Skip to main content

Case-presentation: Clinical use of 'Rason-haritaki' (Part-1) by Vaidyaraja Subhash Sharma

[6/19, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma, Delhi: 

Case presentation- 

рд░рд╕ोрди рд╣рд░ीрддрдХी рд╡рдЯी рдХी lipid profile рдкрд░ рдХाрд░्рдоुрдХрддा рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдПрд╡ं рд╢ाрд╕्рдд्рд░ोрдХ्рдд рд╡िрд╡ेрдЪрдиा рдХे рд╕ाрде- Part- 1

Vaidyaraja Subhash sharma, MD (kayachikitsa, jamnagar - 1985)
------------------------------

Patient -1

4-1-25
cholesterrol---tgl-----LDL
----364-----569----234
23-2-25
----162-----186------98
After treatment


Before Treatment


[6/19, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma, Delhi: 

Patient -2

26-4-25
----215-----290-----120
15-5-25
----195----175------122

Before Treatment


After Treatment


[6/19, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma, Delhi: 

*рдк्рд░ो.рдЕрд░ूрдг рд░ाрдаी рдиे рд░рд╕ोрди рд╣рд░ीрддрдХी рд╡рдЯी рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдЕрдд्рдпрди्рдд рдкрд░िрд╢्рд░рдо рд╕े рдХिрдпा рд╣ै, рджिрд╕рдо्рдмрд░ 2024 рд╕े рдЕрднी рдЬूрди 2025 рддрдХ рд╣рдо рд▓рдЧрднрдЧ 31 kg рд╡рдЯी рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рд╕рдлрд▓рддा рдкूрд░्рд╡рдХ рдкрд░िрдгाрдо рд╕рд╣िрдд рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрд╡рд╕्рдеाрдУं рдоें рдХрд░ рдЪुрдХे рд╣ैं рдЬिрдирдоें lipid profile рдХे рддीрди рдШрдЯрдХ total cholesterol, triglycerides рдФрд░ LDL рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ैं।*

*рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдХी clinical application рдХैрд╕े рдмрдиाрдИ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рд╕рдлрд▓ рдкрд░िрдгाрдо рд╢ाрд╕्рдд्рд░ीрдп рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕рдордЭ рдХрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ें рдпрд╣ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджीрдп рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрдк рдпрд╣ां рджेрдЦ рдХрд░ рд╕ीрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं।*

*рд░ोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा, рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдиिрд░्рдоाрдг, рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ूрдд्рд░ рдЖрджि рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣рдо рдкिрдЫрд▓े рдЕрдиेрдХ case presentations рдоें рд╕िрдЦा рдЪुрдХे рд╣ैं, рдЕрдм рд╢рдорди рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рдЖрдЧाрдоी рдкрдб़ाрд╡ рдкрд░ рдЖрдЧे рдмрдв़рддे рд╣ैं.. ।*

*рд▓िрдкिрдб рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдШрдЯрдХों рдХा рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджीрдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕िрдж्рдзाрди्рддों рд╕े рд╕ंрдмंрдз-*

*1- total cholesterol рдФрд░ triglycerides...*

*рдкंрдЪрдорд╣ाрднूрдд- рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЬрд▓ рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдорд╣ाрднूрдд рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ैं।*

 *рдЬрд▓- рдж्рд░рд╡рддा, рд╕्рдиिрдЧ्рдзрддा (рдЪिрдХрдиाрд╣рдЯ), рд╢ीрддрд▓рддा рдФрд░ рдЧुрд░ुрддा (рднाрд░ीрдкрди) рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рд╡рд╕ा рдХे рдЧुрдгों рд╕े рд╕рдо рднाрд╡ рд░рдЦрддे рд╣ैं।*

*рдкृрде्рд╡ी- рд╕्рдеिрд░рддा, рднाрд░ीрдкрди (рдЧुрд░ुрддा) рдФрд░ рдШрдирдд्рд╡ (рд╕ाрди्рдж्рд░рддा) рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬो рд╡рд╕ा tissues рдХे рд╕ंрдЪрдп рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ै।*
 *рдЗрди рджोрдиों рдорд╣ाрднूрддों рдХी рдк्рд░рдзाрдирддा рд╡рд╕ा рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рд╕ंрдЪрдп рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрддी рд╣ै।*

 *рджोрд╖- рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ूрдк рд╕े рдХрдл рджोрд╖ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ैं। рдХрдл рджोрд╖ рдоें рдЬрд▓ рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдорд╣ाрднूрддों рдХी рдк्рд░рдзाрдирддा рд╣ोрддी рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдЧुрдг рд╕्рдиिрдЧ्рдз (рдЪिрдХрдиा), рдЧुрд░ु (рднाрд░ी), рдоृрджु (рдирд░рдо), рд╕ाрди्рдж्рд░ (рдШрдиा) рдФрд░ рд╢ीрдд (рдаंрдбा) рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬो рд╡рд╕ा рдХे рдЧुрдгों рдХे рд╕рдоाрди рд╣ैं। рдЬрдм рдХрдл рджोрд╖ рдмрдв़рддा рд╣ै, рддो рд╡рд╕ा рдХा рдЕрдзिрдХ рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рд╕ंрдЪрдп рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рд╡ाрдд рджोрд╖ рдХी рд╡िрд╖рдорддा (рдЬैрд╕े рдоंрдж рдЕрдЧ्рдиि) рднी рдЗрд╕рдоें рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै।*
*рдкिрдд्рдд рджोрд╖ рдХा рдХ्рд╖рдп  (рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдкाрдЪрдХ рдЕрдЧ्рдиि рдХी рдоंрджрддा) рднी рд╡рд╕ा рдХे рдЙрдЪिрдд рдЪрдпाрдкрдЪрдп (metabolism) рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдзाрддु- рд╕ीрдзा рд╕ंрдмंрдз рдоेрдж рдзाрддु (рд╡рд╕ा tissues) рд╕े рд╣ै। рдоेрдж рдзाрддु рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕्рдиिрдЧ्рдзрддा, рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рд╕्рдеिрд░рддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै। рд▓िрдкिрдб рдХी рдЕрдзिрдХрддा рдоेрдж рдзाрддु рдХी рд╡िрдХृрддि рдпा рдЕрддिрд╡ृрдж्рдзि рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै।*

*рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд▓िрдкिрдб рд░рд╕ рдзाрддु (рдк्рд▓ाрдЬ्рдоा) рдФрд░ рд░рдХ्рдд рдзाрддु (рд░рдХ्рдд) рдоें рднी рдЬрдоा рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдЗрди рдзाрддुрдУं рдоें рднी рдЖрдо (рд╡िрд╖ाрдХ्рдд рдкрджाрд░्рде) рдХा рд╕ंрдЪрдп рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рдорд▓- рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рдХोрдИ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдорд▓ рдирд╣ीं, рд▓ेрдХिрди рдЗрдирдХे рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╕ंрдЪрдп рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЖрдо (рд╡िрд╖ाрдХ्рдд рдкрджाрд░्рде) рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрдо рд╡рд╕ा рдХे рдЪैрдирд▓ों (рдоेрджोрд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕) рдоें рдЕрд╡рд░ोрдз рдкैрджा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╕्рд╡ेрдж рдХो рдоेрдж рдзाрддु рдХा рдорд▓ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдоेрдж рдХे рдЕрдиुрдЪिрдд рдЪрдпाрдкрдЪрдп рд╕े рд╕्рд╡ेрдж рдиिрд╖्рдХाрд╕рди рднी рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।*

*2- LDL-*

*рдкंрдЪрдорд╣ाрднूрдд - рдЬрд▓ рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдорд╣ाрднूрдд рдХी рдк्рд░рдзाрдирддा। рдпे рдПрд▓рдбीрдПрд▓ рдХрдгों рдХो рднाрд░ी, рд╕ाрди्рдж्рд░ рдФрд░ рдЕрд╡рд░ोрдзрдХ рдмрдиाрддे рд╣ैं।*

*рджोрд╖- рдХрдл рджोрд╖ рдХी рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╡ृрдж्рдзि рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि (рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдзाрдд्рд╡ाрдЧ्рдиि) рдХी рдоंрджрддा। рдПрд▓рдбीрдПрд▓ рдХे рдЧुрд░ु рдФрд░ рд╕्рдиिрдЧ्рдз рдЧुрдг рдХрдл рдХे рд╕рдоाрди рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬो рд╕्рд░ोрддрд╕ рдоें рдЕрд╡рд░ोрдз рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ैं।।*

*рдзाрддु- рдоेрдж рдзाрддु рдХी рд╡िрдХृрддि рдФрд░ рд░рдХ्рдд рдзाрддु рдоें рдЖрдо рдХा рд╕ंрдЪрдп। рдпрд╣  рд░рдХ्рддрд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ рдоें рд╕ंрдЪिрдд рд╣ोрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╕ंрдХुрдЪिрдд  рдХрд░ рджेрддा рд╣ै।*

 *рдорд▓- рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЖрдо рдХा рд╕ंрдЪрдп рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдЕрдиुрдЪिрдд рдиिрд╖्рдХाрд╕рди рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд।*

[6/19, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma, Delhi: 

*рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧी рдЬो рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рд╣ैं, рдЕрдиेрдХ рдм्рд░ाрд╣्рдо्рдг, рдЕрдоृрдд рдЪрдЦे рд╕िрдЦ, рдЗрд╕्рдХोрди рдХे рдЕрдиुрдпाрдпी рдПрд╡ं рдЕрдиेрдХ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдпों рдХे рддрдеा рд╕рдд्рд╡ рдк्рд░рдзाрди рд▓ोрдЧ рд░рд╕ोрди (рд▓рд╣рд╕ुрди) рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдирд╣ीं рдХрд░рддे рддो рдЗрди्рд╣ें рд╣рдо рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдмрддा рджेрддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рд░рд╕ोрди рд░рдЬ рдФрд░ рддрдо рдЧुрдг рдк्рд░рдзाрди рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рд╣рдоाрд░े рдоाрдирд╕िрдХ рднाрд╡ों рдкрд░ рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рддा рд╣ै।*

