧ्рд░рд╣рдгी рджोрд╖, рд░ाрдЬрдпрдХ्рд╖्рдоा, hepatitis B, CKD, CLD рдЖрджि рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдХे рд╕ाрде рдоाрдирд╕िрдХ рд░ोрдЧों рд╕े рднी рдЬो рдЧ्рд░рд╕्рдд рд╣ै рдПрдХ format рдмрдиा рдХрд░ рдлोрди рдФрд░ рдоैрд╕ेрдЬ рднेрдЬ рдХрд░ рдХे рд╕्рд╡рдпं рдФрд░ рдЕрдкрдиे staff рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рддीрди рддीрди рдкीрдв़िрдпों рддрдХ рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд history рд▓े рдХрд░ рд░ोрдЧ рдХे рд╣ेрддु рдХो рдЬाрдирдиे рдХा рдЧंрднीрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा, рдЕрдзिрдХрддрд░ рд▓ोрдЧों рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣рд▓े рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХा рдЬीрд╡рди рдеा, рдзрди рдХा рдЕрднाрд╡, investigations рдХी рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдЕрднाрд╡, рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдХा рдЬांрдЪ рдиा рдХрд░ाрдиे рдХे рдкीрдЫे рд╣рдаी рд╕्рд╡рднाрд╡ рдФрд░ рд╡िрд╡рд╢्рддा рдЖрджि рдЕрдиेрдХ рдХाрд░рдг рдоिрд▓े।рд╡рд╕्рддुрдд: рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ैंрдХрдб़ों рд╡рд░्рд╖ рджेрд╢ рдЧुрд▓ाрдо рд░рд╣ा рддो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें рд╡рд╣ рдк्рд░рдЧрддि рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рд╕ंрднрд╡ рд╣ी рдирд╣ी рдеा рдФрд░ рдЬो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рд╣рдоें рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рдоिрд▓ рд╕рдХा рдЙрд╕рдХे рд▓िрдпे рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рдкूрд░्рд╡ рдЖрдЪाрд░्рдпों рдХा рдЖрднाрд░ी рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдпे।*

*рдЧрд░्рдн рдХे рдШрдЯрдХ рдж्рд░рд╡्рдп 6 рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд 6 рднाрд╡ों рд╕े рдЧрд░्рдн рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕рдоें рдЪाрд░ рднाрд╡ों рдХे рд╕рдоूрд╣ рд╕े рдПрдХ рдмीрдЬ рдмрдирддा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдЪाрд░ рднाрдЧ рд╣ै рдоाрддृрдЬ, рдкिрддृрдЬ, рдЖрдд्рдордЬ рдФрд░ рд╕рдд्рд╡рдЬ рд╢ेрд╖ рджो рднाрдЧ рдЗрд╕ рдмीрдЬ рдХा рдиिрд░ंрддрд░ рдкोрд╖рдг рдХрд░рддे рд╣ैं рд╡ो рд╣ैं рд░рд╕рдЬ рдФрд░ рд╕ाрдд्рдо्рдпрдЬ рднाрд╡। рдЗрди рднाрд╡ों рдХे рддрдд्рд╡ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं рдФрд░ рдЬो рд╕ंрджрд░्рдн рд╣рдо рдЪрд░рдХ рд╕ंрд╣िрддा рд╕े рджे рдХрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं рд╡े рдЗрди рднाрд╡ों рдХी рд╕рдд्рддा рдХो рд╕िрдж्рдз рдХрд░рдиे рдХा рддрд░्рдХ рд╕рд╣िрдд рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдЖрдк рдЧ्рд░рди्рде рдоें рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдЪрдХ्рд░рдкाрдгि рдЯीрдХा рдоें рднी рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै рдФрд░ рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рдЬो рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╡्рдпाрдзिрдпां рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ैं рдЬैрд╕े рд╕рд╣рдЬ рд░ोрдЧ рдЬो рдЬрди्рдо рдХाрд▓ рд╕े рд╣ी рд╣ै, рдХुрд▓рдЬ рд╡्рдпाрдзिрдпां рдЬो рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд рдХुрд▓ рдпा рд╡ंрд╢ рдоें рдЪрд▓ी рдЖ рд░рд╣ी рд╣ैं рдФрд░ рдЖрджिрдмрд▓рдк्рд░рд╡ृрдд्рдд рд░ोрдЧ рдпे рд╕рдм рдЗрди्рд╣ी рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै ...*

*рдоाрддृрдЬ рднाрд╡ - рдд्рд╡рдХ्, рд▓ोрд╣िрдд, рдоांрд╕,  рдоेрдж, рдиाрднि, рд╣्рд░рджрдп, рдХ्рд▓ोрдо, рдпрдХृрдд, рдк्рд▓ीрд╣ा, рд╡ृрдХ्рдХ, рд╡рд╕्рддि, рдкुрд░ीрд╖ाрдзाрди, рдЖрдоाрд╢्рдп, рдкрдХ्рд╡ाрд╢्рдп, рдЙрдд्рддрд░рдЧुрдж, рдЕрдзрд░рдЧुрдж, рдХ्рд╖ुрдж्рд░ाрди्рдд्рд░, рд╕्рдеूрд▓ाрди्рдд्рд░, рд╡рдкा рдФрд░ рд╡рдкाрд╡рд╣рди рдпे рдХुрд▓ 20 

('рдоाрддृрдЬрд╢्рдЪाрдпं рдЧрд░्рднः рди рд╣ि рдоाрддुрд░्рд╡िрдиा рдЧрд░्рднोрдд्рдкрдд्рддिः рд╕्рдпाрдд्, рди рдЪ рдЬрди्рдо рдЬрд░ाрдпुрдЬाрдиाрдо् । рдпाрдиि рдЦрд▓्рд╡рд╕्рдп рдЧрд░्рднрд╕्рдп рдоाрддृрдЬाрдиि, рдпाрдиि рдЪाрд╕्рдп рдоाрддृрддः рд╕рдо्рднрд╡рддः рд╕рдо्рднрд╡рди्рддि' 
рдЪ рд╢ा 3/6)*

*рдкिрддृрдЬ рднाрд╡ - рдХेрд╢,рд╢्рдорд╢्рд░ु, рдирдЦ,рд▓ोрдо,рджंрдд,рдЕрд╕्рдеि,рд╕िрд░ा,рд╕्рдиाрдпु,рдзрдордиी рдФрд░ рд╢ुрдХ्рд░ рдХुрд▓ 10

(рдкिрддृрдЬрд╢्рдЪाрдпं рдЧрд░्рднः рдирд╣ि рдкिрддुрд░ृрддे рдЧрд░्рднोрдд्рдкрдд्рддिः рд╕्рдпाрдд्, рди рдЪ рдЬрди्рдо рдЬрд░ाрдпुрдЬाрдиाрдо्' 
рдЪ рд╢ा 3/7)*

*рдЖрдд्рдордЬ рднाрд╡ - рднिрди्рди рднिрди्рди рдпोрдиिрдпों рдоें рдЬрди्рдо, рдЖрдпु, рдЖрдд्рдордЬ्рдЮाрди, рдорди, рдЗрди्рдж्рд░िрдпां, рдк्рд░ाрдг, рдЕрдкाрди, рдк्рд░ेрд░рдгा, рдзाрд░рдг, рдЖрдХृрддि рд╡िрд╢ेрд╖, рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рд╡рд░ рдЬैрд╕े рд▓рддा рдоंрдЧेрд╢्рдХрд░ рдХो рдордзुрд░ рд╕्рд╡рд░ рдХे рдХाрд░рдг рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рджिрдпा рдЧрдпा, рд╡िंрд╢ेрд╖ рд╡рд░्рдг рдХिрд╕ी рдХा рдХाрд▓ा рдпा рдЧोрд░ा рд╣ोрдиा, рд╕ुрдЦ, рджुрдЦ, рдЗрдЪ्рдЫा, рдж्рд╡ेрд╖, рдЪेрддрдиा, рдзृрддि, рдмुрдж्рдзि, рд╕्рдоृрддि, рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдФрд░ рдк्рд░рдпрдд्рди рдХुрд▓ 22
('рдЖрдд्рдордЬрд╢्рдЪाрдпं рдЧрд░्рднःрдЧрд░्рднाрдд्рдоा рд╣्рдпрди्рддрд░ाрдд्рдоा рдпः, рддं рдЬीрд╡ рдЗрдд्рдпाрдЪрдХ्рд╖рддे рд╢ाрд╢्рд╡рддрдорд░ुрдЬрдо рдЬрд░рдордорд░рдордХ्рд╖рдпрдорднेрдж्рдпрдордЪ्рдЫेрдж्рдпрдорд▓ोрдб्рдпं рд╡िрд╢्рд╡рд░ूрдкं рд╡िрд╢्рд╡рдХрд░्рдоाрдгрдорд╡्рдпрдХ्рддрдордиा рджिрдордиिрдзрдирдордХ्рд╖рд░рдордкि' 
рдЪ рд╢ा 3/8)*

*рд╕ाрдд्рдо्рдпрдЬ - рдЖрд░ोрдЧ्рдп, рдЕрдиाрд▓рд╕्рдп, рдЕрд▓ोрд▓ुрдкрддा, рдЗрди्рдж्рд░िрдп рдк्рд░рд╕ाрдж, рд╕्рд╡рд░ рд╕ंрдкрдд्, рд╡рд░्рдг рд╕ंрдкрдд्, рдмीрдЬрд╕ंрдкрдд् рдФрд░ рдк्рд░рд╣рд░्рд╖ाрдзिрдХ्рдп  рдХुрд▓ 8

('рд╕ाрдд्рдо्рдпрдЬрд╢्рдЪाрдпं рдЧрд░्рднः, рдирд╣्рдпрд╕ाрдд्рдо्рдп рд╕ेрд╡िрдд्рд╡рдорди्рддрд░ेрдг рд╕्рдд्рд░ीрдкुрд░ुрд╖рдпोрд░्рд╡рди्рдз्рдпрдд्рд╡
рдорд╕्рддि, рдЧрд░्рднेрд╖ु рд╡ाрд╜рдк्рдпрдиिрд╖्рдЯो рднाрд╡ः' 
рдЪ рд╢ा 3/11)*

*рдЧрд░्рдн рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рдкुрд╖्рдЯि рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рднाрд╡ -*
*рд░рд╕рдЬ - рд╢рд░ीрд░ाрднिрдиिрд╡ृрдд्рддि, рд╢рд░ीрд░ाрднि рд╡ृрдж्рдзि, рдк्рд░ाрдгाрдиुрдмंрдз, рддृрдк्рддि, рдкुрд╖्рдЯि рдФрд░ рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХुрд▓ 6

('рд░рд╕рдЬрд╢्рдЪाрдпं рдЧрд░्рднः рди рд╣ि рд░рд╕ाрджृрддे рдоाрддुः рдк्рд░ाрдгрдпाрдд्рд░ाрд╜рдкि рд╕्рдпाрдд् рдХिं рдкुрдирд░्рдЧрд░्рднрдЬрди्рдо्' 
рдЪ рд╢ा 3/12)*

*рд╕рдд्рд╡рдЬ - рднрдХ्рддि, рд╢ीрд▓, рд╢ौрдЪ, рдж्рд╡ेрд╖, рд╕्рдоृрддि, рдоोрд╣, рдд्рдпाрдЧ, рдоाрдд्рд╕рд░्рдп, рд╢ौрд░्рдп, рднрдп, рдХ्рд░ोрдз, рддрди्рдж्рд░ा, рдЙрдд्рд╕ाрд╣, рддैрдХ्рд╖рдг्рдп, рдоाрд░्рджрд╡, рдЧाрдо्рднीрд░्рдп, рдЕрдирд╡рд╕्рдеिрддрдд्рд╡ рдХुрд▓ 17 рдФрд░ 18 рд╡ां рдЕрди्рдп рднाрд╡ рдЬो рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдорди рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХрд░े।

