Skip to main content

"CLINICAL-AYURVEDA" Part-time 4, by Vaidyaraja Subhash Sharma

[11/30/2020, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдХ्рд▓िрдиिрдХрд▓ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж - рднाрдЧ 4*

*рдЕрднी рддрдХ рд╣рдордиे рдкिрдЫрд▓े рддीрди рднाрдЧों рдоें рдЬिрддрдиी рднी рдЪрд░्рдЪा рдХी рд╡ो рд╕рдм рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рд╡ो рдкрдХ्рд╖ рд╣ै рдЬिрд╕े рд╣рдо рд░ोрдЧिрдпों рдоें рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рджेрдЦрддे рд╣ै, рд╣рдордиे рдЕрдЧрд░ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдХो рдкрдв़ा рд╣ै рдЙрд╕े рд╕рдордЭा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рддो рд╣рдо рд░ोрдЧी рд╕े рднी рдк्рд░рд╢्рди рдХрд░рдиे рдХा рд╕ाрд╣рд╕ рдХрд░рддे рд╣ै।*

*рдпрд╣ рд╕рдм рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХा рд╣ी рдПрдХ рднाрдЧ рд╣ै । рд░ोрдЧ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдХैрд╕ी рд╣ुрдИ, рд╣ेрддु рдХ्рдпा рдеा, рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рджोрд╖ рдХुрдкिрдд рд╣ुрдпे, рдзाрддुрдУं рд╕े рдоिрд▓े, рдХрдм рдоिрд▓े, рдХрд╣ां рдоिрд▓े рдЕрд░्рдеाрдд рд╕्рдеाрди рд╕ंрд╢्рд░рдп рд╣ुрдЖ рдЖрджि рдЖрджि рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХрд╣рддे рд╣ै।
рдЪ рдиि 1/11 рдоें рдЪрдХ्рд░рдкाрдгि рдХрд╣рддे рд╣ैं 

'рд╡्рдпाрдзिрдЬрди्рдордоाрдд्рд░рдорди्рдд्рдпрдХाрд░рдгрд╡्рдпाрдкाрд░рдЬрди्рдпं рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддिрдоाрд╣ुः' 

рдЕрд░्рдеाрдд рд╡्рдпाрдзि рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдоें рджोрд╖ों рдХा рд╡िрд╡िрдз рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХ्рдпा рд░рд╣ा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдо рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╡्рдпाрдзि рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ ? рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпाрдзि рдХा рдЬрди्рдо рдпा рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрдиा рдпा рдЙрд╕рдХा 'рдиाрдордХрд░рдг' рд╣ोрдиा рд╣ी рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдирд╣ी рд╣ै।рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рд╢्рд╡ाрд╕ рд░ोрдЧी diagnosis рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рдХेрд╕ рдЖрдпे рддो рдпрд╣ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХे рд▓िрдпे рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдирд╣ी рд╣ैं рдЙрд╕ рд░ोрдЧी рдХे рд╣ेрддु рд╕े рд▓े рдХрд░ рджोрд╖ों рдХी рджुрд╖्рдЯि, рдкूрд░्рд╡рд░ूрдк, рд▓рдХ्рд╖рдг рдЖрджि рдХा  рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрдиा рдпрд╣ рджोрд╖ों рдХा рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХрд╣рд▓ाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХрд╣рддे рд╣ैं।
'рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддिрд░्рдЬाрддिрд░ाрдЧрддिрд░िрдд्рдпрдирд░्рдеाрди्рддрд░ं рд╡्рдпाрдзेः'
 рдЪ рдиि 1/11 рдоें рдЬाрддि, рдЖрдЧрддि рдЗрд╕рдХे рдкрд░्рдпाрдп рдмрддाрдпे рдЧрдпे рд╣ै рдФрд░ рд╣рдоें рдЗрдирдХी рдХ्рд▓िрд╖्рдЯ рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдЪрд░्рдЪा рдоें рдиा рдЬा рдХрд░ clinical рдкрдХ्рд╖ рдкрд░ рд╣ी рдз्рдпाрди рдХेрди्рдж्рд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।*

*рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рдоुрдЦ्рдп рдШрдЯрдХ рд╣ेрддु, рджोрд╖ - рдЕंрд╢ांрд╢ рдХрд▓्рдкрдиा рдХे рд╕ाрде рджूрд╖्рдп, рд╕्рд░ोрддрд╕, рд╕्рд░ोрддोрджुрд╖्рдЯि, рдЙрдж्рднрд╡ рд╕्рдеाрди, рдк्рд░рд╕рд░ рдпा рд╕ंрдЪрд░ рд╕्рдеाрди, рд╡्рдпाрдзि рдЕрдзिрд╖्рдаाрди, рд╡्рдпрдХ्рдд рд╕्рдеाрди,рдЕрдЧ्рдиि - рдЬाрдард░ाрдЧ्рдиि, рдзाрдд्рд╡ाрдЧ्рдиि, рд╡्рдпाрдзि рдоाрд░्рдЧ, рдЙрдкрд╢्рдп рдФрд░ рд╕ाрдз्рдпाрд╕ाрдз्рдпрддा рд╣ै, рдЬिрдирдоें рд╕े рдЕрдзिрдХрддрд░ рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдЕрдкрдиे рд╣рд░ case presentations рдоें рдХрд░рддे рдЖрдпे рд╣ैं। рдЖрдк рднी рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджीрдп рд╕िрдж्рдзाрди्рддों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХрд░ рдХे рд╕рдлрд▓рддрдо рднिрд╖рдЧ् рдмрди рд╕рдХрддे рд╣ै, рдЗрдирдоें рджोрд╖ рддीрди рдирд╣ी 15 рдоाрдиिрдпे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХे 5-5 рднेрдж рдЗрд╕ рд╕े рдЖрдк рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдХрднी рдн्рд░рдоिрдд рдирд╣ी рд╣ोрдЧे рдХ्рдпोंрдХि 'рд╕्рдеाрдиं рдк्рд░рдзाрдирдо्' рд╕्рдеाрди рдпा рдЕрд╡्рдпрд╡ рдХा рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै рдЬैрд╕े рдЖрдоाрд╢्рдп рдоें рдоिрд▓े рддो рдЖрдоाрд╢्рдп рдХेрд╡рд▓  рдХ्рд▓ेрджрдХ рдХрдл рдирд╣ी рдкाрдЪрдХ рдкिрдд्рдд рдХा рднी рд╕्рдеाрди рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдиे рднрд░рдкेрдЯ рдордзुрд░ рдЦीрд░ рдХा рд╕ेрд╡рди рдХिрдпा рдХ्рд▓ेрджрдХ рдХрдл рдХुрдкिрдд рд╣ुрдЖ рддो рдЙрд╕ी рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓ा рдкाрдЪрдХ рдкिрдд्рдд рдХ्рдпा рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ेрдЧा ? рдЬी рдирд╣ी, рддрднी рдЕрдЧрд▓े рдЕрди्рди рдХाрд▓ рдоें рдХ्рд╖ुрдзा рдХी рддीрд╡्рд░рддा рдЕрд▓्рдк рд╣ो рдЬाрдпेрдЧी рдпा рднोрдЬрди рдЗрд╕рд▓िрдпे рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा рдХि рдЙрд╕рдХे рдХрд░рдиे рдХा рдпे рдХाрд▓ рд╣ै рдФрд░ рдХрд░рдиा рд╣ी рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдиे рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рдШрдЯрдХों рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕рдордЭ рд▓िрдпा рддो рдХोрдИ рднी рд╡्рдпाрдзि рд╣ो, рдЪाрд╣े рд╡ो рдЕрдиुрдХ्рдд рд╣ै рдФрд░ рд╕ाрдз्рдпाрд╕ाрдз्рдпрддा рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрддे рд╣ी рдЖрдк рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХि рдХ्рдпा рдпрд╣ рдоेрд░े рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрддी рд╣ै ? рдирд╣ी рдЖрддी рдпा рдЕрд╕ाрдз्рдп рд╣ै рддो рдЖрдк рд░ोрдЧी рдХो рдд्рдпाрдЧ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рд╕рджैрд╡ рд╕рдд्рдп рдХा рдоाрд░्рдЧ рдкрдХрдб़ें рддो рдЕрдкрдпрд╢ рдХрднी рдирд╣ी рдоिрд▓ेрдЧा।*

*рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджीрдп рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдк्рд░рд╡ीрдг рд╣ोрдиा рд╣ै рддो рдЗрд╕рдХे рдХुрдЫ рдоूрд▓рднूрдд рддрдд्рд╡ों рдХे рдЖрдд्рдорд╕ाрдд рдХрд░ рд▓ीрдЬिрдпे рдХ्рдпोंрдХि рдпे рд╣ी рдиिрджाрди рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣ै। рдЖрдкрдХो рд╣рд░ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдкंрдЪрднूрддों рдФрд░ рдЗрдирд╕े рдиिрд░्рдоिрдд рджोрд╖ों рдХे рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рдЧुрдг рдЕрд░्рдеाрдд рдЕंрд╢ों рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी, рдЗрдирдХे  рдЬ्рдЮाрди рдХे рдмिрдиा рдЖрдк рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдоें рд╢ूрди्рдп рд╣ै। рдЖрдк рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХी рдбिрдЧ्рд░ी рд▓े рдХрд░ 'рдкैрд░ाрд╢ूрдЯ рд╡िрдж्рд╡ाрди' рдмрди рдХрд░ рдЕрдкрдиी рд╡ाрдХ् рдкрдЯुрддा рдФрд░ рдЪрддुрд░ाрдИ рд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рддो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै, рдкрд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рд╕े рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╕ाрд╣рд╕ рдХрднी рдирд╣ी рдХрд░ рдкाрдпेंрдЧे। рдЗрдирдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдпे рд╣ैं ...* ЁЯСЗЁЯП┐