*рд░рд╕ोрди (рд▓рд╣рд╕ुрди) рдФрд░ рд╣рд░ीрддрдХी (рд╣рд░рдб़) рдХा рд╕рдд्рд╡, рд░рдЬ, рдФрд░ рддрдо рдЧुрдгों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдкрдХ्рд╖ों рд╕े рдЬुрдб़ा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдп рд╣ै । рдпे рдЧुрдг рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдорди, рд╡िрдЪाрд░ों рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं । рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧ рддो рдЕрдм рдкрд╣рд▓े рдорди рдФрд░ рд╡िрдЪाрд░ों рдХे рд░рдЬ рдФрд░ рддрдо рдЧुрдг рд╕े рд╣ी рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै рдкрд░ рд╣рдо рдоूрд▓ рдХो рднूрд▓ рдХрд░ рд╢рд░ीрд░ рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рдХрд░рдиे рдХी рднूрд▓ рдХрд░рддे рд╣ै। рдордиोрджैрд╣िрдХ рд░ोрдЧ рднी рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднाрдЧ рд╣ै।*

*рд╕рдд्рд╡- рд╕рдд्рд╡ рдЧुрдг рдк्рд░рдХाрд╢, рдЬ्рдЮाрди, рд╢ांрддि, рд╕ंрддुрд▓рди, рдЖрдиंрдж рдФрд░ рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рд╕рдд्рд╡ рдЧुрдг рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╕े рдорди рд╢ांрдд, рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдФрд░ рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै।*

*рд░рдЬ- рд░рдЬ рдЧुрдг рдЧрддिрд╡िрдзि, рдЬुрдиूрди, рдЗрдЪ्рдЫा, рдЧрддिрд╢ीрд▓рддा, рдмेрдЪैрдиी рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рд░рдЬ рдЧुрдг рдХी рдЕрдзिрдХрддा рд╕े рдорди рдЪंрдЪрд▓, рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рдФрд░ рдЕрд╢ांрдд рд░рд╣рддा рд╣ै।*

*рддрдо- рддрдо рдЧुрдг рдЕंрдзрдХाрд░, рдЬрдб़рддा, рдЕрдЬ्рдЮाрди, рдЖрд▓рд╕्рдп, рдк्рд░рдоाрдж рдФрд░ рд╡िрдиाрд╢ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рддрдо рдЧुрдг рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╕े рдорди рд╕ुрд╕्рдд, рднाрд░ी, рдЙрджाрд╕ीрди рдФрд░ рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рд░рд╣рддा рд╣ै।*

*рдЕрдм рджेрдЦрддे рд╣ैं рд░рд╕ोрди рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рдХा рд╕ेрд╡рди рдЕрдиेрдХ рд▓ोрдЧ рдирд╣ीं рдХрд░рддे рдФрд░ рд╣рд░ीрддрдХी рдЗрди рддीрдиों рдЧुрдгों рдкрд░ рдХैрд╕े рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддे рд╣ैं....*

*рд░рд╕ोрди (рд▓рд╣рд╕ुрди) рдХा рд╕рдд्рд╡, рд░рдЬ, рддрдо рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡-*

*рд░рдЬ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡- рд░рд╕ोрди рдЕрдкрдиे рддीрдХ्рд╖्рдг, рдЙрд╖्рдг рдФрд░ рдЙрдд्рддेрдЬрдХ рдЧुрдгों рдХे рдХाрд░рдг рд░рдЬрд╕ рдХो рдмрдв़ाрддा рд╣ै।*

*рдХाрд░рдг - рдпрд╣ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЧрд░्рдоी рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдоाрдирд╕िрдХ рдЙрдд्рддेрдЬрдиा рдФрд░ рдЧрддिрд╡िрдзि рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рддीрд╡्рд░ рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдФрд░ рдЬुрдиूрди рдХो рднी рдмрдв़ाрд╡ा рджे рд╕рдХрддा рд╣ै।*

 *рдЙрджाрд╣рд░рдг-  рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдпोрдЧ рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрдн्рдпाрд╕ рдоें рд╕ंрд▓рдЧ्рди рд▓ोрдЧ рдЕрдХ्рд╕рд░ рд▓рд╣рд╕ुрди рдХा рд╕ेрд╡рди рдХрд░рдиे рд╕े рдмрдЪрддे рд╣ैं, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдорди рдХो рдЕрд╕्рдеिрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдз्рдпाрди рдпोрдЧ рдпा meditation рдоें рдмाрдзा рдбाрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।*

 *рддрдо рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡- рдХुрдЫ рд╕ीрдоा рддрдХ рд░рд╕ोрди рддाрдорд╕िрдХ рдЧुрдг рднी рдмрдв़ाрддा рд╣ै।*

*рдХाрд░рдг- рдЗрд╕рдХा рдЧुрд░ु рдЧुрдг рдФрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЧंрдз рдХрднी-рдХрднी рдЬрдб़рддा рдпा рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдХी рдХрдоी рдХा рдХाрд░рдг рдмрди рд╕рдХрддी рд╣ै। рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЕрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдпा рдЕрдиुрдЪिрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рд╕ेрд╡рди рдХрд░рдиे рдкрд░। рдпрд╣ рдХाрдоुрдХрддा рдХो рднी рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬिрд╕े рддाрдорд╕िрдХ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдЬрдм рдпрд╣ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╣ो।*

 *рд╕рдд्рд╡ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡- рд░рд╕ोрди рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рд╕рдд्рд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै рдпा рдЙрд╕े рдмाрдзिрдд рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдХाрд░рдг- рдЗрд╕рдХी рд░рдЬрд╕िрдХ рдФрд░ рддाрдорд╕िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рдорди рдХो рд╢ांрдд, рд╕्рдеिрд░ рдФрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░рдЦрдиे рдХी рд╕рдд्рд╡ рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рдХाрдо рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрдХूрд▓ рд╢ांрдд рдФрд░ рдкрд╡िрдд्рд░ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдХो рднंрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।*

*рд╣рд░ीрддрдХी рдХा рд╕рдд्рд╡, рд░рдЬ, рддрдо рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡ -*

*рд╣рд░ीрддрдХी рдХो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें рдПрдХ рд╕рдд्рд╡िрдХ рдФрд╖рдзि рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рдоां рдХे рд╕рдоाрди рд╣िрддрдХाрд░ी рд╣ै рдкрд░  рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдеोрдб़ा рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рд╕рдд्рд╡ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡- рд╣рд░ीрддрдХी рдЕрдкрдиे рдд्рд░िрджोрд╖ рд╢ाрдордХ рдЧुрдгों, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡ाрдд рдФрд░ рдХрдл рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХे рдХाрд░рдг рд╕рдд्рд╡ рдХो рдмрдв़ाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै।*

*рдХाрд░рдг- рдЬрдм рд╡ाрдд рдФрд░ рдХрдл рд╕ंрддुрд▓िрдд рдпा balanced рд╣ोрддे рд╣ैं рддो рдорди рд╢ांрдд рдФрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै। рд╣рд░ीрддрдХी рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╡िрд╖ाрдХ्рдд рдкрджाрд░्рдеों рдЖрдорджोрд╖ рдХो рд╣рдЯाрдХрд░ рдФрд░ рд╕्рд░ोрддों рдХो рд╢ुрдж्рдз рдХрд░рдХे рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдФрд░ рд╣рд▓्рдХाрдкрди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै рдЬो рд╕рдд्рд╡िрдХ рд╕्рдеिрддि рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рдкाрдЪрди рдЕрдЧ्рдиि рдХो рднी рдЙрдд्рддрдо рдХрд░рддी рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдорди рдоें рд▓рдШुрддा рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдХा рд╕ंрдЪाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рдЙрджाрд╣рд░рдг- рдЗрд╕े 'рдмुрдж्рдзिрдк्рд░рдж' (рдмुрдж्рдзि рдХो рдмрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓ा) рднी рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬो рд╕ीрдзे рддौрд░ рдкрд░ рд╕рдд्рд╡ рдЧुрдг рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै।*

*рд░рдЬ  рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡- рд╣рд░ीрддрдХी рд╕ीрдзे рд░рдЬ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдирд╣ीं рдХрд░рддी рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕े рд╕ंрддुрд▓िрдд balanced рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдХाрд░рдг- рдЗрд╕рдХी рдЕрдиुрд▓ोрдорди (рдиीрдЪे рдХी рдУрд░ рдЧрддि) рдФрд░ рд╡ाрддрд╣рд░ рдХрд░्рдо рдмेрдЪैрди рдФрд░ рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╕рдХ्рд░िрдп рдорди рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬो рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд░рдЬрд╕ рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै।*

 *рддрдо  рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡- рд╣рд░ीрддрдХी рддाрдорд╕िрдХ рдЧुрдгों рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рднी рдорджрдж рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдХाрд░рдг- рдпрд╣ рд╢рд░ीрд░ рд╕े рдЖрдорд╡िрд╖ рдХो рд╣рдЯाрдХрд░ рдЬрдб़рддा рдпा рдЖрдо рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рддрдорд╕िрдХ рдЧुрдг рдХो рдХрдо рдХрд░рддी рд╣ै। рд╢рд░ीрд░ рдоें рд▓рдШुрддा рдФрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдЖрдиे рд╕े рдЖрд▓рд╕्рдп рдФрд░ рдк्рд░рдоाрдж рдЬैрд╕े рддाрдорд╕िрдХ рд▓рдХ्рд╖рдг рдХрдо рд╣ोрддे рд╣ैं।*

[6/19, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma, Delhi: 