('рдЕрд╕्рддि рдЦрд▓ु рд╕рдд्рдд्рд╡рдоौрдкрдкाрджुрдХं; рдпрезрдЬ्рдЬीрд╡ं рдЬीрд╡ं рд╕्рдкृрд╢рддीрддि рдЬीрд╡рд╕्рдкрдХ्; рдЬीрд╡рд╕्рдкृрдХ्рд╢рд░ीрд░ं рд╢ुрдХ्рд░рд╢ोрдгिрддाрдд्рдордХ рдЧрд░्рднрд╢рд░ीрд░рдо्' 
рдЪ рд╢ा 3/13)*

*рдЖрджिрдмрд▓ рдк्рд░рд╡ृрдд्рдд рд░ोрдЧ рдХрд╣ां рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोंрдЧे рдоाрддा рдХे рд╢ोрдгिрдд рдпा рдкिрддा рдХे рд╢ुрдХ्рд░ рд╕े, рдЕрддि рд╕्рдеूрд▓ рдЕрддि рдиिंрджрддीрдп рдкुрд░ूрд╖ों рдоें 

'рддрджрддिрд╕्рдеौрд▓्рдпрдорддिрд╕рдо्рдкूрд░рдгाрдж्рдЧुрд░ुрдордзुрд░рд╢ीрддрд╕्рдиिрдЧ्рдзोрдкрдпोрдЧाрджрд╡्рдпाрдпाрдоाрджрд╡्рдпрд╡ाрдпाрдж्рджिрд╡ाрд╕्рд╡рдк्рдиाрдж्рдзрд░्рд╖рдиिрдд्рдпрдд्рд╡ाрдж- рдЪिрди्рддрдиाрдж्рдмीрдЬ рд╕्рд╡рднाрд╡ाрдЪ्рдЪोрдкрдЬाрдпрддे'  
рдЪ рд╕ू 21/4 

рдЕрддि рд╕्рдеूрд▓рддा рдХे рдЬो рд╣ेрддु рдмрддाрдпे рдЧрдпे рд╣ैं рдЙрд╕рдоें рдЧुрд░ू рдордзुрд░ рд╕्рдиिрдЧ्рдзाрджि рдкрджाрд░्рдеों рдХे рд╕ाрде 'рдмीрдЬ рд╕्рд╡рднाрд╡' рднी рдПрдХ рдХाрд░рдг рд╣ै। рдмीрдЬ рд╕्рд╡рднाрд╡ рдпा рд╕рд╣рдЬ рд╡्рдпाрдзिрдпों рдХो рд╕ाрдзाрд░рдгрдд: рдЕрд╕ाрдз्рдп рд╣ी рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै рдЕрдЧрд░ рд╣ेрддु рдмीрдЬ рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╣ोрдЧा рддрдм।рдЧрд░्рдн рдоें рд╣ी рд╢िрд╢ु рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдоाрддा-рдкिрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╣ोрдиे рд▓рдЧрддी рд╣ै рдЬो рджोрд╖ाрдиुрд╕ाрд░ рдмрдирддी рд╣ै рдЕрдЧрд░ рджोрдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рдпा рджोрдиों рдоेрдж рдк्рд░рдзाрди рд╣ोंрдЧे рддो рдЗрд╕рдХा рдЕрднिрдк्рд░ाрдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЙрдирдХी рдоेрдж рдзाрдд्рд╡ाрдЧ्рдиि рдоंрдж рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдПрдХांрдЧ рдпा рд╕рд░्рд╡ांрдЧ рдоें рдоेрдж рдХा рд╕ंрдЪрдп рд╕ंрднрд╡ рд╣ै, рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдоें рдРрд╕ा рджेрдЦрдиे рдоें рдмрд╣ुрдд рдЖрддा рд╣ै рдХि рдХुрдЫ рдмрдЪ्рдЪे рдЬрди्рдо рд╕े рд╣ी рд╕्рдеूрд▓ рд░рд╣рддे рд╣ैं рдФрд░ рдХुрдЫ рдЕрддि рднोрдЬрди рдХे рдмाрдж рднी under wt. рд╣ी рдмрдиे рд░рд╣рддे рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдмीрдЬ рдкрд░ рдкिрдд्рдд рдЕрд░्рдеाрдд рдЕрдЧ्рдиि рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдмीрдЬ рдЕрдХेрд▓ा рдирд╣ी рдЙрд╕рдХा рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╡िрд╕्рддृрдд рд╣ै।рдЗрд╕ рд╡िрд╕्рддृрдд рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХी рдЪрд░्рдЪा рдЪрд░рдХ рдоें рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдХी рдЧрдИ рд╣ै।*

*'рдПрд╡рдордпं рдиाрдиाрд╡िрдзाрдиाрдоेрд╖ां рдЧрд░्рднрдХрд░ाрдгां рднाрд╡ाрдиां рд╕рдоुрджाрдпाрджрднिрдиिрд░्рд╡рд░्рддрддे рдЧрд░्рднः; рдпрдеा- рдХूрдЯाрдЧाрд░ं рдиाрдиाрдж्рд░рд╡्рдпрд╕рдоुрджाрдпाрдд्, рдпрдеा рд╡ा- рд░рдеो рдиाрдиाрд░рдеाрдЩ्рдЧрд╕рдоुрджाрдпाрдд्; рддрд╕्рдоाрджेрддрджрд╡ोрдЪाрдо- рдоाрддृрдЬрд╢्рдЪाрдпं рдЧрд░्рднः, рдкिрддृрдЬрд╢्рдЪ, рдЖрдд्рдордЬрд╢्рдЪ, рд╕ाрдд्рдо्рдпрдЬрд╢्рдЪ, рд░рд╕рдЬрд╢्рдЪ, рдЕрд╕्рддि рдЪ рд╕рдд्рдд्рд╡рдоौрдк рдкाрджुрдХрдоिрддि...' 
рдЪ рд╢ा 3/14 

рдЧрд░्рдн рдХे рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдХाрд░рдгों рдпा рднाрд╡ों рдХा рдПрдХ рд╕рдоुрджाрдп рд╣ै рдЬिрдирд╕े рдпрд╣ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддा рд╣ै рдЬैрд╕े рд░рде рдХे рдЕрдиेрдХ рдЕрд╡्рдпрд╡ों рдХो рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЬोрдб़рдиे рдкрд░ рд░рде рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै। рд░ोрдЧी рджेрдЦрддे рд╕рдордп рдЬрдм рд╡рд╣ рд╣рдоाрд░े рд╕ाрдордиे рдмैрдаा рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХे рдЕрдиेрдХ рд╡िрдХाрд░ों рдХे рд╣ेрддु рд╣рдоें рдирд╣ी рдоिрд▓рддे рдХ्рдпोंрдХि рдЬрдм рд╡рд╣ рдЧрд░्рдн рдоें рдеा рдпा рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЙрд╕рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЕрдиेрдХ рдШрдЯрдХ рдРрд╕े рдеे рдЬो рдк्рд░рдзाрди рдмрдиे рддрдеा рд╢ोрдгिрдд рдФрд░ рд╢ुрдХ्рд░ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рд░рд╣े।*


[11/28/2020, 11:57 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:

 *рд╢ोрдгिрдд (рдоाрддृрдЬ) рд╢ुрдХ्рд░ (рдкिрддृрдЬ), рдЖрдд्рдордЬ рдФрд░ рд╕рдд्рд╡рдЬ рдЗрди рдЪाрд░ों рд╕े рдоिрд▓ рдХрд░ рдпрд╣ рдмीрдЬ рдмрдиा рд╣ै, рд╕ाрдд्рдо्рдпрдЬ рдФрд░ рд╕рдд्рд╡рдЬ рднाрд╡ рдЗрд╕ рдмीрдЬ рдХा рдкोрд╖рдг рдХрд░рддे рд╣ैं рдЗрд╕рдХो 

'рдпрдЪ्рдЪोрдХ्рддं- рдпрджि рдЪ рдордиुрд╖्рдпो рдордиुрд╖्рдпрдк्рд░рднрд╡ः, рдХрд╕्рдоाрди्рди рдЬрдбाрджिрдн्рдпो рдЬाрддाः рдкिрддृрд╕рджृрд╢рд░ूрдкा рднрд╡рди्рддीрддि; рддрдд्рд░ोрдЪ्рдпрддे- рдпрд╕्рдп рдпрд╕्рдп рд╣्рдпрдЩ्рдЧाрд╡рдпрд╡рд╕्рдп рдмीрдЬे рдмीрдЬ рднाрдЧ рдЙрдкрддрдк्рддो рднрд╡рддि, рддрд╕्рдп рддрд╕्рдпाрдЩ्рдЧाрд╡рдпрд╡рд╕्рдп рд╡िрдХृрддिрд░ुрдкрдЬाрдпрддे, рдиोрдкрдЬाрдпрддे рдЪाрдиुрдкрддाрдкाрдд्; рддрд╕्рдоाрджुрднрдпोрдкрдкрдд्рддिрд░рдк्рдпрдд्рд░ । рд╕рд░्рд╡рд╕्рдп рдЪाрдд्рдордЬाрдиीрди्рдж्рд░िрдпाрдгि, рддेрд╖ां рднाрд╡ाрднाрд╡ рд╣ेрддुрд░्рджैрд╡ं; рддрд╕्рдоाрди्рдиैрдХाрди्рддрддो рдЬрдбाрджिрдн्рдпो рдЬाрддाः рдкिрддृрд╕рджृрд╢рд░ूрдкा рднрд╡рди्рддि !! 