*рд╡ाрдд 'рд░ूрдХ्рд╖ः рд╢ीрддो рд▓рдШुः рд╕ूрдХ्рд╖्рдорд╢्рдЪрд▓ोрд╜рде рд╡िрд╢рджः рдЦрд░ः' *
*рдкिрдд्рдд 'рд╕рд╕्рдиेрд╣рдоुрд╖्рдгं рддीрдХ्рд╖्рдгं рдЪ рдж्рд░рд╡рдордо्рд▓ं рд╕рд░ं рдХрдЯु|'*
*рдХрдл 'рдЧुрд░ुрд╢ीрддрдоृрджुрд╕्рдиिрдЧ्рдзрдордзुрд░рд╕्рдеिрд░рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ाः*
*рдЪ рд╕ू 1/59-61*


[11/30/2020, 1:36 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рд╡ाрдд - рд╡ाрдд+ рдЖрдХाрд╢*
*рдкिрдд्рдд - рдЕрдЧ्рдиि+рдЬрд▓*
*рдХрдл- рдЬрд▓ +рдкृрде्рд╡ी*

*рд╡ाрдд ........*
*рд░ूрдХ्рд╖ - рд╡ाрдпु рдорд╣ाрднूрдд, рднा рдк्рд░ рдиे рд╡ाрдпु+ рдЕрдЧ्рдиि *
*рд▓рдШु - рдЖрдХाрд╢+рд╡ाрдпु+ рдЕрдЧ्рдиि рднी рдоाрдирддे рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдЕрдЧ्рдиि рдЕрд╕्рдеिрд░ рд╣ै।*
*рд╢ीрдд - рдЬрд▓+рд╡ाрдпु + рдкृрде्рд╡ी рдХो рднी рд╕ाрд╣рдЪрд░्рдп рднाрд╡ рд╕े рдоाрдирддे рд╣ैं।*
*рд╡िрд╢рдж- рдкृрде्рд╡ी, рдЕрдЧ्рдиि,рд╡ाрдпु рдФрд░ рдЖрдХाрд╢*
*рдЦрд░ - рдкृрде्рд╡ी+ рд╡ाрдпु*
*рд╕ूрдХ्рд╖्рдо - рд╡ाрдпु+рдЖрдХाрд╢+ рдЕрдЧ्рдиि*

*рдкिрдд्рдд ......,*
*рдЙрд╖्рдг - рдЕрдЧ्рдиि рдорд╣ाрднूрдд*
*рддीрдХ्рд╖्рдг - рдЕрдЧ्рдиि рдорд╣ाрднूрдд*
*рд╕рд░ - рдЬрд▓*
*рдХрдЯु - рд╡ाрдпु+рдЕрдЧ्рдиि*
*рдж्рд░рд╡ - рдЬрд▓*
*рдЕрдо्рд▓ - рдкृрде्рд╡ी+рдЕрдЧ्рдиि (рдЬрд▓ + рдЕрдЧ्рдиि = рд╕ुрд╢्рд░ुрдд)*


*рдХрдл .......*
*рдЧुрд░ू - рдкृрде्рд╡ी + рдЬрд▓*
*рд╢ीрдд - рдЬрд▓+рд╡ाрдпु + рдкृрде्рд╡ी рдХो рднी рд╕ाрд╣рдЪрд░्рдп рднाрд╡ рд╕े рдоाрдирддे рд╣ैं।*
*рд╕्рдиिрдЧ्рдз - рдЬрд▓ рдорд╣ाрднूрдд, рдЬрд▓+рдкृрде्рд╡ी (рд╕ुрд╢्рд░ुрдд)*
*рдордзुрд░ - рдЬрд▓+рдкृрде्рд╡ी*
*рд╕्рдеिрд░ - рдкृрде्рд╡ी *
*рдоृрджु - рдЬрд▓+ рдЖрдХाрд╢*
*рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ - рдЬрд▓*