*рд░рд╕ोрди (рд▓рд╣рд╕ुрди)*

*'рдкрдЮ्рдЪрднिрд╢्рдЪ рд░рд╕ैрд░्рдпुрдХ्рддो рд░рд╕ेрдиाрдо्рд▓ेрди рд╡рд░्рдЬिрддः, рддрд╕्рдоाрдж्рд░рд╕ोрди рдЗрдд्рдпुрдХ्рддो рдж्рд░рд╡्рдпाрдгांрдЧुрдгрд╡ेрджिрднिः, рдХрдЯुрдХрд╢्рдЪाрдкि рдоूрд▓ेрд╖ु рддिрдХ्рддः рдкрдд्рд░ेрд╖ुрд╕ंрд╕्рдеिрддः рдиाрд▓े рдХрд╖ाрдп рдЙрдж्рджिрд╖्рдЯो рдиाрд▓ाрдЧ्рд░े рд▓рд╡рдгः рд╕्рдоृрддः рдмीрдЬे рддु рдордзुрд░ः рдк्рд░ोрдХ्рддो рд░рд╕рд╕्рддрдж्рдЧुрдгрд╡ेрджिрднिःрд░рд╕ोрдиो рдмृंрд╣рдгो рд╡ृрд╖्рдпः рд╕्рдиिрдЧ्рдзोрд╖्рдгः рдкाрдЪрдиः рд╕рд░ः рд░рд╕े рдкाрдХे рдЪ рдХрдЯुрдХрд╕्рддीрдХ्рд╖्рдгो рдордзुрд░рдХो рдорддः рднрдЧ्рди рд╕рди्рдзाрдирдХृрдд्рдХрдг्рда्рдпो рдЧुрд░ुः рдкिрдд्рддाрд╕्рд░рд╡ृрдж्рдзिрджः рдмрд▓рд╡рд░्рдгрдХрд░ो рдоेрдзाрд╣िрддो рдиेрдд्рд░्рдпो рд░рд╕ाрдпрдиः' 

рднाрд╡ рдк्рд░. рд╣рд░ीрддрдХ्рдпाрджि рд╡рд░्рдЧ 219-222*

*рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд░рд╕ोрди рдХो рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд╖рдзि рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рд╢рдорди рдФрд░ рд░рд╕ाрдпрди рджोрдиो рдХрд░्рдо рдХрд░рддी рд╣ै।*

 *рдкंрдЪрднौрддिрдХрддा-*

*рд░рд╕ोрди рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдкृрде्рд╡ी, рдЬрд▓ рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рдорд╣ाрднूрдд рдХी рдк्рд░рдзाрдирддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЕрди्рдп рддрдд्рд╡ рдЖрдХाрд╢ рдФрд░ рд╡ाрдпु рднी рд╣ोрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЕрди्рдп рддीрди рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХрдо।*

*рд░рд╕- рдордзुрд░, рд▓рд╡рдг, рдХрдЯु, рддिрдХ्рдд рдФрд░ рдХрд╖ाрдп*
*рдоूрд▓- рдХрдЯु*
*рдкрдд्рд░- рддिрдХ्рдд*
*рдиाрд▓- рдХрд╖ाрдп*
*рдиाрд▓ рдХा рдЕрдЧ्рд░ рднाрдЧ- рд▓рд╡рдг*
*рдмीрдЬ- рдордзुрд░*

*рдЧुрдг- рд╕्рдиिрдЧ्рдз, рдЧुрд░ू, рд╕рд░, рддीрдХ्рд╖्рдг рдФрд░ рдкिрдЪ्рдЫिрд▓*
*рд╡ीрд░्рдп- рдЙрд╖्рдг*
*рд╡िрдкाрдХ- рдХрдЯु*
*рдк्рд░рднाрд╡- рд░рд╕ोрди рдХा рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдк्рд░рднाрд╡ рд░рд╕ाрдпрди (рдХाрдпाрдХрд▓्рдк рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा), рд╡ाрддрд╣рд░ (рд╡ाрдд рджोрд╖ рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा), рдХрдлрд╣рд░ (рдХрдл рджोрд╖ рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा) рдФрд░ рдХृрдоिрдШ्рди (рдХीрдЯाрдгुрдиाрд╢рдХ) рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рджोрд╖ рдХрд░्рдо- 
рдХрдЯु-рддीрдХ्рд╖्рдг = рдХрдл рд╢ाрдордХ*
*рд╕्рдиिрдЧ्рдз-рдЧुрд░ू-рдкिрдЪ्рдЫिрд▓- рдЙрд╖्рдг = рд╡ाрдд рд╢ाрдордХ*
*рдЙрд╖्рдг рдЧुрдг рд╕े рдкिрдд्рдд рд╡рд░्рдзрдХ*

*рдд्рд░िрджोрд╖ рдкрд░ рджेрдЦें рддो рд░рд╕ोрди рд╡ाрдд рдФрд░ рдХрдл рджोрд╖ों рдХा рд╢рдорди рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЕрдкрдиे рдЙрд╖्рдг рд╡ीрд░्рдп рдХे рдХाрд░рдг рдкिрдд्рдд рдХो рдмрдв़ा рд╕рдХрддा рд╣ै рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдЕрдзिрдХ рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╕ेрд╡рди рдХрд░рдиे рдкрд░।*

 *рд░рд╕ोрди рдХा 1 рдЬाрдард░ाрдЧ्рдиि 5 рднूрддाрдЧ्рдиि рдФрд░ 7 рдзाрдд्рд╡ाрдЧ्рдиिрдпों рд╕рд╣िрдд 13 рдЕрдЧ्рдиिрдпों рдкрд░ рдХाрд░्рдп-*

*рд░рд╕ोрди рдЕрдкрдиी рддीрдХ्рд╖्рдгрддा рдФрд░ рдЙрд╖्рдг рд╡ीрд░्рдп рдХे рдХाрд░рдг рд╕рднी 13 рдЕрдЧ्рдиिрдпों рдХो рдЙрдж्рджीрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдЬрдард░ाрдЧ्рдиि- рдХो рдк्рд░рдмрд▓ рдХрд░ рдкाрдЪрди рдХो рд╕ुрдзाрд░рддा рд╣ै।*

*рдкंрдЪрдорд╣ाрднूрддाрдЧ्рдиि- рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЖрд╣ाрд░ рдХा рд╕рд╣ी рдвंрдЧ рд╕े рдорд╣ाрднूрддों рдоें рд░ूрдкांрддрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рд╕рдк्рдд рдзाрддु рдЕрдЧ्рдиि- рдХो рднी рдк्рд░рджीрдк्рдд рдХрд░рддा  рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдзाрддुрдУं рдХा рдЙрдЪिрдд рдкोрд╖рдг рдФрд░ рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рд╕рдк्рдд рдзाрддु- рд░рд╕ोрди рд╕рднी рд╕рдк्рдд рдзाрддुрдУं рдкрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддा рд╣ै*

*рд░рд╕ рдзाрддु (Plasma)- рдХो рдкोрд╖рдг рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕ंрдЪाрд░ рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рд░рдХ्рдд рдзाрддु (Blood)- рдХो рд╢ुрдж्рдз рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд░рдХ्рдд рдкрд░िрд╕ंрдЪрд░рдг рдХो рдмрдв़ाрддा рд╣ै।*

*рдоांрд╕ рдзाрддु (Muscle)- рдХो рдкुрд╖्рдЯि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдоेрдж рдзाрддु (Fat)- рдХा рдЪрдпाрдкрдЪрдп (metabolism) рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡рд╕ा рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдЕрд╕्рдеि рдзाрддु (Bone)- рдХो рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕рд╣ाрд░ा рдПрд╡ं рд╕рд╣рдпोрдЧ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдордЬ्рдЬा рдзाрддु (Bone marrow)- рдХो рдкोрд╖рдг рджेрддा рд╣ै।*

*рд╢ुрдХ्рд░ рдзाрддु (Reproductive tissue)- рдХो рдмрд▓ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдорд▓ (Mala)- рд░рд╕ोрди рдкुрд░ीрд╖ (рдорд▓), рдоूрдд्рд░ рдФрд░ рд╕्рд╡ेрдж рдХे рдЙрдЪिрдд рдиिрд╖्рдХाрд╕рди рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै । рдпрд╣ рдорд▓ рдХो рд╢िрдеिрд▓ рдФрд░ рдж्рд░рд╡ рдХрд░ рд╡िрд░ेрдЪрди рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рд╕्рд░ोрддрд╕- рд░рд╕ोрди рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╕्рд░ोрддрд╕ рдоें рдЕрд╡рд░ोрдзों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े....*

*рдЕрди्рдирд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of food transport)- рдоें рдкाрдЪрди рдХो рд╕ुрдзाрд░рддा рд╣ै।*

*рд░рд╕рд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of plasma transport)- рдоें рд░рд╕-рд░рдХ्рдд рд╕ंрдЪाрд░ рдХा рд╡рд░्рдзрди рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рд░рдХ्рддрд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of blood transport)- рдоें рд░рдХ्рдд рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдоेрджोрд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of fat transport)- рдоें рд╡рд╕ा рдЪрдпाрдкрдЪрдп рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै।*

*рдк्рд░ाрдгрд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of respiration)- рдоें рдХрдл рдХो рдХрдо рдХрд░ рд╢्рд╡ाрд╕ рдк्рд░рд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рд░рд▓ рдмрдиाрддा рд╣ै।*

*рдоूрдд्рд░рд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of urine transport)- рдоें рдоूрдд्рд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдХो рдЙрдд्рддेрдЬिрдд рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдкुрд░ीрд╖рд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ (Channels of fecal transport)- рдоें рдорд▓ рдд्рдпाрдЧ рдХो рд╕ुрдЧрдо рдмрдиाрддा рд╣ै।*