рдЪ рд╢ा 3/17 

рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдмीрдЬ рдХा рдЬो рдЕंрд╢ рджूрд╖िрдд рд╣ोрдЧा рдЙрд╕ी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рджुрд╖्рдЯि рд╣ो рднी рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рдирд╣ी рднी рдХ्рдпोंрдХि рдЗрди्рдж्рд░िрдпां рдЬैрд╕ा рд╣рдордиे рдКрдкрд░ рд▓िрдЦा рд╣ै рдЖрдд्рдордЬ рднाрд╡ рдоें рдЖрддी рд╣ैं рдЬिрд╕рдоें рдкूрд░्рд╡ рдЬрди्рдо рдоें рдХिрдпे рдЧрдпे рд╢ुрдн рдпा рдЕрд╢ुрдн рдХрд░्рдо, рджैрд╡ рдХृрдкा рдЖрджि рднाрд╡ рднी рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै।*

*рдпрджि рдЧрд╣рдирддा рдоें рдЬाрдпें рддो рдмीрдЬ рдзрд░्рдоी рддो рдк्рд░рдХृрддि рд╣ै рдкुрд░ूрд╖ рдирд╣ी рдЬिрд╕े рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдоें рдмрд╣ुрдд рдЙрдд्рддрдо рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ुрдпे рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рдкुрд░ूрд╖ рдоें рдХ्рдпा рднेрдж рд╣ै рдпрд╣ рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै,

'рдПрдХा рддु рдк्рд░рдХृрддिрд░рдЪेрддрдиा рдд्рд░िрдЧुрдгा рдмीрдЬрдзрд░्рдоिрдгी рдк्рд░рд╕рд╡рдзрд░्рдоिрдгी  рдЪाрдд्, рдкुрд░ूрд╖ рдмрд╣рд╡рд╕्рддु рдкुрд░ूрд╖ाрд╢्рдЪेрддрдиाрд╡рди्рддोрд╜рдЧुрдгा рдЕрдмाрдЬрдзрд░्рдордгोрд╜рдк्рд░рд╕рд╡рдзрд░्рдордгो рдордз्рдпрд╕्рде рдзрд░्рдоाрдгрд╢्рдЪेрддि।'

 рд╕ु рд╢ा 1/8 

рдк्рд░рдХृрддि рдПрдХ, рдЕрдЪेрддрди, рдд्рд░िрдЧुрдгाрдд्рдордХ, рдмीрдЬ рдзрд░्рдоी, рдк्рд░рд╕рд╡рдзрд░्рдоी рдФрд░ рдЕрдордз्рдпрд╕्рде рдзрд░्рдоी рд╣ै। рдмीрдЬ рд╕े рд╣ी рд╡ृрдХ्рд╖ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрдЧी, рд╡ृрдХ्рд╖ों рдоें рдлूрд▓ рдФрд░ рдлрд▓ рдЖрдпेंрдЧें рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рд╕ंрддाрдиों рдЬрди्рдо рдк्рд░рдХृрддि рд╣ी рджेрдЧी, рдЗрд╕ рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд╕ुрдЦ- рджुрдЦ рд╕рджैрд╡ рд╡िрдЪрд▓िрдд рдХрд░рддे рд░рд╣ेंрдЧे рдпрд╣ рдЗрд╕рдХा рдзрд░्рдо рд╣ी рд╣ै рдЬिрд╕े рдпрд╣ рднोрдЧрддी рд╣ै।рдмंрдзрди, рдоोрдХ्рд╖, рд╕ुрдЦ, рджुрдЦ рдЖрджि рд╡िрдХाрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдХे рд╣ैं рдФрд░ рдкुрд░ूрд╖ рдХो рдиिрд░्рдЧुрдг рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै рдкрд░ рдкुрд░ूрд╖ рдХो рдордз्рдпрд╕्рде рдзрд░्рдоी рдоाрдирдиे рд╕े рдЙрд╕े рдЕрдиेрдХ рд▓ाрдн рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдоिрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं рдЬैрд╕े рдЪुंрдмрдХ рдХे рд╕ाрди्рдиिрдз्рдп рдоें рдЖрдиेрд╕े рд▓ोрд╣े рдоें рдЪुंрдмрдХ рдХा рдЧुрдг рдЖ рдЬाрддा рд╣ै рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдк्рд░рдХृрддि рдЬो рдк्рд░рд╕рд╡рдзрд░्рдоी, рдмीрдЬрдзрд░्рдоी рдФрд░ рдд्рд░िрдЧुрдгाрдд्рдордХ рд╣ै рдЙрд╕рдХे рд╕ंрдкрд░्рдХ рдоें рдЖрдиे рд╕े рдкुрд░ूрд╖ рдоें рдХрд░्рддा рдФрд░ рднोрдХ्рддा рдХा рднाрд╡ рдЖ рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдордз्рдпрд╕्рдердзрд░्рдоी рд╣ोрдиे рд╕े рд╡рд╣ рдЕрдзिрдХрддрд░ рд╢्рд░ेрдп рд▓े рдЬाрддा рд╣ै।*

*рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХा рдпрд╣ рд╕ूрдд्рд░ рдХрднी рднी рдФрд░ рдХрд╣ीं рднी рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рдХे рджेрдЦे, рдХ्рдпों рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕्рдд्рд░ी рдкुрд░ूрд╖ рдоें рдж्рд╡рди्рдж्рд╡ рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै, рдкрд░िрд╡ाрд░ рдЯूрдЯ рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рдПрдХрд▓ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдмрдв़рдиे рдХा рдХाрд░рдг рдЖрдкрдХो рдКрдкрд░ рд▓िрдЦे рд╡рдЪрдиों рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрдпेрдЧा рдХ्рдпोंрдХि рдк्рд░рдХृрддि рдХो рднी рдкूрд░्рдг рд╕рдо्рдоाрди рдЪाрд╣िрдпे рдЬिрд╕рдХी рд╡рд╣ рдкाрдд्рд░ рд╣ै।*


[11/28/2020, 11:58 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдпрд╣ рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ूрдд्рд░ рдоें рдк्рд░рдердо рдкाрдж рд╣ी рдиिрджाрди рдкрд░िрд╡рд░्рдЬрди рд╣ै рдЕрдд: рдЬрдм рддрдХ рд░ोрдЧ рдХा рд╣ेрддु рд╣ी рдирд╣ी рдоिрд▓ेрдЧा рддो рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рднी рдиिрд░рд░्рдердХ рд╡рд░्рд╖ों рдЪрд▓рддी рд░рд╣рддी рд╣ै рдЕрдЧрд░ рдЗрд╕ рдмीрдЬ рд╢ोрдгिрдд (рдоाрддृрдЬ) рд╢ुрдХ्рд░ (рдкिрддृрдЬ), рдЖрдд्рдордЬ рдФрд░ рд╕рдд्рд╡рдЬ рдЗрди рдЪाрд░ों рдмीрдЬ рднाрдЧों рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдЬाрди рд▓िрдпा рдЬाрдпे рдЬिрди рд╕े рдоिрд▓ рдХрд░ рдпрд╣ рдмीрдЬ рдмрдиा рд╣ै, рд╕ाрде рд╣ी рдЗрдирдХे рдкोрд╖рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рднाрд╡ рд╕ाрдд्рдо्рдпрдЬ рднाрд╡ рдФрд░ рд╕рдд्рд╡рдЬ рднाрд╡ рддो рд╣рдоें рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕рдордп рдоें рд╕्рд╡рдд: рдоिрд▓рддे рдЬाрддे рд╣ैं।рдЬрдм рд╢ुрдХ्рд░ рдФрд░ рд╢ोрдгिрдд рдоिрд▓рддे рд╣ैं рддो рдоाрддा рдкिрддा рдХी рдк्рд░рдХृрддिрдпों рдоें рдЬिрд╕ рджोрд╖ рдХी рдк्рд░рдмрд▓рддा рд╣ोрдЧी рдЙрд╕ी рджोрд╖ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмाрд▓рдХ рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд╣ो рдЬाрддा рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ рдк्рд░рдмрд▓ рджोрд╖ рдЕрдиेрдХ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рднाрд╡ों рдХो рдЬो рдмीрдЬ рд░ूрдк рдоें рд╣ी рдЕрднी рд╣ैं рдЙрдирдХो рдЙрднрд░рдиे рдирд╣ी рджेрддा рдкрд░ рдЗрд╕ीрд▓िрдпे рдЕрдиेрдХ рдмाрд░ рд▓ोрдЧ рд╡िрд░ूрдж्рдз рдФрд░ рдЕрд╣िрдд рдЖрд╣ाрд░, рдЕрдиिрдпрдоिрдд рджिрдирдЪрд░्рдпा рдоें рдЬीрддे рд╣ै, рджेрд╢ рдФрд░ рдХाрд▓ рдХे рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рдирд╣ी рдХрд░рддे рддो рднी рдПрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рддрдХ рд╕्рд╡рд╕्рде рд░рд╣рддे рд╣ैं рддो рдЗрд╕рдоें рдПрдХ рдмрдв़ा рдХाрд░рдг рд╢ुрдХ्рд░ рд╢ोрдгिрдд рдХे рдоिрд▓рдиे рдХे рд╕рдордп рдХा рд╡ो рдк्рд░рдмрд▓ рджोрд╖ рдПрдХ рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рдЕрдкрдиे рд╡िрд░ूрдж्рдз рдЧुрдг рд╡ाрд▓े рд╣ेрддुрдУं рдХो рд╡िрдХрд╕िрдд рдирд╣ी рд╣ोрдиे рджेрддा।*

*DM type 1 рдХे рддीрди рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдоें рдкिрддा рдФрд░ рдоाрддा рджोрдиो рд╣ी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें 50 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХрдо рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХे рд╣ैं рдЬिрди्рд╣े рдк्рд░рдоेрд╣ рд░ोрдЧ рдирд╣ी рд╣ै рдкрд░ рдПрдХ рд╕рдоाрдирддा рд╣ै рдПрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХे рдмाрдж рдоाрддा рдХा рдоेрджрд╕्рд╡ी рд╣ोрдиा рдФрд░ рдкिрддा рдХा рд╡िрд╡ाрд╣ рд╕े рдкूрд░्рд╡ рднी рдЕрддि рд╕ंрдШрд░्рд╖рдордп рдЬीрд╡рди рдЬिрд╕рдоें рдЪिрди्рддा,рднрдп рдФрд░ рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рддрдеा рдЕрдиिрдпрдоिрдд рджिрдирдЪрд░्рдпा, рдХुрд▓ рд╡ृрдд्рдд рдоें рднी рдПрдХ рд╕рдоाрдирддा рд╣ै рдХि рдкрд╣рд▓े рдЕрдиेрдХ рд▓ोрдЧ investigations рдХрд░ाрдиे рд╕े рдмрдЪрддे рдеे рдХ्рдпोंрдХि рд╕ंрд╕ाрдзрди рдЕрд▓्рдк рдеे рдкрд░ juvenile diabetes рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдоाрддा рдкिрддा рдХी history рдоें рдк्рд░рдзाрди рджोрд╖ рд╡ाрдд рддрдеा рдХрдл рдФрд░ рдзाрддु рд░рд╕ рдФрд░ рдоेрдж рд╣ी рдоिрд▓ी।*

*рд░ोрдЧ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдХैрд╕ी рд╣ुрдИ, рд╣ेрддु рдХ्рдпा рдеा, рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рджोрд╖ рдХुрдкिрдд рд╣ुрдпे ,рдзाрддुрдУं рд╕े рдоिрд▓े, рдХрдм рдоिрд▓े, рдХрд╣ां рдоिрд▓े рдЕрд░्рдеाрдд рд╕्рдеाрди рд╕ंрд╢्рд░рдп рд╣ुрдЖ рдЖрджि рдЖрджि рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХрд╣рддे рд╣ै।
рдЪ рдиि 1/11 рдоें рдЪрдХ्рд░рдкाрдгि рдХрд╣рддे рд╣ैं 

'рд╡्рдпाрдзिрдЬрди्рдордоाрдд्рд░рдорди्рдд्рдпрдХाрд░рдгрд╡्рдпाрдкाрд░рдЬрди्рдпं рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддिрдоाрд╣ुः' 

рдЕрд░्рдеाрдд рд╡्рдпाрдзि рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдоें рджोрд╖ों рдХा рд╡िрд╡िрдз рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХ्рдпा рд░рд╣ा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдо рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╡्рдпाрдзि рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ ? рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпाрдзि рдХा рдЬрди्рдо рдпा рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрдиा рдпा рдЙрд╕рдХा 'рдиाрдордХрд░рдг' рд╣ोрдиा рд╣ी рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдирд╣ी рд╣ै।рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рд╢्рд╡ाрд╕ рд░ोрдЧी diagnosis рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рдХेрд╕ рдЖрдпे рддो рдпрд╣ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рд▓िрдпे рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдирд╣ी рд╣ैं рдЙрд╕ рд░ोрдЧी рдХे рд╣ेрддु рд╕े рд▓े рдХрд░ рджोрд╖ों рдХी рджुрд╖्рдЯि, рдкूрд░्рд╡рд░ूрдк, рд▓рдХ्рд╖рдг рдЖрджि рдХा  рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрдиा рдпрд╣ рджोрд╖ों рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХрд╣рддे рд╣ैं।

'рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддिрд░्рдЬाрддिрд░ाрдЧрддिрд░िрдд्рдпрдирд░्рдеाрди्рддрд░ं рд╡्рдпाрдзेः'
 рдЪ рдиि 1/11 
рдоें рдЬाрддि, рдЖрдЧрддि рдЗрд╕рдХे рдкрд░्рдпाрдп рдмрддाрдпे рдЧрдпे рд╣ै рдФрд░ рд╣рдоें рдЗрдирдХी рдХ्рд▓िрд╖्рдЯ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдЪрд░्рдЪा рдоें рдиा рдЬा рдХрд░ clinical рдкрдХ्рд╖ рдкрд░ рд╣ी рдз्рдпाрди рдХेрди्рдж्рд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।*


 *рдХाрдп рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдоें рдЕрдиेрдХ рдмाрд░ рдкूрдЫा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХे рдЖрд░ंрднिрдХ рдХाрд▓ рд╕े type 1 DM рдХो рдХैрд╕े рдЧ्рд░рд╣рдг рдХрд░ें ? рдПрдХ рддो рдк्рд░рдоेрд╣ рдХी рддुрд▓рдиा DM рд╕े рдХрд░рдиे рдХा рд╕्рд╡рднाрд╡ рдд्рдпाрдЧрдиा рд╣ोрдЧा рдкрд░ рдЬो рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдЖрджिрдмрд▓ рдк्рд░рд╡ृрдд्рдд рд░ोрдЧों рдоें рд▓ाрдЧू рд╣ोрддे рд╣ै рдЙрди्рд╣े рд╕рдордЭрдиा рд╣ोрдЧा। рдЬैрд╕े рджोрд╖ рджूрд╖्рдп рдХी рд╕рдо्рдоूрд░्рдЫрдиा рд╕े рд╡्рдпाрдзि рд╣ोрддी рд╣ै рд╡ैрд╕े рд╣ी рд╢ुрдХ्рд░-рд╢ोрдгिрдд рд╕рдо्рдоूрд░्рдЫрдиा рд╕े рдЧрд░्рдн рдХा рдиिрд░्рдоाрдг, рдЖрдд्рдо рддрдд्рд╡ рдХा рд╕ंрдпोрдЧ рдЗрд╕рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рдкुрд╖्рдЯि рдХा рдХाрд░рдг рдмрдирддा рд╣ै рдкрд░ рдпрджि рдпрд╣ рд╢ुрдХ्рд░-рд╢ोрдгिрдд рджोрд╖ों рд╕े рджूрд╖िрдд рд╣ैं  рддो рд╡рд╣ рджोрд╖ рджुрд╖्рдЯि рдХा рдХाрд░рдг рдмрдиेрдЧा рддрдеा рджोрд╖ рдЕрдзिрдХрддा рдХे рд╕ाрде рдзाрддुрдУं рдоें рдЙрдд्рддрд░ोрдд्рддрд░ рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рд╢ुрдХ्рд░ рдпा рд╢ोрдгिрдд рдзाрддु рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рдЬाрдпेрдЧा рддो рд╡рд╣ рд░ोрдЧ рдХा рд╡рд╣рди рдХрд░ेрдЧा рдФрд░ рдЬिрд╕ рдЕрд╡्рдпрд╡ рдоें рд╣ै рд╕ंрддाрди рдХे рдЙрд╕ рдЕрд╡्рдпрд╡ рдХो рднी рджूрд╖िрдд рдХрд░ेрдЧा।рд╣рдоाрд░े рдпрд╣ां рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧी рдРрд╕े рднी рдЖрдпे рд╣ैं рдЬрд╣ां hepatitis B virus рдоाрддा рд╕े рдкुрдд्рд░ी рдоें рдЖрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЬрд╣ां рдоाрддा рдкिрддा рджोрдиों рдХो рдеा рд╡рд╣ां рд╕ंрддाрди рдоें рдЖрдпा, рдРрд╕े рд░ोрдЧिрдпों рдХी рднी рд╣рдо investigation reports рдПрдХрдд्рд░ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।*

*рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें рдпрд╣ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХा рдмрд╣ुрдд рдмрдв़ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рдкрд░ рдмрд╣ुрдд рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै।*

*рд╕ाрд░ांрд╢ - *
*рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдФрд░ рдФрд╖рдз рдЙрдЪिрдд рд╣ै, рд░ोрдЧी рдкрде्рдп рдХा рдкाрд▓рди рднी рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рд░ोрдЧ рдаीрдХ рдирд╣ी рд╣ो рд░рд╣ा рдЗрд╕ рдкрд░ рдХрд╣ीं рд╡्рдпाрдзि рдХा рд╣ेрддु рдЖрджिрдмрд▓ рддो рдирд╣ी рд╣ै ? рдЗрд╕рдХा рдЬ्рдЮाрди history рд▓े рдХрд░ рдЬाрдирдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।*

*рдЖрджि рдмрд▓ рд╡्рдпाрдзिрдпां рдЕрдиेрдХ рд╣ैं рдЬिрди्рд╣े рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдЬ्рдЮाрди рд╕े рд╕рдордЭिрдпे।*

*рдЖрджिрдмрд▓ рд╡्рдпाрдзिрдпों рдоें рд╡ाрдпрд░рд╕ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рднी рджोрд╖ рдХो рджूрд╖िрдд рдХрд░ेрдЧा।*

*рдмीрдЬ рдХो рдкूрд░्рдг рдЪाрд░ рдШрдЯрдХ рдХा рдоाрди рдХрд░ рдЪрд▓рдиे рд╕े рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕рд░рд▓ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।*

*Genetic рдХे рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕िрдж्рдзाрди्рддों рд╕े рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рдЕрдиेрдХ рд╕िрдж्рдзाрди्рддों рдХा рддाрд▓рдоेрд▓ рдирд╣ी рд╣ोрдЧा рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ां рдЖрдд्рдордЬाрджि рднाрд╡ рднी рд╣ैं।*

*рдЖрдзुрдиिрдХ investgations рдХे рд╕ाрдзрдиों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рдмрдиाрдХрд░ рд╣рдо рдЗрд╕рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै рдФрд░ рдЕрдЪ्рдЫी рд╕ंрднाрд╡рдиाрдпें рд╣ैं।*

*рдк्рд░рдХृрддि рдФрд░ рдкुрд░ूрд╖ рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рд╕рдордЭрдХрд░ рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЬ्рдЮाрди рджूрд╕рд░ों рдХो рджे рдХрд░ рд╣рдо рдкрд░िрд╡ाрд░,рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рд╕ुрдЦी рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЬो рднाрд╡ рдмीрдЬ рд░ूрдк рдоें рдоिрд▓े рд╣ैं рдФрд░ рд╕्рд╡рднाрд╡ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоिрд▓ा рд╣ै рдЙрд╕рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдирд╣ी рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рдкрд░ рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рд╡рд░्рдзрди рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै,рдЕрдд: рдЙрд╕े рдЙрд╕ी рд░ूрдк рдоें рд╕्рд╡ीрдХृрддि рджेрдиी рдЪाрд╣िрдпे।*

*to be continue...*


[11/29/2020, 6:45 AM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar: 

рдк्рд░рдгाрдо рдЧुрд░ुрджेрд╡ 
рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЧрд╣рд░ी рд╡िрд╡ेрдЪрдиा।

рдЧुрд░ु рдЬी рдЗрди рд╕ंрджрд░्рднो рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдиे рдЬो рдк्рд░рдХृрддि рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै, рдХ्рдпा рд╡ो рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд╕्рдд्рд░ी рд░ूрдк рдоें рдХрд╣ рд░рд╣े рд╣ैं ??

рдпे рдк्рд░рдХृрддि рдпрджि рдд्рд░िрдЧुрдг рд╣ै, рд╡ рдк्рд░рд╕рд╡ рдзрд░्рдоी рд╣ै рдкрд░ рд╕ाрде рд╣ी рдЗрд╕рдоे рдЕрдЪेрддрди рдХрд╣ी рдЧрдпी рд╣ै ? рдЗрд╕рдХो рдХैрд╕े рд╕рдордЭें

рдпрд╣ां 'рдЕрдордз्рдпрд╕्рдердзрд░्рдоी' рд╣ै, рдЗрд╕рдХा рд╕рд╣ी рдЕрд░्рде рдХ्рдпा рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╣ै ?



[11/29/2020, 7:08 AM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar: 

So cliNicaly we need to know what could be the four Matraj, Pitraj, Aatmaj and satvaja bhaav for a particular disease and that would give us the information about the prognosis of the disease which can be explained to the patient or his family prior to the start of the treatment.

Right sir...

Is their some other clinical utility of knowing these four bhaavs towards which you are indicating, which need to be taken care of Guru ji ?


[11/29/2020, 9:30 AM] Prof.Giriraj Sharma Sir Ahamadabad: 

*рд╕ाрджрд░ рдирдорди рдЖрдЪाрд░्рдп рд╢्рд░ी,,*

*рдЕंрдЧрдк्рд░рдд्рдпंрдЧ рдиिрд╡ृрдд्рддि рд╕्рд╡рднाрд╡ाрджेрд╡ рдЬाрдпрддे* 
*рдЕंрдЧрдк्рд░рдд्рдпंрдЧ рдиिрд╡ृрддौ рдпे рднрд╡рди्рддि рдЧुрдгाрдЧुрдгा ।। )*
*рддे рддे рдЧрд░्рднрд╕्рдп рд╡िрдЬ्рдЮेрдпा рдзрд░्рдоाрдзрд░्рдо рдиिрдоिрдд्рддрдЬा ।।* 

рд╕ु рд╢ा 

рд╕्рд╡рднाрд╡ рдПрд╡ं рдзрд░्рдо рдЕрдзрд░्рдо рдоें рд╕्рд╡рднाрд╡ (рд╖рдбрднाрд╡) рдПрд╡ं рдзрд░्рдо рдЕрдзрд░्рдо (рдЖрдЪाрд░ рд░рд╕ाрдпрди) рдХिрд╕ी рднी рд╕ंрддрди्рддि рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдХ рд╣ै ।।
*рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕рд░рд▓рддा, рдЧрд╣рдирддा рдПрд╡ं рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рд╕े рдЖрдкрдиे рднाрд╡ рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХी рд╣ै рдХुрдЫ рднी рд╢ेрд╖ рдирд╣ी рд░рд╣ा ।*
рдмीрдЬ рдПрд╡ं рднाрд╡ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рдкूрд░рдХ рд╣ै рдЖрдЪाрд░्рдп рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдиे 

*рднूрддैрд░्рдЪрддुрд░्рднि рд╕рд╣िрдд рд╕рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдордиोрдЬрд╡ो рджेрд╣рдоुрдкैрддी рджेрд╣ाрдд*

рдоें рдЪाрд░ рднाрд╡ों рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рд╣ै ।
 
*рджोрд╖ाрднिрдШाрддै рдЧрд░्рднिрди्рдпां рдпो рдпो рднाрдЧ рдк्рд░рдкीрдбिрдпрддे* ,
*рд╕ рднाрдЧ рд╢िрд╢ुрддрд╕्рдпрдЧрд░्рднрд╕्рдп рдк्рд░рдкीрдбिрдпрддे*