*рдЗрдирдоें рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рджोрд╖ рдХे 5-5 рднाрдЧ рд╣ैं рддो рдпे рдХुрд▓ 15 рдоाрди рдХрд░ рдЪрд▓ें, рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рджोрд╖ рдХा рдЕрдкрдиा рдПрдХ рд╕्рдеाрди рд╣ै। рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рдПрдХ рдмाрдд рд░рд╣ рдЧрдИ рд╣ै рдЬрд╣ां рдПрдХ рд╣ी рджोрд╖ рджो рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рднी рдоिрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рд╣ै рджो рд╕्рдеाрдиों рдХा рд╕ंрдзि рд╕्рдерд▓ , рдЗрд╕рдХी рдЪрд░्рдЪा рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рдЯीрдХाрдХाрд░ों рдиे рднी рдирд╣ी рдХी рд╣ै рдкрд░ рдЕрдкрдиी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдЖрдзुрдиिрдХ рд╕рдордп рдоें рдЗрдирдХा рдЕрдиुрднрд╡ рд▓े рдХрд░ рд╣рдордиे рдЗрдирдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рдЦूрдм рд╕рдордЭा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рдЪрд░्рдЪा рд╣рдо рд╕рдордп рд╕рдордп рдкрд░ рдХрд░ेंрдЧे рдкрд░ рдЕрдм 15 рджोрд╖ों рдХे рд╕्рдеाрди рдФрд░ рдХрд░्рдоों рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рдЬाрди рд▓ीрдЬिрдпे ...*


[11/30/2020, 1:38 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдк्рд░ाрдг рд╡ाрдпु - 
*'рддрдд्рд░ рдк्рд░ाрдгो рдоूрд░्рдз्рди्рдпрд╡рд╕्рдеिрддः рдХрдг्рдаोрд░рд╢्рдЪрд░ोрдмुрдж्рдзीрди्рдж्рд░िрдп рд╣ृрджрдпрдордиोрдзрдордиी рдзाрд░рдгрд╖्рдаीрд╡рдирдХ्рд╖рд╡рдеूрдж्рдЧाрд░рдк्рд░рд╢्рд╡ाрд╕ोрдЪ्рдЫ्рд╡ाрд╕ाрди्рдирдк्рд░рд╡ेрд╢ाрджिрдХ्рд░िрдпः' 
рдЕ рд╕ рд╕ू 20/6 
рд╢िрд░, рдоूрд░्рдзा (рдорд╕्рддिрд╖्рдХ), рдЙрд░:, рдлुрдл्рдлुрд╕, рд╢्рд╡ाрд╕ рдирд▓िрдХा, рд╣्рд░рджрдп, рдХрд░्рдг, рдЬिрд╡्рд╣ा, рдЕрдХ्рд╖ि, рдиाрд╕िрдХा, рдоुрдЦ, рдЕрди्рдирдирд▓िрдХा, рдХंрда*
*рдХрд░्рдо - рдмुрдж्рдзिрди्рдж्рд░िрдп, рдордиोрдзाрд░рдг, рд╢्рд╡ाрд╕, рджेрд╣ рдзाрд░рдг, рд╣्рд░рджрдп рдзाрд░рдг, рдХ्рд╖рд╡рдеु, рд╖्рдаीрд╡рди, рдЖрд╣ाрд░ाрджि рдХрд░्рдо, рдЕрди्рди рдк्рд░рд╡ेрд╢, рдЙрдж्рдЧाрд░*

*рдЙрджाрди рд╡ाрдпु- 
'рдЙрджाрди рдЙрд░рд╕्рдпрд╡рд╕्рдеिрддः рдХрдг्рдардиाрд╕िрдХाрдиाрднिрдЪрд░ो рд╡ाрдХ्рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдк्рд░рдпрдд्рдиोрд░्рдЬा рдмрд▓рд╡рд░्рдгрд╕्рд░ोрддःрдк्рд░ीрдгрди рдзीрдзृрддिрд╕्рдоृрддिрдордиोрдмोрдзрдиाрджिрдХ्рд░िрдпः' 
рдЕ рд╕ рд╕ू 20/6 
рдХंрда, рд╕्рд╡рд░ рдпрди्рдд्рд░, рдиाрд╕िрдХा, рдЙрд░:, рдиाрднि, рд╢िрд░, рдЬिрд╡्рд╣ा рдоूрд▓, рджंрдд, рдФрд╖्рда, рддाрд▓ु*
*рдХрд░्рдо- рд╡ाрдХ्, рд╡рд░्рдг, рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг, рдХंрдаाрджि рдЖрда рд╕्рдеाрдиों рдоें рдЖрд╡ाрдЧрдорди, рдмрд▓, рдУрдЬ, рдзी, рд╕्рдоृрддि, рд╕्рдоृрддि, рдордиोрдмोрдзрдиाрджि, рд╕्рд░ोрддो рдк्рд░ीрдгрди*