*рд╕्рд░ोрддрд╕ рдХी рджुрд╖्рдЯि -*

*рд░рд╕ोрди рдЙрди рд╕्рд░ोрддрд╕ рдХी рджुрд╖्рдЯि рдХो рдаीрдХ рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै рдЬो рдЕрд╡рд░ोрдз (obstruction), рд╕ंрдЧ (stagnation), рдЕрддिрдк्рд░рд╡ृрдд्рддि (excess flow) рдпा рдЧ्рд░ंрдеि (lump/growth) рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддे рд╣ैं। рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдпрд╣ рд╕ंрдЧ рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдоें рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡ाрдд рдХे рдЖрд╡рд░рдг рдоें рднी рдЗрд╕рдХे рдХाрд░्рдп рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдХрд░ेрдЧा।*

 *рд▓िрдкिрдб рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдХे рдШрдЯрдХों рдкрд░ рдХाрд░्рдп (action on lipid profile components)- рд░рд╕ोрди рд▓िрдкिрдб рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдХे рд▓िрдП рдЕрдд्рдпंрдд рд▓ाрднрдХाрд░ी рд╣ै, рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣рдордиे рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рдоें рд░рд╕ोрди рд╣рд░ीрддрдХी рд╡рдЯी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рдХे рджेрдЦा рд╣ै।*

*рдХुрд▓ рдХोрд▓ेрд╕्рдЯ्рд░ॉрд▓ (Total Cholesterol): рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।*
*LDL- рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬो рд╣ृрджрдп рд░ोрдЧ рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдХ рд╣ै।*
*HDL- рдХी рд╡ृрдж्рдзि  рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै।*
*рдЯ्рд░ाрдЗрдЧ्рд▓िрд╕рд░ाрдЗрдб्рд╕ tgl.- рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै।*

*рдЗрд╕рдХा рдпрд╣ рдХрд░्рдо рдоेрдж рдзाрддु рдЕрдЧ्рдиि рдХो рдк्рд░рдмрд▓ рдХрд░рдиे рдФрд░ рдоेрджрд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕ рдоें рдЕрд╡рд░ोрдзों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рд╣рд░ीрддрдХी (рд╣рд░рдб़)-*

*рд╣рд░ीрддрдХी рдХो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें "рд╕рд░्рд╡ рд░ोрдЧ рдк्рд░рд╢рдордиी" рдФрд░ рдоाрддा рдХे рд╕рдоाрди рд╣िрддрдХाрд░ी рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।*

*'рд╣рд░ीрддрдХी рдкрдЮ्рдЪрд░рд╕ाрд╜рд▓рд╡рдгा рддुрд╡рд░ा рдкрд░рдо् рд░ूрдХ्рд╖ोрд╖्рдгा рджीрдкрдиी рдоेрдз्рдпा рд╕्рд╡ाрджुрдкाрдХाрд░рд╕ाрдпрдиी рдЪрдХ्рд╖ुрд╖्рдпा рд▓рдШुрд░ाрдпुрд╖्рдпा рдмृंрд╣рдгी рдЪाрдиुрд▓ोрдоिрдиी рд╢्рд╡ाрд╕рдХाрд╕рдк्рд░рдоेрд╣ाрд░्рд╢ः рдХुрд╖्рдард╢ोрдеोрджрд░рдХ्рд░िрдоीрди् рд╡ैрд╕्рд╡рд░्рдпрдЧ्рд░рд╣рдгीрд░ोрдЧ рд╡िрдмрди्рдзрд╡िрд╖рдордЬ्рд╡рд░ाрди् рдЧुрд▓्рдоाрдз्рдоाрдирддृрд╖ा рдЫрд░्рджिрд╣िрдХ्рдХाрдХрдг्рдбूрд╣ृрджाрдордпाрди्' 

рднाрд╡ рдк्рд░рдХाрд╢, рд╣рд░ीрддрдХ्рдпाрджि рд╡рд░्рдЧ 19-21*

*рдкंрдЪрднौрддिрдХрддा-*

*рд╣рд░ीрддрдХी рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдкृрде्рд╡ी, рд╡ाрдпु рдФрд░ рдЖрдХाрд╢ рдорд╣ाрднूрдд рдХी рдк्рд░рдзाрдирддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдЕрд▓्рдк рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЬрд▓ рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рднी рд╣ैं।*

*рд░рд╕- рдордзुрд░, рдЕрдо्рд▓, рдХрдЯु, рддिрдХ्рдд рдФрд░ рдХрд╖ाрдп рдПрд╡ं рдк्рд░рдзाрди рд░рд╕ рдХрд╖ाрдп*
*рдЧुрдг- рд▓рдШु-рд░ूрдХ्рд╖*
*рд╡ीрд░्рдп - рдЙрд╖्рдг*
*рд╡िрдкाрдХ- рдордзुрд░*
*рдк्рд░рднाрд╡- рд╣рд░ीрддрдХी рдХा рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдк्рд░рднाрд╡ рд░рд╕ाрдпрди (рдХाрдпाрдХрд▓्рдк рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा), рдд्рд░िрджोрд╖рд╢ाрдордХ (рддीрдиों рджोрд╖ों рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा), рдЕрдиुрд▓ोрдорди (рдиीрдЪे рдХी рдУрд░ рдЧрддि рджेрдиे рд╡ाрд▓ा) рдмुрдж्рдзिрдк्рд░рдж (рдмुрдж्рдзि рдмрдв़ाрдиे рд╡ाрд▓ा) рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рдордзुрд░ рддिрдХ्рдд рдХрд╖ाрдп рд╕े рдкिрдд्рдд рдиाрд╢рдХ, рдХрдЯु рддिрдХ्рдд рдХрд╖ाрдп рд╕े рдХрдл рдиाрд╢рдХ рдФрд░ рдЕрдо्рд▓ рд░рд╕ рд╕े рд╡ाрддрдиाрд╢рдХ рд╣ै рдФрд░ рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рджेрдЦें рддो рд╣рд░ीрддрдХी рдЕрдкрдиे рд╡िрд╡िрдз рд░рд╕ों рдФрд░ рдЧुрдгों рдХे рдХाрд░рдг рддीрдиों рджोрд╖ों рдХा рд╢рдорди рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╡ाрдд рдХो рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрд▓ोрдорди рдЧुрдг рд╕े, рдкिрдд्рдд рдХो рдЕрдкрдиे рдордзुрд░ рд╡िрдкाрдХ рдФрд░ рдХрд╖ाрдп рд░рд╕ рд╕े, рдФрд░ рдХрдл рдХो рдЕрдкрдиे рд▓рдШु, рд░ूрдХ्рд╖ рдФрд░ рддीрдХ्рд╖्рдг рдЧुрдгों рд╕े рд╢ांрдд рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рджीрдкрди, рдкाрдЪрди, рдЕрдиुрд▓ोрдорди, рдХृрдоिрдШ्рди, рдпрдХृрдж् рдЙрдд्рддेрдЬрдХ, рдоूрдд्рд░ рд╡िрд░ेрдЪрдХ, рдорд▓ рд╡िрд░ेрдЪрдХ рдоृрджु рд░ूрдк рдоें, рд░рд╕ाрдпрди, рдоेрдз्рдп।*

*рд╣рд░ीрддрдХी рдХा рдХा 1 рдЬाрдард░ाрдЧ्рдиि 5 рднूрддाрдЧ्рдиि рдФрд░ 7 рдзाрдд्рд╡ाрдЧ्рдиिрдпों рд╕рд╣िрдд 13 рдЕрдЧ्рдиिрдпों рдкрд░ рдХाрд░्рдп-*

*рд╣рд░ीрддрдХी рд╕рднी 13 рдЕрдЧ्рдиिрдпों рдХो рд╕ंрддुрд▓िрдд рдФрд░ рдмрд▓ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдЬрдард░ाрдЧ्рдиि- рдХो рджीрдк्рдд рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдкाрдЪрди рд╢рдХ्рддि рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рдкंрдЪ рдорд╣ाрднूрддाрдЧ्рдиि- рдХी balancing рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рд╕рдк्рдд рдзाрддु рдЕрдЧ्рдиि- рдХी рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рддी рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдзाрддुрдУं рдХा рдЙрдЪिрдд рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рдкोрд╖рдг рд╣ोрддा рд╣ै। рд╣рд░ीрддрдХी рд╕рднी рд╕рдк्рдд рдзाрддुрдУं рдкрд░ рдЕрдиुрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓рддी рд╣ै।*

*рд░рд╕ рдзाрддु- рдХा рдкोрд╖рдг рдХрд░рддी рд╣ै рдФрд░ рд╕ाрдоाрд╡рд╕्рдеा рдХो рджूрд░ рдХрд░рддी  рд╣ै।*

*рд░рдХ्рдд рдзाрддु- рдХो рд╢ुрдж्рдз рдХрд░рддी рд╣ै।*

 *рдоांрд╕ рдзाрддु- рдХो рдкुрд╖्рдЯ рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдоेрдж рдзाрддु- рдХा рдЪрдпाрдкрдЪрдп рдХрд░рддी рд╣ै рдЬिрд╕ рд╕े рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдоेрдж рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै।*

*рдЕрд╕्рдеि рдзाрддु- рдХो рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕рд╣ाрд░ा рджेрддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдкूрд░्рд╡ рдзाрддु рдХा рд╕рдо्рдпрдЧ् рдкोрд╖рдг рдФрд░ рд╡рд░्рдзрди рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै।*

*рдордЬ्рдЬा рдзाрддु- рдХो рдкोрд╖рдг рджेрддी рд╣ै।*

*рд╢ुрдХ्рд░ рдзाрддु- рдХो рдмрд▓ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдорд▓- рд╣рд░ीрддрдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдкुрд░ीрд╖ (рдорд▓) рдХे рдиिрд╖्рдХाрд╕рди рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдПрдХ рдЙрдд्рддрдо рдЕрдиुрд▓ोрдорди рдФрд░ рдоृрджु рд╡िрд░ेрдЪрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рдоूрдд्рд░ рдФрд░ рд╕्рд╡ेрдж рдХे рдиिрд╖्рдХाрд╕рди рдХो рднी рд╕ाрдоाрди्рдп рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рд╕्рд░ोрддрд╕ рдкрд░ рд╣рд░ीрддрдХी рдХा рдХाрд░्рдп -*

