*Case study-*
*рдЕрдЧ्рдиि рд╡िрдХृрддि рдЬрди्рдп рдХрдлाрд╡ृрдд рд╡ाрдд рдПрд╡ं hypothyroidism*
*рд╡िрдХाрд░рдиाрдордХुрд╢рд▓ो рдиा рдЬिрд╣ीрдпाрдд् рдХрджाрдЪрди, рди рд╣ि рд╕рд░्рд╡рд╡िрдХाрд░ाрдгां рдиाрдоोрд╜рд╕्рддि рдз्рд░ुрд╡ा рд╕्рдеिрддि:।*
*рд╕ рдПрд╡ рдХुрдкिрддो рджोрд╖: рд╕рдоुрдд्рдеाрди рд╡िрд╢ेрд╖рдд:, рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░рдЧрддैрд╢्рдЪैрд╡ рдЬрдирдпрдд्рдпाрдордпाрди् рдмрд╣ूрди।।
рдЪ рд╕ू 18/44*
*рдЕрд░्рдеाрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рдпрджि рд░ोрдЧ рдХा рдиाрдо рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдиा рдХрд░ рд╕рдХे рддो рдЙрд╕े рдЕрдкрдиी рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा рд╕े рд▓рдЬ्рдЬिрдд рдирд╣ी рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдпे рдХ्рдпोंрдХि рд╕рднी рд░ोрдЧों рдХा рдиाрдо рдиिрд░्рдзाрд░рдг рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ी, рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд╡рд╣ी рдХुрдкिрдд рджोрд╖ рд╕्рдеाрди рднेрдж рд╕े рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧों рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै।*
*Hypothyroidism рдкрд░ group рдоें рдкрд╣рд▓े рдмрд╣ुрдд рдЪрд░्рдЪा рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै, april 2018 рд╕े june 2018 рдХे рдмीрдЪ рдЕрдиेрдХ рд░ोрдЧिрдпों рдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рд╕े 4 рд░ोрдЧिрдпों рдХा рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╡िрд╡рд░рдг рдпрд╣ां present рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдЬिрдирдоें increased TSH рдХे рд╕ाрде рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдоिрд╢्рд░िрдд рд▓рдХ्рд╖рдг рдоिрд▓े। рдЗрдирдоें 3 female рдФрд░ 1 male рд╣ै।*
*рдЗрдирдоें рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ patient рдЬिрд╕рдХा TSH 150 рдеा thyronorm 25 mcg рд▓े рд░рд╣ी рдеी, рдмाрдХी рд░ोрдЧिрдпों рдХेрд╡рд▓ рд╣рдоाрд░ी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдкрд░ рд╣ी рдЖрд╢्рд░िрдд рдеे।*
*рд▓рдХ्рд╖рдг - *(рд╕ाрдо рд╡ाрдд, рдХрдл)*
*рдЖрдз्рдоाрди (рд╡ाрдд)*
*рдЕрдирд╡рд╕्рдеिрдд рдЪिрдд्рдд рдПрд╡ं рдЪिрдд्рдд рдн्рд░рдо (рд╡ाрдд)*
*рдЧौрд░рд╡, рдЕंрдЧрдорд░्рдж - (рд╕ाрдо рд╡ाрдд, рд╕ाрдо рд░рд╕, рдХрдл, рдоांрд╕, рдоेрдж; рдЪ.рдЪि.28)*
*рджौрд░्рдмрд▓्рдп рдПрд╡ं рдЕंрдЧ рдЧ्рд░рд╣ (рд╕ाрдо рд░рд╕, рдоेрдж рдЧрдд рд╡ाрдд)*
*calf pain (рд╕ाрдо рд╡ाрдд, рдоांрд╕ рдзाрддु)*
*рд╕्рдеौрд▓्рдп - рдоेрджो рд╡ृрдж्рдзि (рд╕ाрдо рдоेрдж, рдоेрджोрдЧрдд рдХрдл)*
*рд╡िрдмंрдз - (рд╕ाрдо рд╡ाрдд рдЕ.рд╕ं рд╕ू.,рдкрдХ्рд╡ाрд╢्рдп рдЧрдд рд╡ाрдд)*
*рдЕрд╡рд╕ाрдж (рд╕ाрдо рд░рд╕,рдХрдл)*
*рдХрджाрдЪिрдд рд╕्рдорд░рдг рд╢рдХ्рддि рджौрд░्рдмрд▓्рдп (рд╡ाрдд, рд╕ाрдо рдордЬ्рдЬा)*
*рдЧрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рд╢ोрде (рд╕ाрдо рдХрдл, рд╕ाрдо рдоेрдж, рд╕ाрдо рдоांрд╕, рдХрдл)*
*рд╕्рд╡рд░ рдЧुрд░ूрддा рдХрджाрдЪिрдд рдн्рд░ंрд╢ рд╕рджृрд╢ (рдЙрджाрди рд╡ाрдд)*
*рдХрджाрдЪिрдд рд╕рд░्рд╡ांрдЧ рдЕрдерд╡ा рдоुрдЦ рд╢ोрде (рд╕ाрдо рдХрдл)*
*рдХрджाрдЪिрдд рд╣्рд░рдж рдЧ्рд░рд╣ (рд╕ाрдо рд╡ाрдд)*
*рд╕्рд╡рднाрд╡ рдоें рдЕрд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा (рд╡ाрдд)*
*2 рд╕्рдд्рд░िрдпों рдоें рдЕрдиिрдпрдоिрдд рдЖрд░्рддрд╡ (рд╕рдоाрди рд╡ाрдд)*
*рджोрд╖ - рд╡ाрдд (рдк्рд░ाрдг, рдЙрджाрди, рд╕рдоाрди, рдЕрдкाрди, рд╡्рдпाрди)*
*рдкिрдд्рдд (рдкाрдЪрдХ рдкिрдд्рдд рдХी рджुрд╖्рдЯि)*
*рдХрдл - (рдХ्рд▓ेрджрдХ, рдЕрд╡рд▓ंрдмрдХ рдФрд░ рдмोрдзрдХ)*
*рджूрд╖्рдп - рдоुрдЦ्рдпрдд: рд░рд╕ рдзाрддु рд╣ी рдХाрд░рдг рдоिрд▓рддा рд╣ै*
*рд╕्рд░ोрддрд╕ - рд░рд╕, рдоांрд╕, рдоेрдж рдФрд░ рдХрдИ рд░ोрдЧिрдпों рдоें рдордЬ्рдЬा рд╡ाрд╣ी*
*рдЕрдЧ्рдиि - рдЬाрдард░ाрдЧ्рдиि рдФрд░ рдзाрдд्рд╡ाрдЧ्рдиि*
*рджुрд╖्рдЯि - рд╕ंрдЧ*
*рдЙрдж्рднрд╡ рд╕्рдерд▓ - рдЖрдоाрд╢्рдп*
*рдЕрдзिрд╖्рдаाрди - рдЧрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рд╕рд╣िрдд рд╕рд░्рд╡ांрдЧ*
*рдоुрдЦ्рдпрдд: рдЗрди рд░ोрдЧिрдпों рдоें рдЕрдЧ्рдиि рдХी рджुрд╖्рдЯि рдоिрд▓ी, рдХрдл рдХी рдк्рд░рдзाрдирддा рдПрд╡ं рд╕ाрдо рд░рд╕ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╕े рдХрдл рдж्рд╡ाрд░ा рд╡ाрдд рдХा рдЖрд╡рд░рдг рд╣ी рдоिрд▓ा।*
*рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ूрдд्рд░ - рдХрдл рдФрд░ рд╡ाрдд рд╢ीрдд рдЧुрдг рдЫोрдб़ рджे рддो рд╡िрдкрд░ीрдд рдЧुрдг рд╡ाрд▓े рд╣ै, рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдпрд╣ рдз्рдпाрди рд░рдЦा рдЧрдпा।*
*рдЖрдо рдкाрдЪрди рдХрд░ рдЕрдиुрд▓ोрдорди, рдоेрдз्рдп, рд╣्рд░рдж्рдп, рднेрджрди, рд╢ोрдердШ्рди, рдХрдг्рдард╢्рдЪ, рдоेрджрд╣рд░, рдХрдл рд╡ाрдд рд╢рдорди।*
*рдХांрдЪрдиाрд░ рдЫाрд▓ 5 gm (рдХрдл рдиाрд╢рдХ), рдд्рд░िрдХрдЯु рдЪूрд░्рдг 2 gm (рдкाрдЪрди рдПрд╡ं рд╡ाрдд рдХрдл рд╣рд░) рдФрд░ рд╢рд░рдкुंрдЦा 5gm(рдХрдлрдШ्рди рдФрд░ рд╕्рд░ोрддो рд╢ोрдзрдХ) рдХ्рд╡ाрде рдмрдиाрдХрд░ рдк्рд░ाрдд: рд╕ांрдп।*
*рдХांрдЪрдиाрд░ рдЧुрдЧ्рдЧрд▓ु (рд╡ाрдд рдХрдл рдиाрд╢рдХ) 2 рд╕े 3 рд╡рдЯी 3 рдмाрд░*
*рдЖрд░ोрдЧ्рдп рд╡рд░्рдзिрдиी рд╡рдЯी (рджीрдкрди,рд╕्рд░ोрддो рд╢ोрдзрдХ, рд╣्рд░рдж्рдп, рд╢ोрде рдФрд░ рдоेрдж рд╣рд░) 2 рдЧोрд▓ी 3 рдмाрд░*
*рдкुрдирд░्рдирд╡ा рдоंрдбूрд░ (рдХрдл,рд╡ाрдд рдФрд░ рд╢ोрде рд╣рд░) 2-2 рдЧोрд▓ी 2 рдмाрд░*
*рд╕ंрдЬीрд╡рдиी рд╡рдЯी- рд╡рдд्рд╕рдиाрдн рд░рд╣िрдд рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ै рд╣рдо, рдХ्рдпोंрдХि рдХрдИ рдмाрд░ рд╡рдд्рд╕рдиाрдн рдХुрдЫ рд░ोрдЧिрдпों рдоे palpitation рдХрд░ рджेрддा рд╣ै (рдЖрдо рджोрд╖рд╣рд░ рдкाрдЪрди, рдХрдл-рд╡ाрдд рд╣рд░) 300 mg рдХी 2-2 рдЧोрд▓ी 2 рдмाрд░।*