*рд╕рдоाрди рд╡ाрдпु - 
'рд╕рдоाрдиोрд╜рди्рддрд░рдЧ्рдиिрд╕рдоीрдкрд╕्рдерд╕्рддрдд्рд╕рди्рдзुрдХ्рд╖рдгः рдкрдХ्рд╡ाрдоाрд╢рдпрджोрд╖рдорд▓рд╢ुрдХ्рд░ाрд░्рддрд╡ाрдо्рдмुрд╡рд╣ः рд╕्рд░ोрддोрд╡िрдЪाрд░ी рддрджрд╡рд▓рдо्рдмрдиाрди्рдирдзाрд░рдгрдкाрдЪрдирд╡िрд╡ेрдЪрди्рдХिрдЯ्рдЯाрд╜рдзोрдирдпрдиाрджिрдХ्рд░िрдпः' рдЕ рд╕ рд╕ू 20/6 
рд╕्рдеाрди -рд╕्рд╡ेрджрд╡ाрд╣ी, рджोрд╖рд╡ाрд╣ी, рдЕрдо्рдмुрд╡ाрд╣ी, рдорд▓рд╡ाрд╣ी, рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд╣ी, рдЖрд░्рддрд╡рд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕, рдЕрди्рддрд░ाрдЧ्рдиि рдХा рдкाрд░्рд╢्рд╡ рд╕्рдеिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░- рдЖрдоाрд╢्рдп, рдкрдЪ्рдпрдоाрдиाрд╢्рдп, рдкрдХ्рд╡ाрд╢्рдп рдХे рд╕ाрде рдЬрдард░, рдХोрд╖्рда, рдиाрднि*
*рдХрд░्рдо - рд╕्рд╡ेрдж, рджोрд╖, рдЕрдо्рдмु, рд╢ुрдХ्рд░, рдЖрд░्рддрд╡ рдзाрд░рдг, рдЕрдЧ्рдиि рд╕ंрдзुрдХ्рд╖рдг, рдЕрди्рди рдзाрд░рдг, рдЕрдЧ्рдиि рдмрд▓ рдк्рд░рджाрди, рдЕрди्рди рд╡िрдкрдЪрди, рдЕрди्рди-рдорд▓ рд╡िрд╡ेрдХ, рдХिрдЯ्рдЯाрдзोрдирдпрди, рд╕्рд░ोрддोрд╡рд▓ंрдмрди*

*рдЕрдкाрди рд╡ाрдпु - 
'рдЕрдкाрдирд╕्рдд्рд╡рдкाрдирд╕्рдеिрддो рдмрд╕्рддिрд╢्рд░ोрдгिрдоेрдв्рд░рд╡ृрд╖рдгрд╡рдЩ्рдХ्рд╖рдгोрд░ुрдЪрд░ोрд╡िрдг्рдоूрдд्рд░рд╢ुрдХ्рд░ाрд░्рддрд╡рдЧрд░्рднрдиिрд╖्рдХ्рд░рдордиाрджिрдХ्рд░िрдп' 
рдЕ рд╕ рд╕ू 20/6 
рд╕्рдеाрди - рд╡ृрд╖рдг, рдмрд╕्рддि, рдоेрдв्рд░, рдпोрдиि, рд╡ंрдХ्рд╖рдг, рдКрд░ू, рдиाрднि, рд╢्рд░ोрдгि, рдкрдХ्рд╡ाрдзाрди, рдЧुрдж, рдЖрди्рдд्рд░।*
*рдХрд░्рдо- рд╢ुрдХ्рд░, рдЖрд░्рддрд╡, рдЧрд░्рдн, рдорд▓, рдоूрдд्рд░ рдзाрд░рдг-рдЙрдд्рд╕рд░्рдЧ*