*рд╣рд░ीрддрдХी рд╢рд░ीрд░ рдХे рд╕рднी рд╕्рд░ोрддрд╕ рдХो рд╢ुрдж्рдз рдФрд░ рдЕрд╡рд░ोрдз рдоुрдХ्рдд рдХрд░рддी рд╣ै।рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े...*

*рдЕрди्рдирд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕- рдоें рдкाрдЪрди рдФрд░ рдЕрд╡рд╢ोрд╖рдг рдХो рд╕рдо्рдпрдЧ् рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдкुрд░ीрд╖рд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕- рдоें рдорд▓ рдд्рдпाрдЧ рдХो рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рд░рд╕рд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕- рдоें рдкोрд╖рдХ рддрдд्рд╡ों рдХे рд╕ंрдЪाрд░ рдХो рдмрдв़ाрддी рд╣ै।*

*рд░рдХ्рддрд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕- рдоें рд░рдХ्рдд рд╢ोрдзрдХ рдХा рдХрд░्рдо рдХрд░рддी рд╣ै।*

*рдоेрджोрд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕- рдоें рд╡рд╕ा рдХे рдЪрдпाрдкрдЪрдп рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।*

 *рдк्рд░ाрдгрд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕- рдоें рдХрдл рдХो рдХрдо рдХрд░ рд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рд░рд▓ рдмрдиाрддी рд╣ै।*

*рд╕्рд░ोрддрд╕ рдХी рджुрд╖्рдЯि рдоें рд╣рд░ीрддрдХी рдХрд░्рдо-*

*рд╣рд░ीрддрдХी рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╕्рд░ोрддрд╕ рджुрд╖्рдЯि рдЕрддिрдк्рд░рд╡ृрдд्рддि, рд╕ंрдЧ, рд╢िрд░ा рдЧ्рд░ंрдеि, рд╡िрдоाрд░्рдЧрдЧрдорди рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕ंрдЧ рдпा рдЕрд╡рд░ोрдз рдХो।*

 *рд▓िрдкिрдб рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдХे рдШрдЯрдХों рдкрд░ рд╣рд░ीрддрдХी рдХा рдХрд░्рдо-*

*рд░рд╕ोрди рдХी рддрд░рд╣ рд╣рд░ीрддрдХी рдХा lipid profile рдШрдЯрдХों рдкрд░ рднी рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдкрд░िрдгाрдо рджेрдЦा рдЧрдпा рд╣ै.....*

*рдпрд╣ рдХुрд▓ рдХोрд▓ेрд╕्рдЯ्рд░ॉрд▓ рдФрд░ LDL рдХोрд▓ेрд╕्рдЯ्рд░ॉрд▓ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ै।*
*рдЯ्рд░ाрдЗрдЧ्рд▓िрд╕рд░ाрдЗрдб्рд╕ рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рднी рдХрдо рдХрд░рддी рд╣ै।*
*рдпрд╣ рдЕрдкрдиे рдоेрджोрд╣рд░ рдЧुрдг рдФрд░ рдоेрджрд╡рд╣ рд╕्рд░ोрддрд╕ рдХे рд╢ोрдзрди рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ рдк्рд░рднाрд╡ рджिрдЦाрддी рд╣ै।*

....to be continue

[6/19, 8:04 AM] pawan madan Dr: 

рдк्рд░рдгाрдо рдЧुрд░ु рдЬी !

рдЕрдд्рдпंрдд рд▓ाрднрдХाрд░ी рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди।

рдЬैрд╕ा рдЖрдкрдиे рдмрддाрдпा, рд░рд╕ोрди рдкिрдд्рдд рдХी рддीрдХ्рд╖्рдгрддा, рдЙрд╖्рдгрддा рдХो рдмрдв़ा рд╕рдХрддा рд╣ै, pittolvan рдЕрд╡рд╕्рдеा, рдкिрдд्рдд рдк्рд░рдХृрддि рдкुрд░ुрд╖, pittolvan рдоौрд╕рдо рдоें рд░рд╕ोрди рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╕ाрд╡рдзाрдиी рдкूрд░्рд╡рдХ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।
ЁЯЩПЁЯП╗

[6/19, 8:20 AM] Vd.Abhishek Thakur: 

рдЧुрд░ुрд╡рд░ ! рдЕрдеाрд╣ рдХрдаिрди рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдЙрдкрд░ांрдд рдЖрдк рд╣рдоाрд░े рдЬ्рдЮाрдирд╡рд░्рдзрди рд╣ेрддु рдк्рд░ेрд╖िрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдпрд╣ рд▓ेрдЦрди рдХाрд░्рдп рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд╣ी рдХिрддрдиा рдХрдаिрди рдкूрд░्рдг рд╣ोрддा рд╣ै рдПрдХ-рдПрдХ рдЪीрдЬ рдХो рд╕ुрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдХрд░рдХे рд▓िрдЦрдиा,,

ЁЯЩПрдЖрдк рд╢्рд░ी рдХा рд╣ृрджрдп рддрд▓ рд╕े рдЕрдиंрдд рдЖрднाрд░ ЁЯЩПЁЯЩЗ... 
рдЕрдд्рдпंрдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгाрдд्рдордХ рдЬ्рдЮाрди ЁЯЪй

[6/19, 8:37 AM] Vd. V. B. Pandey Basti(U. P.): 

рд╕рд╣ी рдмाрдд рд╣ै рдХिंрддु рд░рд╕ोрди рдХी рддीрдХ्рд╖्рдгрддा рд╡ рдЙрд╖्рдгрддा рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рд╣рд░ीрддрдХी рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЕрдерд╡ा рдХ्рд╖ीрд░ рдкाрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрд░рдиे рд╕े рдХрдо рд╣ो рдЬाрдПрдЧा।

[6/19, 8:52 AM] pawan madan Dr: 

Maine reson ksheerpaak ka prayog kuch rogion me karvaya tha, wo pitta prakriti waale the, unko bahut problem ho gayi thi is se.

[6/19, 9:40 AM] Vd. V. B. Pandey Basti(U.P.): 

Sir in such situations better ask pt. to add a pinch of Sauuf or Mulethi churna while preparing.ЁЯЩП

[6/19, 1:39 PM] Prof.Vd.Arun Rathi: 

*рдк्рд░рдгाрдо рд╕рд░рдЬी*

ЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩП

*рд░рд╕ोрдирд╣рд░िрддрдХी рд╡рдЯी рдЖрдкрдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рд╣ुрдИ рд╣ै, рдЕрднी рдЗрд╕рдХी рдЪौрдеी batch рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдоे рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рд╣ूँ*

[6/19, 2:06 PM] Prof.Vd.Arun Rathi:

 *рдЧुрд░ुрд╡рд░ рдк्рд░рдгाрдо*
ЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩП

*рд░рд╕ोрдирд╣рд░िрддрдХी рд╡рдЯी рдоे, рд░рд╕ोрди рдХा рд╢ोрдзрди рдХрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдоे рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै*
*рд╕ाрде рдоे рд╡рдЪा, рджाрд▓рдЪीрдиी, рдорд░िрдЪ рдЖрджि рдХे рд╕ाрде рдЗрд╕рдХो рдиिрдмु рд╕्рд╡рд░рд╕ рдХी рднाрд╡рдиा рджि рдЧрдИ рд╣ै*
*рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ी рд░рд╕ोрди рдХे рдЧंрдз рджोрд╖ рдХा рд╢рдорди рд╣ोрддा рд╣ै*
*рд╕ाрде рд╣ी рд╕ाрде рдЕрди्рдп рдж्рд░рд╡्рдпों рдХे рд╕ंрдпोрдЧ рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╕े рд░рд╕ोрди рдХे рд░рдЬ рдПрд╡ं рддрдо рдЧुрдг рдХा рднी рд╢рдорди рд╣ोрдЧा*
ЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩП

[6/19, 3:21 PM] Dr. Sadhana Babel: 

рдирдорд╕्рдХाрд░ рднाрдИрд╕ाрдм !
I too using rason haritaki vati prepared by u.
In pittashmari hyper-lipidemia n hypothyroidism 
Trying in pcos too.

[6/19, 7:03 PM] Dr. D. C. Katoch sir: 

It is not a textual formulation but a self designed new combination of Rason and Haritaki conceptualised on Ayurveda principles of intended drug actions.

[6/19, 7:09 PM] Vaidya Sanjay P. Chhajed: 

Though it is not the textual  mentioned combo- we all have seen it's effect on variety of the disorders. That is where yukti of the vaidya becomes prime important.  Thanks to Katoch sir for fomulating; Arunji for creating and Subhash sir & Sadhanaji and all those who are extensively using the drug.
I am sure if this word spreads Arunji need to get the product & process patented. & it can become next big thing like Kayam churna.

[6/19, 7:10 PM] Dr. D. C. Katoch sir: 

Well said Vd Sanjay.

[6/19, 7:19 PM] Dr.Deepika: 

Good evening sir, рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд▓िрдП рдХ्рд╖рдоा, рдкрд░рди्рддु рд▓рд╢ुрди рдФрд░ рд╣рд░िрддрдХी рдХा рд╣ी combination kyu рдХिрдпा рдЧрдпा ? рдХ्рдпा рдХोрдИ рдЦाрд╕ рдХाрд░рдг рд╣ै ?