рдЖрдЪाрд░्рдп рдЪрд░рдХ рдиे рднी рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЧрд╣рди рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рд╣ै ।
рдмीрдЬ рдмीрдЬрднाрдЧ рдмीрдЬрднाрдЧाрд╡рдпрд╡ рджुрд╖्рдЯि рдХे рдкрд░िрдкेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдЬिрд╕рдХो рдЖрдкрдиे рд╖рдб рднाрд╡ рдоे рд╕рдоाрд╣िрдд рдХिрдпा рд╣ै ।
рдЧрд░्рднрд╡िрдХृрддि рдПрд╡ं рдЖрдиुрд╡ांрд╢िрдХ рд░ोрдЧों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЖрдЪाрд░्рдп рдЪрд░рдХ рдиे рдмेрд╣рддрд░ीрди рдкрдХ्рд╖ рд░рдЦे рд╣ै । рдЬो рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬेрдиेрдЯिрдХ्рд╕ рдХो рдмрддाрддा рд╣ै ।
рдЖрдЪाрд░्рдп рдХाрд╢्рдпрдк рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рд╣ै рдЗрд╕े 

*рдЬाрддौ рдЬाрддौ рдЦрд▓ु рд╕्рд╡рднाрд╡ рдЖрдХृрддि рднेрдж ,,,,*  

рдЖрджि рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдоिрд▓рддा рд╣ै ।
рдкрд░рди्рддु рдЕрдЧрд░ рд╣рдоें рдЧрд░्рдн рд╡िрдХृрддि рдЖрдиुрд╡ंрд╢िрдХрддा рдХो рд╕рдордЭрдиा рд╣ै рддो рдЖрдЪाрд░्рдп рдЪрд░рдХ рд╣ी рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ै ।
рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдмेрд╣рддрд░ीрди рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдХी рд╣ै рдЖрдЪाрд░्рдпрд╢्рд░ी рдЖрдкрдиे , рдкुрдиःрдирдорди рдЖрдкрдХो


[11/29/2020, 1:36 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рд╕ाрджрд░ рдирдорди рдЖрдЪाрд░्рдп рдЧिрд░िрд░ाрдЬ рдЬी, рд╢ाрд░ीрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рдЖрдк рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╣ैं рдФрд░ рдкिрдЫрд▓े рдХुрдЫ рд╕рдордп рдоें рд╢ाрд░ीрд░ рд╡िрд╖рдп рдХे рдЕрдиेрдХ рд╕рдоाрдзाрди рдоुрдЭे рдЖрдкрд╕े рд╣ी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдпे рд╣ैं рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдоाрддृрдЬ рдФрд░ рдкिрддृрдЬ рднाрд╡ рдХा рдоूрд▓ рдЖрдкрд╕े рд╣ी рд╕рдордЭ рдЖрдпा рдФрд░ рдЗрди рд╡िрд╖рдпों рдХो рдоैрдиे рдЕрдкрдиी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рдПрдХ рдЕंрд╢ рдмрдиा рд▓िрдпा ।*

*рд╣्рд░рджрдп рд╕े рдЖрднाрд░ी рд╣ूं рдЖрдкрдХा ।*


[11/29/2020, 3:25 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*case presentation- 

рдкिрдд्рддрдЬ рдФрд░ рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧों рдоें рднेрдж*

*рдХुрдЫ рд░ोрдЧ рдРрд╕े рд╣ैं рдЬो рдЖрдк рд░ोрдЧी рдХो рдЕрдкрдиी рдЪрдХ्рд╖ु рдЗрди्рдж्рд░िрдп рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рджूрд░ рд╕े рджेрдЦрддे рд╣ी рдиिрджाрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬैрд╕े рдПрдХ рдХुрд╖्рда-рдХिрдЯिрдн рдХुрд╖्рда, рдоेрджोрд░ोрдЧ, рд╡ेрдкрдеु рдпा рдХंрдкрд╡ाрддाрджि рдкрд░ рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЪрдХ्рд╖ु рдЧ्рд░ाрд╣्рдп рдРрд╕े рднी рд░ोрдЧ рд╣ै рдЬिрдирдоें рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рдиिрджाрди рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдЬैрд╕े рдХि рдпрд╣ рдкिрдд्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ рд╣ै рдпा рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧ ? рдХ्рдпोंрдХि рд░рдХ्рдд рдПрд╡ं рдкिрдд्рдд рд╕рдоाрди рдЧुрдгрдзрд░्рдоी рд╣ै। рдХैрд╕े рдкрд╣рдЪाрдиेंрдЧे рдЗрд╕ рднेрдж рдХो рдФрд░ рдХ्рдпा criteria рдмрдиाрдпेंрдЧे рдЖрдк ? *

*рдЖрдЬ рд╣ी рджрд╡ाрдЦाрдиे рдоें рдпे рд░ूрдЧ्рдгा рдкुрди: рдЖрдИ рдеी рдоाрдд्рд░ рдзрди्рдпрд╡ाрдж рджेрдиे рдХि 15-11-20 рдХो рдФрд╖рдз рдмंрдж рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рднी рдЕрдм рдпрд╣ рдкूрд░्рдг рд╕्рд╡рд╕्рде рд╣ै, рдЖрдИрдпे рдЗрд╕рдХे рд░ोрдЧ рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХрд░े ...*

[11/29/2020, 3:25 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:

 *рдЗрд╕рдХे рдоुрдЦ рдХो рджेрдЦिрдпे, рдпрд╣ рд╕ाрдоाрди्рдп рдирд╣ी рд╣ै рдд्рд╡рдЪा рдЕрдд्рдпрди्рдд рд░рдХ्рдд рд╡рд░्рдг рдХी рд╣ो рдЧрдИ, рдЗрд╕рдоें рджाрд╣ рднी рд╣ै рдЗрд╕рдоें рд╣рдо рдкिрдд्рддрдЬ рдФрд░ рд░рдХ्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ рдХा рднेрдж рдХैрд╕े рдХрд░ेंрдЧे ?*

* 'рд╕्рд╡ेрджो рд░рд╕े рд▓рд╕िрдХा рд░ूрдзिрд░рдоाрдоाрд╢्рдпрд╢्рдЪ рдкिрдд्рддрд╕्рдеाрдиाрдиि рддрдд्рд░ाрдк्рдпाрдоाрд╢्рдпो рд╡िрд╢ेрд╖ेрдг рдкिрдд्рддрд╕्рдеाрдирдо्'
 рдЪ рд╕ू 20/8 
рд╕्рд╡ेрдж, рд░рд╕, рд▓рд╕िрдХा, рд░рдХ्рдд рдФрд░ рдЖрдоाрд╢्рдп рдпे рдкिрдд्рдд рдХे рд╕्рдеाрди рд╣ै рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдЖрдоाрд╢्рдп рд╣ै । рдЗрд╕ी рдорд╣ाрд░ोрдЧा рдЕрдз्рдпाрдп рдоें рдиाрдиाрдд्рдордЬ рдкिрдд्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ 40 рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдмрддाрдпे рдЧрдпे рд╣ैं' 

рдУрд╖рд╢्рдЪ, рдк्рд▓ोрд╖рд╢्рдЪ, рджाрд╣рд╢्рдЪ, рджрд╡рдеुрд╢्рдЪ, рдзूрдордХрд╢्рдЪ, рдЕрдо्рд▓рдХрд╢्рдЪ, рд╡िрджाрд╣рд╢्рдЪ, рдЕрди्рддрд░्рджाрд╣рд╢्рдЪ, рдЕंрд╕рджाрд╣рд╢्рдЪрез, рдКрд╖्рдоाрдзिрдХ्рдпं рдЪ, рдЕрддिрд╕्рд╡ेрджрд╢्рдЪ, рдЕрдЩ्рдЧрдЧрди्рдзрд╢्рдЪ, рдЕрдЩ्рдЧाрд╡рджреирд░рдгं рдЪ, рд╢ोрдгिрддрдХ्рд▓ेрджрд╢्рдЪ, рдоांрд╕рдХ्рд▓ेрджрд╢्рдЪ, рдд्рд╡рдЧ्рджाрд╣рд╢्рдЪ, рдоांрд╕рджाрд╣рд╢्рдЪ, рдд्рд╡рдЧрд╡рджрд░рдгं рдЪ, рдЪрд░्рдорджрд▓рдиं рдЪ, рд░рдХ्рддрдХोрдард╢्рдЪ, рд░рдХ्рддрд╡िрд╕्рдлोрдЯрд╢्рдЪ, рд░рдХ्рддрдкिрдд्рддं рдЪ, рд░рдХ्рддрдордг्рдбрд▓ाрдиि рдЪ, рд╣рд░िрддрдд्рд╡ं рдЪ, рд╣ाрд░िрдж्рд░рдд्рд╡ं рдЪ, рдиीрд▓िрдХा рдЪ, рдХрдХ्рд╖ा(рдХ्рд╖्рдпा)рдЪ, рдХाрдорд▓ा рдЪ, рддिрдХ्рддाрд╕्рдпрддा рдЪ, рд▓ोрд╣िрддрдЧрди्рдзाрд╕्рдпрддा рдЪ, рдкूрддिрдоुрдЦрддा рдЪ, рддृрд╖्рдгाрдзिрдХ्рдпं рдЪ, рдЕрддृрдк्рддिрд╢्рдЪ, рдЖрд╕्рдпрд╡िрдкाрдХрд╢्рдЪ, рдЧрд▓рдкाрдХрд╢्рдЪ, рдЕрдХ्рд╖ि рдкाрдХрд╢्рдЪ, рдЧुрджрдкाрдХрд╢्рдЪ, рдоेрдв्рд░рдкाрдХрд╢्рдЪ, рдЬीрд╡ाрджाрдиं рдЪ, рддрдоःрдк्рд░рд╡ेрд╢рд╢्рдЪ, рд╣рд░िрдд рд╣ाрд░िрдж्рд░рдиेрдд्рд░рдоूрдд्рд░рд╡рд░्рдЪрд╕्рдд्рд╡ं рдЪ; рдЗрддि рдЪрдд्рд╡ाрд░िंрд╢ рдд्рдкिрдд्рддрд╡िрдХाрд░ाः рдкिрдд्рддрд╡िрдХाрд░ाрдгाрдо рдкрд░ि рд╕рдЩ्рдЦ्рдпेрдпाрдиाрдоाрд╡िрд╖्рдХृрддрддрдоा рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрддाः ' 
рдЪ рд╕ू 20/14

 рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдпрд╣ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рд╣ै рдХि рдЬिрди рд╡िрдХाрд░ों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдпрд╣ां рдирд╣ी рд╣ै рдЕрдЧрд░ рдкिрдд्рдд рдХा рдиा рдмрджрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рд╕्рд╡рд░ूрдк рдФрд░ рдХрд░्рдо рдкूрд░्рд╡рд░ूрдк рдпा рдЖंрд╢िрдХ рд░ूрдк рдоें рднी рдоिрд▓े рддो рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдХो рджृрдв़рддा рдкूрд░्рд╡рдХ рдХрд╣рдиा рдЪाрд╣िрдпे рдХि рдпрд╣ рдкिрдд्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ рд╣ै, рдЬिрди рдкिрдд्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ों рдХा рдиाрдо рдирд╣ी рд╣ै рдЙрдирдХा рдиाрдордХрд░рдг рд╣рдо рд╕्рд╡рдпं рднी рд░рдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдкिрдд्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ рдЕрдкрд░िрд╕ंрдЦ्рдпेрдп рд╣ैं।*

*рдкिрдд्рдд рдФрд░ рд░рдХ्рдд рд╕рдоाрди рдЧुрдг рдзрд░्рдоी рд╣ै рдпрд╣ां рдкिрдд्рдд рдХा рд╕्рдеाрди рдЖрдоाрд╢्рдп рд╣ै рдФрд░ рд░рдХ्рдд рдХा рд╕्рдеाрди рдпрдХृрдд рдк्рд▓ीрд╣ा рд╣ै।*