*2 рд░ोрдЧिрдпों рдХो рд╕ांрдп рдХाрд▓ рдЧुрдб़ 10 gm рдФрд░ рд╣рд░ीрддрдХी рдЪूрд░्рдг (рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХे рд▓िрдпे рдмрд▓्рдп, рд╢ोрдердШ्рди, рдЧрд▓рд░ोрдЧ, рд╕्рд╡рд░рднंрдЧ, рдЕрдиुрд▓ोрдорди) 5 gm рд╕ांрдпрдХाрд▓ рднोрдЬрди рд╕े 1-2 рдШंрдЯा рдкूрд░्рд╡ рдФрд░ рджो рд░ोрдЧिрдпों рдоें рдХुрдЯрдХी рдЪूрд░्рдг (рдХрдлрд╣рд░, рд╣्рд░рдж्рдп, рднेрджрди, рд╕ंрд╕्рд░рди) 2-3 gm рджिрдпा рдЧрдпा।*
*рдмीрдЪ рдоें рд╡рд░ूрдгाрджि рдХ्рд╡ाрде (рдоूрдд्рд░рд▓ рдПрд╡ं рд╢ोрде рд╣рд░) рднी рдХрднी рджिрдпा рдЧрдпा।*
*3 рд░ोрдЧिрдпों рдХो рдм्рд░ाрд╣рдоी рд╡рдЯी рдмुрдж्рдзि рд╡рд░्рдзрдХ 1-2 рдЧोрд▓ी 2 рдмाрд░।*
*2 рджेрд╕ी рддांрдмूрд▓ рд╕्рд╡рд░рд╕ рдк्рд░ाрдд: рдЦाрд▓ी рдкेрдЯ рдеोрдб़ा рд╕ा рдХाрд▓ा рдирдордХ рдФрд░ рдордзु рдоिрд▓ा рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा।*
*investigations report рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд░рд╣ी ...*
Patient 1 —
1/5/18———-------13/6/18—
TSH— 9.04 ———4.81——-
( 49/yrs/female)
Patient 2—15/5/18——14/6/18—-
TSH————6.54———4.75—-
(45/yrs/male)
Patient 3 -
18/4/18----11/6/18... 25/6/18
TSH-71.87 -- 150 45.78
(32/yrs/female) on thyronorm 25 mcg.
Patient 4 —
19/3/18—......29/5/18—
TSH 6.14 ———......0.03
ЁЯСЗЁЯП┐ЁЯСЗЁЯП┐ЁЯСЗЁЯП┐
Patient 1
Before Treatment
After Treatment
Patient 2
Before Treatment
After Treatment
Patient 3
Before treatment 1
After Treatment (Medication continued)
Patient 4
Before Treatment
After Treatment
************************************************************************************************************************
Above case presentation & discussion held in 'Kaysampraday" a Famous WhatsApp group of well known Vaidyas from all over the India.
************************************************************************************************************************
Presented by
MD (Kaya-chikitsa)
New Delhi, India
M:+91 9811122501
Reviewed & uploaded by
Dr.Surendra A. Soni
M.D., PhD (KC)
Associate Professor
Dept. of Kaya-chikitsa
Govt. Ayurveda College
Vadodara Gujarat, India.
Email: surendraasoni@gmail.com
Mobile No. +91 9408441150










Please add me in your group so ir
ReplyDeleteThnx sir for shared.
DeleteAdd me also
ReplyDelete9305264518
Pl.add me in ur gp 9914947996
ReplyDeleteSir plz add me Dr.RaviKant Prajapati,MD (BHU)9889158570
ReplyDeletePlease add me in your group
ReplyDelete9967407994
Sir plzz add me in your grp Dr.MD Haidar, MD PGT
ReplyDelete9038606038
This comment has been removed by the author.
ReplyDeletePlease sir Add me in your precious group.
ReplyDeleteAdd me sir in your knowledgeable group
ReplyDelete