[6/19, 7:23 PM] Dr. D. C. Katoch sir: 

рдЗрд╕  рдк्рд░рд╢्рди рдХा рдЙрдд्рддрд░ рдЖрдкрдХो рд╡ैрдж्рдп рд╕ुрднाрд╖ рд╢рд░्рдоा рдХे рд╡рдХ्рддрд╡्рдп рдоें рдоिрд▓ рдЬाрдПрдЧा।


[6/19, 8:11 PM] Dr. D. C. Katoch sir: 

рд╡рд╕्рддुрддः Haritaki рдФрд░ Lashun рдпे рджो рдРрд╕े рдФрд╖рдзीрдп рдж्рд░рд╡्рдп рд╣ैं рдЬिрди рдоें рдкांрдЪ рдкांрдЪ рд░рд╕  рд╣ैँ  рдФрд░ рдордзुрд░ рд╡िрдкाрдХ рдпुрдХ्рдд рд╣ैं।  рдЗрд╕ рдЖрдзाрд░рднूрдд рд╡िрд╢िрд╖्рдЯрддा рдХे рдХाрд░рдг Rasoun Haritaki рдХे рдЕрдзीрди Dhatwagni Vardhak,  Aampachak, Srotoshodhak, Meda-Kledahar aur Ras-Rakt-Medaprasadak рдХрд░्рдоों  рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде Rasayan рдХрд░्рдо рднी рд╣ै।

[6/19, 8:25 PM] L. k. Dwivedi Sir: 

рез) рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд░рд╕ोрди рдоें рднी рдЬो рд╡ैрд╢िрд╖्рдЯ्рдп рд╣ै। *рд╢ोрдзрдирд╕ंрд╕्рдХाрд░* рдХा рдЬो рдЗрд╕рдХी рдЙрдЧ्рд░ рдЧंрдз рдПрд╡ं рддीрдХ्рд╖्рдгрддा рдХो рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрдеा рд╕ुрдг्рдаी рдХी рдЙрд╖्рдгрддा рдХрдо рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдоाрдг, *рдкैрдд्рддिрдХ рдЕрддीрд╕ाрд░* рдоें рдзाрди्рдп рдкंрдЪрдХ/рдЪрддुрд╖्рдХ рдПрд╡ं рд╣्рд░ीрд╡ेрд░ाрджि рдк्рд░рдорде्рдпा рдордз्рдп рджोрд╖ рд╡ाрд▓ों рдХो рд╡िрд╣िрдд рд╣ै, рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рд╡िрдзाрди рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдПрд╡ं, рдЫोрдЯे рдмрдЪ्рдЪों рдХो рд╕ोंрда рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рдЙрд╕े рд░ाрдд्рд░ि рдоें рдкाрдиी рдХे рдШрдб़े рдХे рдиीрдЪे рдк्рдпाрд▓े рдоें рд░рдЦрддे рд╣ै, рд╕ोंрда рд░ाрдд-рднрд░ рдоें рднीрдЧрдХрд░ рддрд░ (рдЧрд▓ рдЬाрддी) рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рдЙрд╕े рд╣рд░рдб़ рдХे рд╕ाрде рдШिрд╕рдХрд░ рджेрдиे рдХा рд╡िрдзाрди рд╣ै, рд╕ुрдг्рдаी рдХी рдЙрд╖्рдгрддा рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП।                                            
реи) рд╣рд░ीрддрдХी рдХी рддрд░рд╣ рд░рд╕ोрди рднी рдкंрдЪ рд░рд╕ рдмрддाрдпा рдХिрди्рддु рдпрд╣ां рдпोрдЧрд╕ूрдд्рд░ рдоें рдЗрдирдХे рдЬो рдЕंрдЧ рдХाрдо рдоें рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЙрди्рд╣ीं рдХो рдХрд░्рдоूрдХрддा рдоें рдз्рдпाрди рд░рдЦें рдпे।     рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ां рдпोрдЧ рд╕ूрдд्рд░ рдоें рдж्рд░рд╡्рдп рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдПрд╡ं рдШрдЯрдХों рдХे рдк्рд░рдпोрдЬ्рдпांрдЧ рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдкрд░िрдгाрдо рдк्рд░ाрдк्рддी рдХो рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ें।  рд▓ोрдХ рдоें рднी рдкрд░ंрдкрд░рдпा рддрдХ्рд░ рдХे рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдХा рд╡िрдЪाрд░ рд╣ै рдХिрди्рддु рдЕрдм рд╡ो рдирд╣ीं рд░рд╣ी।


[6/19, 10:41 PM] Prof. Vd. Arun Rathi: 

Dr. Dipika !

*рдоैрдбрдордЬी рдЗрд╕ рдкрд░ рдмрд╣ोрдд рдХुрдЫ рдЗрд╕ी рдЧ्рд░ृрдк рдкрд░ рд▓िрдЦा рдЬा рдЪुрдХा рд╣ै*

[6/19, 10:46 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рд╢ुрдг्рдаी рдХो рдЧ्рд░рди्рдердХाрд░ों рдиे рдЙрд╖्рдг рд╡ीрд░्рдп рд╣ी рдХрд╣ा рд╣ै। рд╢िрд╡рджाрд╕ рд╕ेрди рдиे рдЪрд░рдХ рд╕ंрд╣िрддा рдкрд░ рддрдд्рд╡ рдЪрди्рдж्рд░िрдХा рдЯीрдХा рд▓िрдЦी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдХि рдкिрдк्рдкрд▓ी рдФрд░ рд╢ुрдг्рдаी рджोрдиों рд╣ी рдХрдЯु рд╣ैं рдкрд░ рд╡िрдкाрдХ рдоें рдордзुрд░ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЗрди्рд╣ें рдЙрд╖्рдг рдирд╣ीं рдоाрдирдиा рдЪाрд╣िрдпे।*

*рдпрд╣ рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдЖрджрд░рдгीрдп рдк्рд░ो. рдмрдирд╡ाрд░ी рд▓ाрд▓ рдЧौрдб़ рд╕рд░ рдиे рдЪрд░рдХ рд╕ंрд╣िрддा рдПрд╖рдгा рд╡्рдпाрдЦ्рдпा рдоें рд╕ंрджрд░्рдн рдоाрдд्рд░ рдХिрдпा рд╣ै... 
рдкृрд╖्рда 771*
ЁЯСЗЁЯП┐
[6/19, 10:56 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рд╕рднी рдордзुрд░ рднी рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп рдирд╣ीं рд╣ोрддे рдЬैрд╕े рдЖрдиूрдк рд░рд╕ рдХा рдоांрд╕*

[6/19,10:57 PM] L. k. Dwivedi Sir: 

рд╕ुрдг्рдаी "рдЗрджं рдзाрди्рдп рдЪрддुрд╖्рдХोрд╜рдпं рдкैрдд्рддे рд╕ुрдг्рдаीं рд╡िрдиा рднिрд╖рдХ्।। " 

рдЧ्рд░ंрде рдоें рд▓िрдЦा рдЙрд╖्рдг рд╡ीрд░्рдп рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░िрдд рд╣्рд░ीрд╡ेрд░ाрджि рдк्рд░рдорде्рдпा рдордз्рдп рджोрд╖ рд╡ाрд▓ों рдХो рд╡िрд╣िрдд рд╣ै। рдкैрдд्рддिрдХ рдЕрддीрд╕ाрд░ рдоें । рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рд╕े рдЧुрдгाрди्рддрд░ाрдзाрди рд╣ोрдиे рд╕े । "рдХрд▓्рдХी рдХृрддाрдЪ्рдЫ्рд░िрддाрдд्।"

[6/19,10:58 PM] L. k. Dwivedi Sir: 

рдпрд╣ां рдд्рд░्рдпूрд╖рдг рдХा рд╡рд░्рдЧ рдиाрдо рд╕े рд╣ी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдЧुрдг рдЙрд╖्рдг рд╣ै рд╡ीрд░्рдп рднी рдЙрд╖्рдг, рдпे рддो рдк्рд░рдХृрддि рд╕рдорд╡ेрдд рдПрд╡ं рд╡िрдХृрддि рд╡िрд╖рдо рд╕рдорд╡ेрдд рд╡िрдЪाрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै । рд╡िрдкाрдХ: рдк्рд░ाрдпрд╢: рдХрдЯु, рдЕрд░्рдеाрдд рдЕрдкрд╡ाрдж рд░ूрдк рд╕े рдордзुрд░ рд╡िрдкाрдХ рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।

[6/19, 11:03 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рд╣рдоाрд░े рдпрд╣ां рдж्рд░рд╡्рдпों рдХे рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХा рдмрдв़ा рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рджेрдЦिрдпे,
'рд╕ंрд╕्рдХाрд░ो рд╣ि рдЧुрдгाрди्рддрд░ाрдзाрдирдо्' 
рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рд╕े рд╣рдо рдж्рд░рд╡्рдп рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ा рджेрддे рд╣ै рдЬिрд╕ рд╕े рдЧुрдг рдмрджрд▓ рдЬाрддे рд╣ै। рдХुрдЫ рдж्рд░рд╡्рдп рд╕्рд╡рднाрд╡ рд╕े рд╣ी рдЧुрд░ू рд╣ै рдЬैрд╕े рдоाрд╖ рдпा рдЙрдб़рдж рддो рдЙрд╕рдХा рдкाрдХ рджेрд░ рддрдХ рдХрд░рддे рд╣ै рдФрд░ рджीрдкрди рдкाрдЪрди рдж्рд░рд╡्рдпों рдХे рд╕ाрде।рдЪाрд╡рд▓ рдХो рдЕрдЧрд░ рд▓ाрдЬा рдпा рдЦीрд▓ рдмрдиा рджे рддो рд╡рд╣ рд▓рдШु рд╣ो рдЬाрдпेрдЧा। рдЧाрдп рдХा рджूрдз.....
 