*рдЕрдм рд░рдХ्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ों рдХो рджेрдЦे рддो рдХिрддрдиा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЕंрддрд░ рд╣ै рдкिрдд्рддрдЬ рд░ोрдЧ рдФрд░ рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧ рдоें ? рдЪрд░рдХ рд╕ूрдд्рд░ рдХा 20 рдЕрдз्рдпाрдп рд╣рдоें рд╕ूрдд्рд░ рд╕्рдеाрди рдХे 24 рд╡ें рдЕрдз्рдпाрдп рд╡िрдШिрд╢ोрдгिрдд рд╕े  рд╕ीрдзा рдЬोрдб़ рджेрддा рд╣ै рдЬрд╣ां рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд░рдХ्рдд рдЬрдиिрдд рд░ोрдЧ рдоें рднी рджो рднेрдж рд╣ैं 

'рд╢ोрдгिрддрдЬा рд░ोрдЧा: ......рд╡िрдХाрд░ा: рд╕рд░्рд╡ं рдПрд╡рддै рд╡िрдЬ्рдЮेрдпा рд╢ोрдгिрддाрд╢्рд░рдпा:' 

рдЕрд░्рдеाрдд рд╢ोрдгिрддрдЬ рд░ोрдЧ рдФрд░ рд╢ोрдгिрддाрд╢्рд░рдп рд░ोрдЧ рдПрдХ рддो рдоिрде्рдпा рдЖрд╣ाрд░ рд╡िрд╣ाрд░ рд╕े рд░рдХ्рдд рджूрд╖िрдд рд╣ो рдХрд░ рд░ोрдЧ рдФрд░ рджूрд╕рд░े рдЙрд╕ рджूрд╖िрдд рд░рдХ्рдд рдХो рдЖрдзाрд░ рдмрдиाрдХрд░ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд░ोрдЧ। рдЕрд╖्рдЯांрдЧ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣рдХाрд░ рдиे рд╕ूрдд्рд░ рдЕрдз्рдпाрдп 1 рдоें рдЗрд╕рдХा рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рдЙрджाрд╣рд░рдг рджिрдпा рд╣ै 'рдШृрддрджाрд╣рд╡рдд्' рдЕрд░्рдеाрдд рдШी рд╕े рдЬрд▓ рдЧрдпा। рдПрдХ рд░ोрдЧ рддो рдХिрд╕ी рдХो рдШी рдкीрдиे рд╕े рдЖ рд░рд╣े рд╣ै рдФрд░ рдШृрдд рд╕े рдЬрд▓ा рддो рд╡ो рдЕрд╡рд╢्рдп рд╣ी рдЕрддि рдЙрд╖्рдг рд╣ोрдЧा рддрднी рдШृрдд рдиे рдЬрд▓ाрдпा।*


[11/29/2020, 3:25 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:

 *рдкिрдд्рдд рд╡िрдХाрд░ों рдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдордзुрд░-рддिрдХ्рдд-рдХрд╖ाрдп рд░рд╕ рдк्рд░рдзाрди рдж्рд░рд╡्рдп, рд╢ीрддрд╡ीрд░्рдп рдпुрдХ्рдд рд╕्рдиेрд╣, рдкрд░िрд╖ेрдХ рдЬिрд╕рдоें рдЬрд▓рд╕िंрдЪрди, рдЕрд╡рдЧाрд╣рди, рдзाрд░ाрдЧृрд╣ рдпा рдЬैрд╕े рдЖрдЬрдХрд▓ swimming pool рдпा рдмाрде рдЯрдм рдЬैрд╕ा рдХि рдЖрдЬрдХрд▓ рдк्рд░рдЪрд▓рди рд╣ै рдЙрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рддрдеा рдЕрдн्рдпंрдЧ, рдЙрдмрдЯрди , рджेрд╢, рдХाрд▓ рдФрд░ рдоाрдд्рд░ा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдкिрдд्рддрд╢ाрдордХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдПрд╡ं рд╡िрд░ेрдЪрди рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд 

'рд╢ीрддोрд╖्рдгрд╕्рдиिрдЧ्рдзрд░ूрдХ्рд╖ाрдж्рдпैрд░ूрдкрдХ्рд░ाрди्рддाрд╢्рдЪ рдпे рдЧрджा, рд╕рдо्рдпрдХ् рд╕ाрдз्рдпा рдиा рд╕िрдз्рдпрди्рддि рд░рдХ्рддрдЬांрд╕्рддाрди्рд╡िрднाрд╡рдпेрдд्।।' 

рдЪ рд╕ू 24/17 

рдЬैрд╕े рдКрдкрд░ рдкिрдд्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ों рдоें рд╕ाрдз्рдп рд░ोрдЧों рдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп рдпुрдХ्рдд рд╕्рдиेрд╣, рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп рдж्рд░рд╡्рдп, рдкрд░िрд╖ेрдХ, рдЕрд╡рдЧाрд╣рди рдЧुрдг рдк्рд░рдзाрди рд╕े рдиा рд╣ो рдЕрд░्рдеाрдд рд╕ाрдоाрди्рдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕े рд▓ाрдн рдиा рд╣ो рддो рдЙрди्рд╣े рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧ рд╕рдордЭें।*

*рд░ूрдЧ्рдгा рдХी history рд▓ेрдиे рдкрд░ рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡िрдХाрд░ рдирд╣ी рдоिрд▓ा рдкрд░ рдкिрдЫрд▓े рджो рдоाрд╣ рд╕े рдЙрд╖्рдг рдж्рд░рд╡्рдпों рдХा рд╕ेрд╡рди рдиिрдпрдоिрдд рдЖрд╣ाрд░ рдХा рдПрдХ рднाрдЧ рдмрди рдЧрдпा рдеा।рдЬिрд╕рдоें covid 19 рдХे рднрдп рд╕े рдЖрдпुрд╖ рдлांрдЯ рдХे рдн्рд░рдо рдоें рдЙрд╕े рдХ्рд╡ाрде рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╕ेрд╡рди, рдЖрд╣ाрд░ рдоें рдЕрдзिрдХ рдЖрд░्рдж्рд░рдХ, рд╢ुंрдаि, рдоेрдеी, рддुрд▓рд╕ी рдХी рдЪाрдп рдЧुрдб़ рдоिрд▓ा рдХрд░ рдПрд╡ं vit.c рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдЕрдо्рд▓ рдж्рд░рд╡्рдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдеा, рдзीрд░े рдзीрд░े рдоुрдЦ рдкрд░ рдЬрдм рдХिंрдЪिрдд рджाрд╣ рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рддो рдПрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдм्рд░ांрдб рдЬो рдПрдХ рдорд╣िрд▓ा рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рдиाрдо рдкрд░ herbal cosmatics рдЬो рд╡िрднिрди्рди рд░рд╕ाрдпрдиों рд╕े рдпुрдХ्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं рдХि beauty cream рд▓рдЧрддे рд╣ी рдд्рд╡рдЪा рдкूрд░्рдг рд▓ाрд▓िрдоा рдпुрдХ्рдд рджाрд╣ рдХे рд╕ाрде рд░рдХ्рдд рд╡рд░्рдг рдХी рд╣ो рдЧрдИ।*

*рдкिрдд्рдд рдХे рдЙрд╖्рдг-рддीрдХ्рд╖्рдг-рдЕрдо्рд▓ рдФрд░ рдХрдЯु рдЧुрдг рдХो рд╢ाрди्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдпे рдиिрдо्рди рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рджी рдЧрдИ...*

*рдХूрд╖्рдоांрдб рд╕्рд╡рд░рд╕ - 50 ml рдк्рд░ाрдд: рдХाрд▓ + рд╣рд░िрдж्рд░ा рдЦंрдб рд▓рдЧрднрдЧ 8 gm*
*рд╕ांрдпрдХाрд▓ рдХेрд╡рд▓ рд╣рд░िрдж्рд░ा рдЦंрдб*
*рд░ाрдд्рд░ि рдоें 3 gm рд╣рд░ीрддрдХी+ 2 gm рдХुрдЯрдХी рдЪूрд░्рдг*
*рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╡рд░्рдзिрдиी рд╡рдЯी 1-1 gm рджो рдмाрд░*
*рд╕ाрд░िрд╡ा рдШрди рд╡рдЯी 500 mg рджो рдмाрд░*
*рджिрди рдоें рджो рдмाрд░ рдЦीрд░े рдХा рдЬूрд╕ 40 рдоिрдирдЯ рдоुрдЦ рдкрд░ рд▓рдЧाрдиे рдХे рд▓िрдпे।*
*рд░ाрдд्рд░ि рд╕ोрдиे рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдиाрд░िрдпрд▓ рддैрд▓ рдХрд░्рдкूрд░ рдоिрд╢्рд░िрдд*

*рдЕрдо्рд▓, рдХрдЯु, рдЙрд╖्рдг рд╡ीрд░्рдп рдж्рд░рд╡्рдпों рдХा рдкрд░िрдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рдЙрд╖्рдгोрджрдХ рднी рдмंрдж рдХрд░ рдХे рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬрд▓ рдХे рдкाрди рдмрддाрдпा, рдпрд╡ рдХा рд╕рдд्рддू, рдЯिंрдбा, рд▓ौрдХी, broccli, рд╣рд░ा рдзрдиिрдпा, рддोрд░рдИ рдФрд░ рдХрдЪ्рдЪे рдкрдкीрддे рдХा рд╢ाрдХ рдЕрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें । Dry fruits рд╕рднी рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпे рдЧрдпे।*

*30-10-20 рдХो рдЗрддрдиा рд▓ाрдн рдоिрд▓ рдЪुрдХा рдеा рдФрд░ рджाрд╣ рднी рд╕рдоाрдк्рдд рдеी।*


[11/29/2020, 3:25 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдЕрдм рдХुрдЯрдХी-рд╣рд░ीрддрдХी рдоें рд╣рд░ीрддрдХी рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЧрдИ рдФрд░ рд░ाрдд्рд░ि рдоें рдХुрдЯрдХी рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╢ेрд╖ рдФрд╖рдзिрдпां рджेрддे рд░рд╣े ।
15-11-20 рдХो рд░ूрдЧ्рдгा рдХा рдоुрдЦ рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдоिрд▓ा рдФрд░ рдФрд╖рдз рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЧрдИ।*

[11/29/2020, 3:25 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ - рд╕ाрдзाрд░рдг рдкिрдд्рддрд╢ाрдордХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕े рд╣ी рдпрд╣ рд░ोрдЧ рдЪрд▓ा рдЧрдпा рдЬिрд╕ рд╕े рд╢ाрд╕्рдд्рд░ोрдХ्рдд рдмрддाрдпे рдЧрдпे рдкिрдд्рддрдЬ рдФрд░ рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧों рдоें рдХ्рдпा рднेрдж рд╣ै рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдпा, рдЕрдЧрд░ рдЗрд╕ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕े рд░ूрдЧ्рдгा рдХो рд▓ाрдн рдирд╣ी рдоिрд▓рддा рддो рд╣рдо рдЗрд╕े рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧ рдоाрди рдХрд░ рдЪрд▓рддे।*

[11/29/2020, 5:02 PM] Dr.Ashwani Kumar Sood Ambala:

 Very well explained principles of AYURVEDA treatment


[11/29/2020, 7:05 PM] Prof.Giriraj Sharma Sir Ahamadabad:


рдпрд╣ рдЖрдкрдХा рдЙрджाрд░ рдЪрд░िрдд्рд░, рдмреЬрдк्рдкрди рд╣ै рдЬो рд╣рдоेрд╢ा рдЖрдкрдХे рдк्рд░рддि рдоाрди рд╕рдо्рдоाрди рдмреЭाрддा рд░рд╣рддा рд╣ै ।
рд╕ाрджрд░ рдк्рд░рдгाрдо рдЖрдЪाрд░्рдп рд╢्рд░ी !