*рд╡्рдпाрди рд╡ाрдпु -
 'рд╡्рдпाрдиोрд╣ृрдж्рдпрд╡рд╕्рдеिрддः рдХृрдд्рд╕्рдирджेрд╣рдЪрд░ः рд╢ीрдШ्рд░рддрд░рдЧрддिрд░्рдЧрддिрдк्рд░рд╕ाрд░рдгाрдХुрдЮ्рдЪрдиोрдд्рдХ्рд╖ेрдкाрд╡рдХ्рд╖ेрдкрдиिрдоेрд╖ोрди्рдоेрд╖ рдЬृрдо्рднрдгाрди्рдиाрд╕्рд╡ाрджрди рд╕्рд░ोрддोрд╡िрд╢ोрдзрди рд╕्рд╡ेрджाрд╕ृрдХ्рд╕्рд░ाрд╡рдгाрджिрдХ्рд░िрдпो рдпोрдиौ рдЪ рд╢ुрдХ्рд░рдк्рд░рддिрдкाрджрдиोрд╡िрднрдЬ्рдп рдЪाрди्рдирд╕्рдп рдХिрдЯ्рдЯाрдд्рд╕ाрд░ं рддेрди рдХ्рд░рдоाрд╢ो рдзाрддूंрд╕्рддрд░्рдкрдпрддि'
 рдЕ рд╕ рд╕ू 20/6 
рд╕्рдеाрди- рд╣्рд░рджрдп, 
рдХрд░्рдо- рд░рд╕рд░рдХ्рдд рд╕ंрд╡рд╣рди, рдЪेрд╖्рдЯा, рдЧрддि, рдЖрдХुंрдЪрди, рдк्рд░рд╕ाрд░рдг, рдЙрдд्рдХ्рд╖ेрдк, рдЕрд╡рдХ्рд╖ेрдк, рдЧрдордиाрджि, рдиिрдоेрд╖, рдЙрди्рдоेрд╖, рдЬृंрднрдг, рдЕрди्рдиाрд╕्рд╡ाрджрди।*
*рд░рд╕-рд░рдХ्рддрд╡ाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ (рдХोрд╖्рда рдЧрдд) - рдкрдХ्рд╡ाрди्рди рд░рд╕ рд╕े рдХिрдЯ्рдЯ рднाрдЧ рдЕрд▓рдЧ рдХрд░ рд╕ाрд░ рднाрдЧ рдХो рдкोрд╖рдгाрд░्рде рдзाрддुрдУं рддрдХ рд▓े рдкрд╣ुंрдЪाрдиा।*
*рд╕्рд╡ेрджрдиाрд╣ी рд╕्рд░ोрддрд╕ -рд╕्рд╡ेрдж рд╕्рд░ाрд╡*
*рдЧрд░्рднाрд╢्рдп - рд╢ुрдХ्рд░ рдХो рдпोрдиि рдоें рдкрд╣ुंрдЪाрдиा*
*рд╕्рд░ोрддрд╕- рд╕्рд░ोрддो рд╡िрд╢ोрдзрди*
----
*рдкाрдЪрдХ рдкिрдд्рдд - рдЖрдоाрд╢्рдп, рдкрдЪ्рдпрдоाрдиाрд╢्рдп, рдХ्рд╖ुрдж्рд░ाрди्рдд्рд░, рдЧ्рд░рд╣рдгी*
*рдХрд░्рдо - рдкाрдЪрди, рджोрд╖, рд░рд╕, рдоूрдд्рд░, рдкुрд░ीрд╖ рдХो рдкृрдердХ рдХрд░ рдЙрдирдХे рдпोрдЧ्рдп рдмрдиाрдиा, рд╢ेрд╖ рдкिрдд्рддो рдХो рдЕрдЧ्рдиि рджेрдиा, рдЕрди्рди рд░рд╕ рдЧрдд рдзाрддु рдЙрдкाрджाрдиों рдХा рдкाрдХ, рдк्рд░рд╕ाрдж рдФрд░ рдХिрдЯ्рдЯ рдк्рд░рдердХ рдХрд░рдиा।*

*рд░ंрдЬрдХ рдкिрдд्рдд - рдЖрдоाрд╢्рдп, рдпрдХृрдд рдФрд░ рдк्рд▓ीрд╣ा*
*рдХрд░्рдо - рд░рд╕ рдХा рд░ंрдЬрди рдХрд░ рд░рдХ्рдд рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди, рдУрдЬ*

*рд╕ाрдзрдХ - рд╣्рд░рджрдп*
*рдХрд░्рдо - рдмुрдж्рдзि (рдиिрд╢्рдЪрдпाрдд्рдордХ рдЬ्рдЮाрди), рдоेрдзा (рдзाрд░рдг), рдЕрднिрдоाрди, рдордиोрд░рде рд╕ाрдзрди*

*рдЖрд▓ोрдЪрдХ - рджृрд╖्рдЯि*
*рдХрд░्рдо - рд░ूрдк, рд▓ोрдЪрди*

*рдн्рд░ाрдЬрдХ - рдд्рд╡рдЪा *
*рдХрд░्рдо - рдд्рд╡рдЪा рдоें рд░рд╣ рдХрд░ рд▓ेрдк, рдЕрдн्рдпंрдЧ, рдЕрд╡рдЧाрд╣ рдоें рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдХ्рд░िрдпाрдУं рдФрд░ рдж्рд░рд╡्рдпों рдХा рдкाрдЪрди рдХрд░рддा рд╣ै, рдпрд╣ рдн्рд░ाрдЬрдХाрдЧ्рдиि рднी рд╣ै।*
-----