'рд╕्рд╡ाрджु рд╢ीрддं рдоृрджु рд╕्рдиिрдЧ्рдзं рдмрд╣рд▓ं рд╢्рд▓рдХ्рд╖рдгрдкिрдЪ्рдЫिрд▓рдо्, рдЧुрд░ू рдоंрджं рдк्рд░рд╕рди्рдиं рдЪ рджрд╢рдЧुрдгं рдкрдпрдо्'
 
рдЪ рд╕ू 27/217 

рдордзुрд░ рдФрд░ рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп рд╣ै рдЕрдм рд╣рдо рдЗрд╕рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдпा рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХрд░ рдХे рдЗрд╕рдХा рджрд╣ी рдмрдиा рджेрддे рд╣ैं рддो рдпрд╣ी рдЧाрдп рдХा рджूрдз рдЕрдм рдордзुрд░ рдХे рдмрджрд▓े рдЕрдо्рд▓ рд░рд╕ рдФрд░ рдЙрд╖्рдг рд╡ीрд░्рдп рд╣ो рдЧрдпा। рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рджрд╣ी рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдиा рдЬрдоे рддो рдд्рд░िрджोрд╖ рдХाрд░рдХ рд╣ै, рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдЬрдоी рджрд╣ी рд╡ाрдд рдиाрд╢рдХ рд╣ो рдЬाрдпेрдЧी, рдЗрд╕ рджрдзि рдХी рдорд▓ाрдИ рдЕрд░्рдеाрдд рджрдзिрд╕рд░ рд╢ुрдХ्рд░ рдХा рд╡рд░्рдзрди рдХрд░ेрдЧी, рдЗрд╕ рджрд╣ी рдХा рдкाрдиी рдЕрд░्рдеाрдд рджрдзिрдоंрдб рд╡ाрдд-рдХрдл рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рдХे рд╕्рд░ोрддों рдХा рд╢ोрдзрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдпे рд╕рдм рдЕрднी рддрдХ рдЧौрджुрдЧ्рдз рд╣ी рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЗрд╕ рджрдзि рд╕े рдиिрдХाрд▓ा рдирд╡рдиीрдд 

'рд╕ंрдЧ्рд░ाрд╣ि рджीрдкрдиं рд╣्рд░рдж्рдп...' 

рдЪ рд╕ू 27/230 

рдорд▓ рдХो рддो рдмांрдзрддा рд╣ी рд╣ै рд╕ाрде рдоें рд╣्рдж्рдп рднी рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рд╣рдо рдШृрдд рдмрдиा рджें рддो рдпрд╣ рдлिрд░ рд╕े рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп 

'рд╢ीрддं рдордзुрд░ं рд░рд╕рдкाрдХрдпो:' 

рдЪ рд╕ू 27/232  рд╣ो рдЧрдпा।*

[6/19,11:06 PM] L. k. Dwivedi Sir: 

"рдХुрд░्рдпाрдд рд╕ंрд╢्рд▓ेрд╖ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖ рдХाрд▓ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдпुрдХ्рддिрднि:।" 

рд╕ंрдпोрдЧ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖।

[6/20, 4:56 AM] Prof B. L. Goud Sab: 

рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рд╡ैрдж्рдпрд░ाрдЬ рд╕ुрднाрд╖ рдЬी ।
рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╕рд╣िрдд рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдгрдкрд░рдХ рдЕрддि рд╕ुंрджрд░ рд╡рд░्рдгрди।

 рджूрдз рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп, рджрд╣ी рдЙрд╖्рдг  рд╡ीрд░्рдп। рдЗрд╕ी рдоें рдпрд╣ рднी рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рджें рдХि рд╡рд╣ी рджрд╣ी рдШोрд▓ं рддु рд╢рд░्рдХрд░ाрдпुрдХ्рддं рд╣ो рддो рдЙрдд्рддрдо рд░рд╕ाрд▓ा рдХी рддрд░рд╣ рдЧुрдг рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे рдФрд░ рд░рд╕ाрд▓ा рдордзुрд░ा рд╢िрд╢िрд░ा рд╣ै।
рдпрд╣  рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рд╡ैрд╢िрд╖्рдЯ्рдп рд╣ै рдХि рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЧुрдгों рдХे рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рд╕ंрдкूрд░्рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рдЕрдиुрд╕ंрдзाрдирдкрд░рдХ рдЬ्рдЮाрди рдЗрд╕рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै |

[6/20, 5:03 AM] Prof B. L. Goud Sab: 

рдЖрдЬрдХрд▓ рддो рдиेрдЯ рдкрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рдмрдб़े-рдмрдб़े рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХे рдЬिрдирдоें рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рднी рд╣ैं рдЬ्рдЮाрдирдкрд░рдХ  рд▓ेрдЦ рдЖрддे рд╣ैं рдХि рджрд╣ी рд╢ीрдд рд╡ीрд░्рдп рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕े рд╡рд░्рд╖ा рдоें рдирд╣ीं рдЦाрдиा рдЪाрд╣िрдП
рдЬрдмрдХि рдЖрдЪाрд░्рдп рдЪрд░рдХ рдиे рд╡рд░्рд╖ाрд╕ु рджрдзि рд╢рд╕्рдпрддे рдХрд╣ा рд╣ै |

[6/20, 5:39 AM] Vaidya Sanjay P. Chhajed: 

рд╕рднी рдЧुрд░ुрд╡рд░ों рдХा рд╣्рд░рджрдпрддрд▓ рд╕े рдЖрднाрд░।  рдЖрд░्рдж्рд░рдХ  рдЙрд╖्рдгрд╡ीрд░्рдп  рд╣ोрддा  рд╣ै  рдФрд░ рдЙрд╕ी рдЖрд░्рдж्рд░рдХ рдХो рдЪुрдиे рдХे рдкाрдгी рдоे рдЙрдмाрд▓рдХрд░  рд╕ुрдЦाрдиे  рд╕े рдмрдирдиे рд╡ाрд▓ी рд╢ुрдг्рдаी  рдЕрдиुрд╖्рдг рд╣ोрддी рд╣ै, рдРрд╕ा рд╣ी рд╣рдордиे рдкрдвा рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░  рдХिрдпा। рдЖрд░्рдж्рд░рдХ рдХो рд╕ुрдЦाрдХрд░  рд╢ुрдг्рдаी рдирд╣ी рдмрдирддी рдпрд╣ рддो рд╡िрджीрдд  рд╣ै। рдЖрдк рд╕рднी  рдиे рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╕ंрджрд░्рдн рдХे рд╕ाрде рдЖрдЦें рдЦोрд▓ рджी। рдзрди्рдпрд╡ाрдж।

[6/20, 6:00 AM] Vaidya Sanjay P. Chhajed: 

рдХрд▓ рдЖрд░्рдж्рд░рдХ рдХे рд╕рдд्рд╡ рдХे рдмाрд░े рдоे рдмाрдд рд╣ुрдпी рдеी। рдЧुрд░ूрджेрд╡ рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХी рдЧिрд▓ोрдп рдХे рд╕рдоाрди рдЖрд░्рдж्рд░рдХ рдХा рднी рд╕рдд्рд╡ рдиिрдХाрд▓ा рдЬाрддा рд╣ै। рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП  рддो рдпрд╣ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдирдпी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╣ै। рдХ्рдпा рдЗрд╕ рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ै ?

[6/20, 6:54 AM] L. k. Dwivedi Sir: 

рдХрд▓ी рдЪूрд░्рдг рдХाрдо рд▓ेрддे рд╣ैं рдиा рдХि рдаंрдбा рдЪूрд░्рдг। рдзाрдордг рдХрд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдЬी рдиे рдЕрдкрдиे рдЧ्рд░ंрде, рдЖрежрдФрд╖режрдж्рд░рд╡्рдпрд╢ोрдзрди рд╡िрдзि рдоें рд╕ूрдЪिрдд рдХिрдпा рд╣ै। рд╕ाрддрд╡ां рд╕ोंрда рдХрд╣рддे рд╣ैं।


[6/20, 10:13 AM] M. L. Jaysawal sir: 

рдКँ
рд╕ुрдк्рд░рднाрдд рд╡ैрдж्рдпрд╡рд░ рдЬी рд╕ाрджрд░ рдирдорд╕्рддे !

рд╕рдо्рдпрдХ् рдЙрджाрд╣рд░рдгों рд╕े рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдж्рд░рд╡्рдпाрди्рддрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди (рдЧुрдгाрди्рддрд░рдг рдлрд▓рд╢्рд░ुрддि) рдХा рд╡िрд╢рдж рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг। 
рдмрд╕्рддुрддः рдж्рд░рд╡्рдп рдиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдЧुрдгों рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा। рдж्рд░рд╡्рдп рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╣ी рдЧुрдгों рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕рдо्рднрд╡ рд╣ै। рдЧुрдг рдмрд╕्рддुрддः рдж्рд░рд╡्рдп рдХे рдк्рд░рддीрдХ рдоाрдд्рд░ рд╣ैं।
рдЬैрд╕ा рд╡ेрджाрди्рдд рдоें рдЕрдж्рд╡ैрддрд╡ाрджी  рдЧुрдг рдХी рдкृрдердХ् рд╕рдд्рддा рди рдоाрдирдХрд░ рдЙрд╕े рдж्рд░рд╡्рдпाрдд्рдордХ рд╣ी рдоाрдирддे рд╣ैं।
рдпрд╣ी рдЪрд░рдХोрдХ्рдд рд╕्рд╡рднाрд╡ोрдкрд░рдорд╡ाрдж рд╕े рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै।
рдЕрд░्рдеाрдд् рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा  рдж्рд░рд╡्рдпाрди्рддрд░ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЧुрдгाрдд्рдордХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЧुрдг рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХे-