[11/29/2020, 7:13 PM] Vd.Divyesh Desai Surat: 

рд╕ंрдХ्рд╖ेрдкрддः рдХ्рд░िрдпाрдпोрдЧः рдиिрджाрдирдкрд░िрд╡рд░्рдЬрди । рд▓ेрдХिрди рдиिрджाрди рдвूंрдврдиा рд╣ी рдЕрдЪ्рдЫे рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдХा рдЧुрдг рд╣ै, рдЬो рдЖрдкрдХे рд╣рд░ рдХेрд╕ рдк्рд░ेрдЬेंрдЯेрд╢рди рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрддा рд╣ै ,рд╕ाрде рдоे рдЖрд╣ाрд░ рдХो рдФрд╖рдзि рд░ूрдкрдоें рджेрдиे рд╕े рдЕрд▓्рдк рд╡्рдпрдп рдоें рд╕рдЯीрдХ рд░ोрдЧ рдаीрдХ рд╣ोрддे рд╣ी рд╣ै, рдк्рд░рдгाрдо рдЧुрд░ुрджेрд╡ !


[11/29/2020, 7:27 PM] Dr. Pawan Madan Sir, Jalandhar: 

рдЧुрд░ु рдЬी рдЖрдкрдХी рдЕрдиुрдХंрдкा рд╕рджा рдмрдиी рд░рд╣े


рд╕ाрдоाрди्рдпрддः
рдХ्рд▓ीрдиिрдХрд▓ी рдкिрдд्рддрдЬ рд╡ рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧों рдХे рд╣ेрддु рд▓рдЧрднрдЧ рд╕рдоाрди рд╣ी рд╣ोंрдЧे

рд▓рдХ्рд╖рдгрдд:
рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧों рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рдкिрдд्рддрдЬ рд░ोрдЧ рд╕े рдХुрдЫ рдЕрдзिрдХ рд╣ोंрдЧे

рдЬो рднी рдХोрдИ рдкिрдд्рддрдЬ рд░ोрдЧ рд╕ाрдоाрди्рдп рдкिрдд्рддрд╢ाрдордХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕े рдаीрдХ рди рд╣ोрддे рд╣ों рдпाрдиे рдЙрд╕ рд╕े рдЙрдкрд╢्рдп рди рдоिрд▓े рддो рдЙрд╕े рд░рдХ्рддрдЬ рд░ोрдЧ рд╕рдордЬрд╣рдиे рд╣ै
рд╡ рдЗрд╕ рд╕्рддिрдеि рдоें рдЬ्рдпाрджाрддрд░ рд╣рдоें рдкрд╣рд▓े рдкिрдд्рддрд╢ाрдордХ рдЪिрдХिрддрд╕ा рдХрд░рдХे рдХे рджेрдЦрдиा рд╣ोрдЧा рдпा рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрднрд╡ рд╕े рдЬ्рдЮाрди рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा

рдЧुрд░ु рдЬी
рдпे рддो рд╢ोрдгिрддрдЬ рд░ोрдЧ рд╣ुрдпे
рдЬो рд╢ोрдгिрддाрд╢्рд░рдп рд░ोрдЧ рд╡े рдХ्рд▓ीрдиिрдХॉрд▓ी рдХैрд╕े рднिрди्рди рд╣ोंрдЧे?
рдХ्рдпा рдЙрдирдХा рдЪिрдХिрддрд╕्рдп рд╕ूрдд्рд░ рдХुрдЫ рднिрди्рди рд╣ोрдЧा?


[11/29/2020, 7:39 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рд╢ुрдн рд╕рди्рдз्рдпा рдкрд╡рди рдЬी *
*'рддрдд: рд╢ोрдгिрддрдЬा рд░ोрдЧा:...рдоुрдЦрдкाрдХो...рд░рдХ्рддрдкिрдд्рдд...рд╡िрдж्рд░рдзी' 
рдЪ рд╕ू 24/11 
рдЕрд░्рдеाрдд рд╢ोрдгिрддрдЬ рд░ोрдЧ рдЕрд░्рдеाрдд рдЬो рджूрд╖िрдд рд░рдХ्рдд рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдоिрде्рдпा рдЖрд╣ाрд░ рд╡िрд╣ाрд░ рдпा рдХाрд▓ рд╕े рджूрд╖िрдд рд╣ोрддा рд╣ै *

*'рд╡िрдХाрд░ा: рд╕рд░्рд╡ं рдПрд╡ैрддे рд╡िрдЬ्рдЮेрдпा рд╢ोрдгिрддाрд╢्рд░рдпा:' рдЪ рд╕ू 24/16 
рд╢ोрдгिрддाрд╢्рд░рдпा рд░ोрдЧ рдЬो рджुрд╖्рдЯ рд░рдХ्рдд рдХो рдЕрдкрдиा рдЖрд╢्рд░рдп рдмрдиा рдХрд░ рд░ूрдЧ्рдг рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрдЪिрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХрд░рдиे рдкрд░ рд░ोрдЧी рдЙрд╕ рд░ोрдЧ рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।рдЙрдЪ्рдЪ рд░рдХ्рддрдЪाрдк рдЕрд░्рдеाрдд hypertension рдХो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджाрдиुрд╕ाрд░ рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдпे рдЪрд░рдХ рдХा рдпे рд╕ूрдд्рд░ рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡ рдкूрд░्рдг рд╣ै।*

*рдкिрдд्рддрдЬ рдФрд░ рд░рдХ्рддрдЬ рд╡िрдХाрд░ों рдоें рдлिрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рд╕ूрдд्рд░ рднी рднिрди्рди рд╣ो рдЬाрдпेрдЧा...*

*'рд╡िрдзिрдиा рд╢ोрдгिрддं рдЬाрддं рд╢ुрдж्рдзं рднрд╡рддि рджेрд╣िрдиाрдо्,рджेрд╢рдХाрд▓ौрдХрд╕ाрдд्рдо्рдпाрдиां рд╡िрдзिрд░्рдп: рд╕рдо्рдк्рд░рдХाрд╢िрдд:' 
рдЪ рд╕ू 24/3 
рд░рдХ्рдд рдХी рд╢ुрдж्рдзि рджेрд╢, рдХाрд▓ рдФрд░ рдУрдХ рд╕ाрдд्рдо्рдп рдХी рд╡िрдзि рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЪाрд░ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдд्рдо्рдп рдЕрд╖्рдЯांрдЧ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдиि 1 рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпे рдЧрдпे рд╣ैं рдЛрддुрд╕ाрдд्рдо्рдп,рдУрдХ рд╕ाрдд्рдо्рдп,рджेрд╢ рд╕ाрдд्рдо्рдп рдФрд░ рд░ोрдЧ рд╕ाрдд्рдо्рдп, рдпे рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рдЙрдд्рддрд░ोрдд्рддрд░ рдмрд▓рд╡ाрди рд╣ोрддे рд╣ैं।*


[11/29/2020, 7:44 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧों рдоें рддो рдиिрджाрди рдкрд░िрд╡рд░्рдЬрди, рдкрде्рдп рдФрд░ рджिрдирдЪрд░्рдпा рд╣ी рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╣ै, рдХрдИ рдмाрд░ рд░ोрдЧी рдХो рдФрд╖рдз рдЙрд╕рдХा рдорди рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдпे рдФрд░ 'less price means less value' рд╕ूрдд्рд░ рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦ рдХрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ै *


[11/29/2020, 7:45 PM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar:

 рдЬी

рдЕрднिрдк्рд░ाрдп рдпे рд╣ै рдХे рд╢ोрдгिрдд рдЖрд╢्рд░рдп рд░ोрдЧ рдЬो рд╣ै рдЙрдирдоें рд╣ेрддु
,,,,рдкिрдд्рдд рд╡ृрдж्рдзि рдирд╣ी рд╣ै
,,,,рд░ोрдЧ рдЬो рдХे рд░рдХ्рдд рдХो рдоुрдЦ्рдп рдоाрдз्рдпрдо рдмрдиा рдХрд░ manifest рд╣ोрддे рд╣ै рдЬैрд╕े рдХे HTN , рдЬैрд╕ा рдЖрдкрдиे рдмрддाрдпा
,,,рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдЗрдирдХा рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ूрдд्рд░ рддो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЕрд▓рдЧ рд╣ी рд╣ोрдЧा

рдРрд╕ा рд╕рд╣ी рд╣ै рдХ्рдпा рдЧुрд░ु рдЬी ?


[11/29/2020, 7:52 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:

 *рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рд╣ी рдкрд╡рди рдЬी, рдХिрд╕ी HT рд░ोрдЧी рдХी рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдмрдиाрдпें рддो рдЖрдкрдХो рдЕрдкрдиे рдЖрдк рд╣ी рдмрд╣ुрдд рд╕ी рд╢ंрдХाрдУं рдХा рд╕рдоाрдзाрди рдоिрд▓рддा рдЬाрдпेрдЧा рдЬैрд╕े рд░рдХ्рдд рдоोрдХ्рд╖рдг рд╕े рднी рд░рдХ्рддрдЪाрдк рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै, рд╢ीрдд рдЬрд▓ рдоें рд╕्рдиाрди рд╕े рд░рдХ्рддрдЪाрдк рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै рдЬрдмрдХि рдкिрдд्рдд рдФрд░ рд░рдХ्рдд рдХे рдЧुрдг рд╕рдоाрди рд╣ै рдЖрджि рдЖрджि । рдпे рд╕рдм рдХрд░ рдХे рджेрдЦिрдпे рддो рд╣рд░ рдк्рд░рд╢्рди рдХा рдЙрдд्рддрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рдЬाрдпेрдЧा рдХि рджूрд╖िрдд рд░рдХ्рдд рдФрд░ рд░рдХ्рдд рдХो рдЖрд╢्рд░िрдд рдХрд░ рд░ोрдЧ рдХैрд╕े рд▓рдХ्рд╖рдг рдХрд░рддे рд╣ै рдЬрдмрдХि рдкिрдд्рдд рджोрдиो рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рдоें рджूрд╖िрдд рдпा рд╡ृрдж्рдз рд╣ोрдЧा।*

[11/29/2020, 7:54 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдЖрдкрдХो рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧрддा рд╣ै рддो рдЙंрдЧрд▓िрдпों рдХी рдердХाрди рджूрд░ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдбॉ рднрдж्рд░ेрд╢ рдЬी, рдмрд╣ुрдд рд▓िрдЦрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै рдФрд░ рд╡ो рднी рдлोрди рдкрд░ ЁЯМ╣ЁЯЩП*