*рдХ्рд▓ेрджрдХ рдХрдл - рдЖрдоाрд╢्рдп рдХा рдЙрд░्рдз्рд╡ рднाрдЧ*
*рдХрд░्рдо - рд╕्рдиेрд╣рди, рдХ्рд▓ेрджрди, рдЕрди्рди рдХो рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ рдХрд░рдиा, рд╢ेрд╖ рдХрдл рдХे рд╕्рдеाрдиों рдХा рдЙрджрдХ рдХрд░्рдо рд╕े рдЕрдиुрдЧ्рд░рд╣*

*рдЕрд╡рд▓рдо्рдмрдХ - рдЙрд░:рдк्рд░рджेрд╢*
*рдХрд░्рдо - рдд्рд░िрдХ, рд╣्рд░рджрдп рдФрд░ рд╢ेрд╖ рдХрдл рд╕्рдеाрдиों рдХा рдЕрд╡рд▓ंрдмрди*

*рдмोрдзрдХ - рдЬिрд╡्рд╣ाрдоूрд▓ (рд░рд╕рдиा) рдФрд░ рдХंрда*
*рдХрд░्рдо - рд░рд╕ рдмोрдзрди*

*рддрд░्рдкрдХ - рд╢िрд░*
*рд╕्рдиेрд╣рди рдФрд░ рддрд░्рдкрдг рдЧुрдг рд╕े рд╢िрд░ рд╕्рдеिрдд рд╕рдорд╕्рдд рдХेрди्рдж्рд░ों рдЕрд░्рдеाрдд рдЗрди्рдж्рд░िрдп рддрд░्рдкрдг, рдорд╕्рддिрд╖्рдХ, рд╕ुрд╖ुрдо्рдиा рдФрд░ рдЬ्рдЮाрди рддंрддुрдУं (nerves) рдХा рддрд░्рдкрдг।*

*рд╢्рд▓ेрд╖्рдХ рдХрдл - рд╕рд░्рд╡ рд╕ंрдзि*
*рдЕрд╕्рдеि рд╕ंрд╢рд▓ेрд╖рдг, рд╕्рдиेрд╣рди рдЧुрдг рд╕े рд╕ंрдзिрдпों рдХो рд╕рдХ्рд╖рдо рд░рдЦрдиा।*

*to be continue ...*


[11/30/2020, 8:11 AM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar: 

рдк्рд░рдгाрдо рд╕рд░, рдЪрд░рдг рд╕्рдкрд░्рд╢
,,,рдЬ्рдпाрджा calculated рдЪिрдХिрддрд╕्рдп рдХे рд▓िрдП рд╣ेрддु рдХो рдвूंрдврдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै
,,,рдЬрд╣ां рддрдХ possible рд╣ो рд╣ेрддु рд╡िрдкрд░ीрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╣ी best рд╣ै
,,,рдЗрд╕ी рд╕े рдд्рд░िрд╕ूрдд्рд░ рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдХाрд░्рдпाрди्рд╡рди рд╣ोрддा рд╣ै

рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдЧुрд░ु рдЬी
ЁЯЩП


[11/30/2020, 8:17 AM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar: 

рд╢ुрдн рдЬ्рдЮाрди рд░ूрдкी рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рдХे рд▓िрдП рдЕрддीрд╡ рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдЧुрд░ु рдЬी।

рдирдП рд╡ैрдж्рдпो рдХे рд▓िрдП рдпे рдмाрдд рднी рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрдиा рд╢ाрдпрдж рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХे рджोрд╖ рдХे рдЬो рдк्рд░рдзाрди рд╕्рдеाрди рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं рдмे рдЙрд╕ рдЙрд╕ рджोрд╖ рдХे рдЕрдзिрдХрддрдо рдХाрд░्рдп рдХे рд╕्рдеाрди рд╣ैं рдЬो рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖рддः рдЗंрдж्рд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдиुрднूрдд рдЬрди्рдп рд╣ैं, рдЕрди्рдпрдеा physiologically рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рджोрд╖ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд╡िрдЪрд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬैрд╕े рдкाрдЪрдХ рдкिрдд्рдд рдПрдХ small cell рдоें рднी present рд╣ै рдкрд░ рд╡рд╣ рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд╣ै।
рджोрд╖ рд╕рд░्рд╡рджा рдЧрддिрдоाрди рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоे рд░рд╣рддे рд╣ैं।


[11/30/2020, 9:29 AM] Dr. Mukesh D Jain, Bhilai: 

рдЖрдЪाрд░्рдп рд╢рд░्рдоा рдЬी 
рдпрджि рд╡ाрдд рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा *рд╡ाрдд + рдЖрдХाрд╢*  рд╕े рд╣ुрдИ рддो рд╢ुрдж्рдз *рд╡ाрдд*  рдХैрд╕े рдмрдиा, рдЗрд╕рдХा *рдк्рд░ाрдг* рд╕े рдХ्рдпा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै ?
рдФрд░ рдлिрд░ рдк्рд░ाрдг рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ुрдЖ ? ....рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рдЗрд╕рдХा рд╡рд░्рдгрди ?