1-рдпाрд╡рдж्рдж्рд░рд╡्рдпрднाрд╡ीрдЧुрдг- 

рдЬिрд╕рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं

2-рдЖрд╡рд╕्рдеिрдХрдЧुрдг- 

рдЗрд╕рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕ंрднрд╡ рд╣ि।
рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдж्рд░рд╡्рдпाрди्рддрд░ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдоें рдирд╡ीрди рдж्рд░рд╡्рдп рдХी рдмрдирддा  рд╣ै ।
рд╕ंрд╕्рдХाрд░ (рд╕рдо्рддрдХ् рдХрд░рдг- Refinement) рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рддीрди рдХाрд░्рдп рд╣ोрддे рд╣ैं-

1-рджोрд╖ों рдХा рдиिрд╡ाрд░рдг 
2-рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рдЧुрдгों рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди (рд╕ंрд╕्рдХाрд░рдЧुрд░ु рдпा рд╕ंрд╕्рдХाрд░- рд▓рдШु)
3-рдЧुрдгाрди्рддрд░ाрдз
рдЬो рдкाрд░рджाрджि рдХे рд╕ंрд╕्рдХाрд░ों рдоें рддрдеा рддрдг्рдбुрд▓ाрджि рдХे рдЕрдиेрдХ рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдУрджрди, рд▓ाрдЬा рдЖрджि рдж्рд░рд╡्рдпाрди्рддрд░ рдоें рдкрд░िрдгрдд рд╣ो рд╡िрднिрди्рди рдЧुрдгрдХрд░्рдоों рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै।
рдпрд╣ рдЖрдзुрдиिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдЖрдгрд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рднी рд╕рдордЭा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
ЁЯЪйЁЯСП


[6/20, 10:19 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma: 

*рд╕ाрджрд░ рдЪрд░рдг рд╕्рдкрд░्рд╢ ЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩП*









****************************************************************************************************************************************************************************************************************************Above case presentation & follow-up discussion held in 'Kaysampraday (Discussion)' a Famous WhatsApp group  of  well known Vaidyas from all over the India.****************************************************************************************************************************************************************

Presented by-





Vaidyaraja Subhash Sharma

MD (Kaya-chikitsa)

New Delhi, India

email- vaidyaraja@yahoo.co.in


Comments

Popular posts from this blog

CLINICAL AYURVEDA PART-15: Case presentation- рд╡िрд╢рдж рдЧुрдг - рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдпोрдЧिрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк by Vaidyaraja Subhash Sharma

[12/14, 7:09 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: CLINICAL AYURVEDA PART-15 *case presentation-  рд╡िрд╢рдж рдЧुрдг - рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдпोрдЧिрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें ENLARGEMENT OF PROSTATE & PSA рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд╕ाрде ....* *рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╡िрд╢рдж рдХी рдиिрд░ूрдХ्рддि рдПрд╡ं рдкрд░िрднाрд╖ा рджेрдЦें рддो рдкृрдердо рджृрд╖्рдЯि рдоें рд╣ी рдЗрд╕рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдХिрддрдиा рдЕрдзिрдХ рд╣ै рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, 'рд╢рддрд▓ृ рд╢ाрддрдиे' рдзाрддु рдоें рдЯрдХ् рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╕े рд╡िрд╕рд░्рдЧ рдкूрд░्рд╡рдХ рд╡िрд╢рдж рд╢рдм्рдж рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрднिрдк्рд░ाрдп рд╢ुрдж्рдз рдмрдиा рджेрдиा рдФрд░ рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХрд░ рджेрдиा рд╣ै।* *рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдХी рд╣ेрдоाрдж्рд░ि рдЯीрдХा рдоें рдЗрд╕े 'рд╢ुрдЪि рд╡िрдорд▓ी рддु рд╡िрд╢рдж рд╡िрд╢ेрд╖ौ рдЕрджृрд╖्рдЯाрдиा рд╣ि рдорд▓ाрдиां рдХ्рд╖ाрд▓рдиे рд╢рдХ्рддिं рд╢ुрдЪिрдд्рд╡ं рджृрд╖्рдЯाрдиां рд╡िрдорд▓рдд्рд╡' рд▓िрдЦा рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдЬो рдж्рд░рд╡्рдп рд╢рд░ीрд░ рдоें рджोрд╖, рдзाрддु рдПрд╡ं рдорд▓ों рдХा рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рдХрд░ рдХे рдЙрди्рд╣े рд╡िрдорд▓рдд्рд╡ рдЕрд░्рдеाрдд рд╢ुрдж्рдз, рдиिрд░्рдорд▓ рдПрд╡ं рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рд╕рджृрд╢ рдмрдиा рджे рдЙрд╕े рд╡िрд╢рдж рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।* *'рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ो рдЬीрд╡рдиो рдмрд▓्рдпः рд╕рди्рдзाрдиः рд╢्рд▓ेрд╖्рдорд▓ो рдЧुрд░ुः, рд╡िрд╢рджो рд╡िрдкрд░ीрддोрд╜рд╕्рдоाрдд् рдХ्рд▓ेрджाрдЪूрд╖рдгрд░ोрдкрдгः'  рд╕ु рд╕ू 46/517  рдпрд╣ां рдЖрдЪाрд░्рдп рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдЗрд╕े рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рдХрд░्рдо рд╡ाрд▓ा рдЕрд░्рдеाрдд рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╕े рдХ्рд▓ेрдж рдХा рд╢ोрд╖рдг рдХрд░ рдиिрд░्рдорд▓ рдмрдиाрддा рд╣ै рдФрд░ рд░ोрдкрдг рдХрд░्рдо рднी рдХрд░рддा рд╣ै।рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдоें ...

Case presentation: рдпрдХृрдж्рджाрд▓्рдпुрджрд░ {Non Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD)} by Vaidyaraja Subhash Sharma

*Case-presentation*  - рдпрдХृрдж्рджाрд▓्рдпुрджрд░-  Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) progressing to Compensated Cirrhosis * -------------------- *Vaidyaraja Subhash Sharma, MD (kaya chikitsa, jamnagar - 1985)* --------------- *Chapter -1* *рдоाрдзрд╡ рдиिрджाрди рдХा рдХाрд▓ 1200 рд╕े 1400 рд╡рд░्рд╖ рдкूрд░्рд╡ рддрдХ рдоाрдиा рдЧрдпा рдЬिрд╕рдоें рдЙрджрд░ рд░ोрдЧों рдоें рдпрдХृрдж्рджाрд▓्рдпुрджрд░ рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рд▓рдХ्рд╖рдгों рд╕рд╣िрдд рд╣ै। рддрдм рддो liver fibroscan рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдирд╣ीं рдеी।рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЖрдЪाрд░्рдп рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЧंрднीрд░ рд╡्рдпाрдзिрдпों рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХрд░ рд╕рдЯीрдХ рдиिрджाрди рдПрд╡ं рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХрд░рддे рдеे ! рдЖрдЬ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ेंрдЧे рдЪिрдХिрдд्рд╕ोрдкрдпोрдЧी рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рдЗрд╕ рд░ोрдЧ рдкрд░ рд╡рд░्рдгिрдд рд╕ूрдд्рд░ों рдХी clinical applications...* *1- рдЬ्рдЮाрдиेрди्рдж्рд░िрдпों рдПрд╡ं рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпों рдХो рд╕рдорд░्рде рдПрд╡ं рд╕рдХ्рд╖рдо рдмрдиाрдХрд░ рдиिрджाрди рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ।* *2- рдпрдХृрдж्рджाрд▓्рдпुрджрд░ рдХी рдд्рд░िрд╡िрдз рдкрд░ीрдХ्рд╖ा* *3- a- рджрд╢рд╡िрдз рдкрд░ीрдХ्рд╖ा*      *b- рдд्рд░िрд╡िрдз рдк्рд░рдоाрдг рдФрд░ рдпुрдХ्рддि* *4- рдЬैрд╕े рд╕рднी рдж्рд░рд╡्рдп рдкंрдЪрднौрддिрдХ рд╣ैं рддो рд░ोрдЧ рднी рдкंрдЪрднौрддिрдХ рд╣ै, рдЗрд╕рдХी рдкंрдЪрднौрддिрдХрддा।* *5- рд░ोрдЧी рдХे рдиा рдмрддाрдиे рдкрд░ рднी рдЪिрди्рд╣ों рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕рдХा рдпा рдЕрди्рдп рд░ोрдЧों рдХा рднी рдиिрд░्рдгрдп рдХрд░рдиा।* *6- рдпрдХृрдж्рджाрд▓्рдпुрджрд░ рдХे рджोрд╖-рджूрд╖्рдп-рд╕्рд░ोрддрд╕-рд╕्рд░ोрддोрджुрд╖्рдЯि-рдЕрдЧ्...

WDS 68: Pandu and use of Gomutra (Cow's Urine) by Prof. Ramakant Sharma 'Chulet', Dr. D. C. Katoch, Vaidya Raghuram Bhatta, Dr. Pawan Madaan, Prof. Mamata Bhagwat, Dr. Ravikant Prajapati, Vd. Rangaprasad Bhat, Vd. Pratibha Navani, Dr. Kapil Kapoor, Dr. Ashwini Kumar Sood, Prof. D. N. Pandey & others.

[4/11, 20:00] Vd Saraswati Sharma:  Pranaams to all the learned vaidyas !  Request you all to kindly clarify a doubt.  How gomutra helps in pandu ?  In what type of pandu and in what stage of pandu....? If we correlate with allopathy what types of anaemia respond to gomutra and in what dosage.  What is the mode of action of gomutra wrt pandu ? [4/11, 20:54] Vd Saraswati Sharma:  Not just this, there are many pandu yogas where gomutra is one of the ingredients or used for bhavana or as sahapana. My doubt is about it's mode of action and stage of the disease where gomutra has to be advised. [4/11, 20:55] Vd Saraswati Sharma:  Gomutra is commonly used in sotha. So should we prefer it when anaemia has advanced to oedema stage or earlier too ? [4/11, 20:58] Vd Saraswati Sharma:  Gomutra alone is being advised now a days for various reasons. So if we want to let our patients who already are consuming gomutra,  ...