[11/29/2020, 8:02 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рд╢ुрдн рд╕рди्рдз्рдпा рд╡ैрдж्рдпрд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕ंрдЬрдп рдЬी, рдЖрдкрдХे рдорддрд▓рдм рдХा рд╡िрд╖рдп DM type 1 рдХो рд╣рдо рдд्рд░िрджोрд╖рдЬ рд╡्рдпाрдзि рдЗрд╕рд▓िрдпे рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि рдЗрд╕рдоें рдиाрдб़ी рдоें sharpness рдоिрд▓рддी рд╣ै, рд╡ाрдд рдХे рдХाрд░рдг рдиाрдб़ी рдоें рдХрдаोрд░рддा рдпा рдХाрдаिрди्рдп рднाрд╡ рднी рдоिрд▓рддा рд╣ै, рдЕрдиेрдХ рдЙंрдЧрд▓िрдпों рдоें рдЖрдзा рдк्рд░рджेрд╢ рд╡ाрдд, рдкूрд░्рдг рдкिрдд्рдд рдФрд░ рдкुрди: рдЖрдзा рдк्рд░рджेрд╢ рдХрдл рдХा рдоिрд▓рддा рд╣ै, рдпрд╣ typical рдиाрдб़ी рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧिрдпों рдоें рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рдФрд░ рдЖрдХृрддि рджेрдЦ рдХрд░ рдоुंрд╣ рд╕े рдХрдИ рдмाрд░ рдЬрдм рднी рдиिрдХрд▓ा рдХि insulin рдкрд░ рддो рдирд╣ी рд╣ो рдФрд░ 99% рдЬрд╡ाрдм yes рдоिрд▓ा। Sharpness рдХे рд╕ाрде silky рдиाрдб़ी рд╕्рдкрд░्рд╢ рдоें рдЬैрд╕े foam рдоें silk рдЪрдв़ाрдХрд░ рдЙрд╕рдХा pillow рдмрдиाрдпा рд╣ो ।*


[11/29/2020, 8:33 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рд░ोрдЧीрдиुрд╕ाрд░ рднी рдиाрдб़ी рджेрдЦрдиी рдЪाрд╣िрдпे, рдк्рд░рдд्рдпाрдд्рдо рд▓िंрдЧ рд╕рджृрд╢ рдоिрд▓рддी рд╣ै । рдпे рд░ोрдЧ рдФрд░ рдпे рдиाрдб़ी ЁЯСНЁЯСН рд╕рдордп рд▓рдЧрддा рд╣ै рд╕ीрдЦрдиे рдоें рдФрд░ рдПрдХ рд╣ी рд░ोрдЧ рдХे рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧी рджेрдЦрдиे рдкрд░ рдпрд╣ рд╕рдордЭ рдЖрддी рд╣ै।*


[11/29/2020, 8:34 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдмाрддों рдХा рдирд╣ी рдХрд░рдиे рдХा рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╣ै, рдЗрд╕े рдХрд░ो, рдЗрд╕े рдЬिрдпो рдпे рд╣рд░ рдкрд▓ рдХुрдЫ рдирдпा рджेрдЧा।


[11/29/2020, 8:34 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рд╣рдЬाрд░ो рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдпे рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рд╕рдд्рдп рд╣ी рдЪрд▓ेрдЧा।*


**************************************************************************************************************

Above case presentation & follow-up discussion held in 'Kaysampraday" a Famous WhatsApp group  of  well known Vaidyas from all over the India. 




Presented by














Vaidyaraj Subhash Sharma
MD (Kaya-chikitsa)

New Delhi, India

email- vaidyaraja@yahoo.co.in


Compiled & Uploaded by

Vd. Rituraj Verma
B. A. M. S.
Shri Dadaji Ayurveda & Panchakarma Center,
Khandawa, M.P., India.
Mobile No.:-
 +91 9669793990
+91 9617617746

Edited by

Dr.Surendra A. Soni
M.D., PhD (KC) 
Professor & Head
P.G. DEPT. OF KAYACHIKITSA
Govt. Akhandanand Ayurveda College
Ahmedabad, GUJARAT, India.
Email: surendraasoni@gmail.com
Mobile No. +91 9408441150








Comments

  1. рд╕рд░ рдорддрд▓рдм рд╢ोрдгीрддрдЬ рд╡्рдпाрдзी рдЕрд▓рдЧ рдФрд░ рд╢ोрдгीрддाрд╢्рд░ीрдд рд╡्рдпाрдзी рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрддै рд╣े рдХ्рдпा??????,

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

WhatsApp Discussion series 28: 'Sneha-pravicharana' by Dr. Praveen Kumar Madikonda, Dr. Raghuram Bhatta, Prof. Ramakant Chulet, Prof. K.S.R. Prasad and Dr. Kapil Kapoor

[12/23, 08:53] Praveen Mandikonda Dr:          Respected scholars of   Ayurveda ,  Whether " Sneha Pravicharana " is meant for Sodhana purpose or Samana purpose??? whether samyak snigda lakshana 's  apply for Pravicharana sneha yoga's as well......( ref : charaka sutra 13/23-25 )....... let me have an opinion from the forum of Intellectuals  рдУрджрдирд╢्рдЪ рд╡िрд▓ेрдкी рдЪ рд░рд╕ो рдоांрд╕ं рдкрдпो рджрдзि|  рдпрд╡ाрдЧूः рд╕ूрдкрд╢ाрдХौ рдЪ рдпूрд╖ः рдХाрдо्рдмрд▓िрдХः рдЦрдбः||реирей||  рд╕рдХ्рддрд╡рд╕्рддिрд▓рдкिрд╖्рдЯं рдЪ рдордж्рдпं рд▓ेрд╣ाрд╕्рддрдеैрд╡ рдЪ|  рднрдХ्рд╖्рдпрдордн्рдпрдЮ्рдЬрдиं рдмрд╕्рддिрд╕्рддрдеा рдЪोрдд्рддрд░рдмрд╕्рддрдпः||реирек||  рдЧрдг्рдбूрд╖ः рдХрд░्рдгрддैрд▓ं рдЪ рдирд╕्рддःрдХрд░्рдгाрдХ्рд╖िрддрд░्рдкрдгрдо्|  рдЪрддुрд░्рд╡िंрд╢рддिрд░िрдд्рдпेрддाः рд╕्рдиेрд╣рд╕्рдп рдк्рд░рд╡िрдЪाрд░рдгाः [рез] ||реирел||                                      charaka sutra 13/25 [12/23, 09:29] Prof. KSR Prasad Wardha:  Dear The snehapracichara are the mode of Sneha administration ... all are intended to use...

'CLINICAL AYURVEDA' Part-1 by Vaidyaraja Subhash Sharma

[11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *рдХ्рд▓िрдиिрдХрд▓ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж - рднाрдЧ 1 * *рдХाрдп рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп рдХे рд▓िрдпे рд╢ाрд╕्рдд्рд░ोрдХ्рдд рдЬ्рдЮाрди рдХो clinical practice рдоें рд╣рдо рдХैрд╕े apply рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд░ोрдЧी рд░ोрдЧ рдоुрдХ्рдд рд╣ोрддा рдЬाрддा рд╣ै, рдПрдХ рдкूрд░ी series рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓िрдЦрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै, рдХुрдЫ рд╡िрд╖рдп рдХрдаिрди рд▓рдЧेрдЧें рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ post graduation рдпा Ph.D рд╡िрд╖рдп рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ै рдЬिрд╕े рд╣рдо рд╕рд░рд▓ рдХрд░ рдХे рдЪрд▓ेंрдЧे рдЬिрд╕ рд╕े рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж graduates рднी рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рд╣ोंрдЧे -   рд╡ैрдж्рдпрд░ाрдЬ рд╕ुрднाрд╖ рд╢рд░्рдоा, рдПрдо.рдбी.(рдХाрдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा -рдЬाрдордирдЧрд░ 1985), рдЖрдЬ рдкрд╣рд▓ी рднाрдЧ рдЖрдкрдХे рд╕ाрдордиे рд╣ै।* *рдиीрдЪे рджिрдпे рдЧрдпे рд╡ीрдбिрдпो рдХो рдмрд╣ुрдд рдз्рдпाрди рд╕े рджेрдЦिрдпे, zoom рдХрд░ рдХे рднी рджेрдЦे, рд░ोрдЧी рдХा рдоुрдЦ, рдкाрдж, рд╣рд╕्рдд рдФрд░ рдЪрд▓рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдФрд░ рдлिрд░ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЙрд╕рдиे рдЧрддि рдкрдХрдб़ी ...*  [11/23/2020, 1:49 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi:  *рд▓рдЧрднрдЧ рджो рдорд╣ीрдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рд░ोрдЧी рдХा рд▓िрдпा рдЧрдпा рджूрд╕рд░ा рд╡ीрдбिрдпो рджेрдЦिрдпे, рд░ोрдЧ рддो рдЕрд╕ाрдз्рдп рд╣ै рдЬो рд░ोрдЧी рдХो рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдмрддा рджिрдпा рдЧрдпा рдеा рдкрд░ рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рд╡िрдШрдЯрди рд╕े рд░ोрдЧी рдоें рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рдордиोрдмрд▓ рдХी рддो рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ рд╣ी рд╕ाрде рдоें рд░ोрдЧी рдЕрдкрдиे рджोрдиो рдкांрд╡ рдЙрдаाрдХрд░ рд╕рд░рд▓рддा рд╕े рдЪрд▓ рд▓ेрддा рд╣ै।* [11/23/2020, 1:49...

An effort to differentiate Aadhman, Aanah & Aatop.

An effort to differentiate Aadhman, Aanah & Aatop Sr. No Differential Features/ Bhedakatva Adhmana Anaha Atopa 1. Nidana Vega Vidharana (Purisha) рдкрдХ्рд╡ाрд╢рдпрд╢िрд░ःрд╢ूрд▓ं   рд╡ाрддрд╡рд░्рдЪोрд╜рдк्рд░рд╡рд░्рддрдирдо्  | рдкिрдг्рдбिрдХोрдж्рд╡ेрд╖्рдЯрдиाрдз्рдоाрдиं   рдкुрд░ीрд╖े   рд╕्рдпाрдж्рд╡िрдзाрд░िрддे || рео || ( Charaka Sutra 7) ( Adho-Vata ) рд╕рдЩ्рдЧो   рд╡िрдг्рдоूрдд्рд░рд╡ाрддाрдиाрдоाрдз्рдоाрдиं   рд╡ेрджрдиा   рдХ्рд▓рдоः | рдЬрдард░े   рд╡ाрддрдЬाрд╢्рдЪाрди्рдпे   рд░ोрдЧाः   рд╕्рдпुрд░्рд╡ाрддрдиिрдЧ्рд░рд╣ाрдд् || резреи || (Charaka Sutra 7) Viruddha Ahara рд╖ाрдг्рдв्рдпाрди्рдз्рдпрд╡ीрд╕рд░्рдкрджрдХोрджрд░ाрдгांрд╡िрд╕्рдлोрдЯрдХोрди्рдоाрдж рднрдЧрди्рджрд░ाрдгाрдо् | рдоूрд░्рдЪ्рдЫाрдорджाрдз्рдоाрдирдЧрд▓рдЧ्рд░рд╣ाрдгां ….. рд╕рди्рддाрдирджोрд╖рд╕्рдпрддрдеैрд╡ рдоृрдд्рдпोрд░्рд╡िрд░ुрдж्рдзрдорди्рдиं ……. …………..рдк्рд░рд╡рджрди्рддि рд╣ेрддुрдо् || резрежрей || (Charaka Sutra 26) Mutra Vega Vidharana рдмрд╕्рддिрдоेрд╣рдирдпोः   рд╢ूрд▓ं   рдоूрдд्рд░рдХृрдЪ्рдЫ्рд░ं   рд╢िрд░ोрд░ुрдЬा   [ рез ]  | рд╡िрдиाрдоो   рд╡рдЩ्рдХ्рд╖рдгाрдиाрд╣ः   рд╕्рдпाрд▓्рд▓िрдЩ्рдЧं рдоूрдд्рд░рдиिрдЧ्рд░рд╣े || рем || (Charaka Sutra 7)   ...