[11/30/2020, 11:37 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдкिрдг्рдб-рдм्рд░рд╣्рдоाрдг्рдб рди्рдпाрдп, рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдкुрдирд╢्рдЪ рдзाрддुрднेрджेрди рдЪрддुрд░्рд╡िंрд╢ंрддिрдХ: рд╕्рдоृрдд:, рдордиो рджрд╢ेрди्рдж्рд░िрдпाрдг्рдпрд░्рдеा: рдк्рд░рдХृрддिрд╢्рдЪाрд╖्рдЯрдзाрддुрдХी।
  рдЪ рд╢ा 1/17  
рдЕрд░्рдеाрдд 24  рддрдд्рд╡ों рд╡ाрд▓ा рдзाрддु рдкुрд░ूрд╖  рдЬिрд╕рдоें рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд, рдорд╣ाрди,рдЕрд╣ंрдХाрд░, рдкंрдЪ рддрди्рдоाрдд्рд░ाрдпें, рдкंрдЪ рдорд╣ाрднूрдд, 10 рдЗрди्рдж्рд░िрдпां, рдФрд░ рдорди рд╣ै рдФрд░ рдЗрди рд╕рдм рдХो рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЖрдд्рдоा рд╣ै рдЬिрдирд╕े рдЗрд╕ рд░ाрд╢ि рдкुрд░ूрд╖ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ुрдЖ рд╣ै।*

*рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдкंрдЪ рдкंрдЪрдХ рд╕िрдж्рдзाрди्рдд*
*' рдЕрди्рдпोрди्рдпाрдиुрдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯाрдиि рд╕рд░्рд╡ाрдг्рдпेрддाрдиि рдиिрд░्рджिрд╢्рдпेрдд्, рд╕्рд╡े рд╕्рд╡े рдж्рд░рд╡्рдпे рддु рд╕рд░्рд╡ेрд╖ां рд╡्рдпрдХ्рддं рд▓рдХ्рд╖рдгрдоिрд╖्рдпрддे। 
рд╕ु рд╢ा 1/22
 рдпे рд╕рдм рдкंрдЪрдорд╣ाрднूрдд рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдоें рд╕рдоाрд╣िрдд рд╕рдордЭрдиा рдФрд░ рдЗрди рдорд╣ाрднूрддों рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рдЕрдкрдиे рдЕрдкрдиे рдж्рд░рд╡्рдпों рдоें рдпрд╣ां рдкुрд░ूрд╖,рдкрджाрд░्рде рдпा рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рднी рдкрд░िрд▓рдХ्рд╖िрдд рд╣ोрддे рд╣ैं।*

*рдЖрдЬ рдоेрд░ा рдЕрд╡рдХाрд╢ рд╣ै рдФрд░ рдШрд░ рд╕े рдмाрд╣рд░ рд░рд╣рдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдирд╣ी рд▓िрдЦ рдкाрдКंрдЧा।*


[11/30/2020, 11:57 AM] +91 94131 67766: 

рдЖрдк рдж्рд╡ाрд░ा рджрд░्рд╢ाрдП рдЧрдП рд░ोрдЧ рдиिрджाрди рдХे рддрд░ीрдХे рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣ी рдоैंрдиे рдЕрдкрдиे рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрдд्рд░ рдмрдиा рд░рдЦा рд╣ै рдирд╡ाрдЧंрддुрдХ рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХों  рд╣ेрддрддु рдиिрджाрди рдоें рдпрд╣ рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ो  рд╕рдХрддा рд╣ै рдПрдХ рдж рдПрддрджाрд░्рде  рд╕ाрджрд░ рдк्рд░рд╕्рдд्рддुрдд  рд╣ैं


[11/30/2020, 12:01 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдЖрдкрдХा рдХाрд░्рдп рджेрдЦ рдХрд░ рдЕрддीрд╡ рдк्рд░рд╕рди्рдирддा рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै, рдЖрдк рдЬैрд╕े рд╡िрдж्рд╡ाрди рд╣ी рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рд╡ो рдХрд░्рдгрдзाрд░ рд╣ै рдЬिрдирдХे рдХाрд░рдг рдЗрд╕рдХा рдоूрд▓ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдЖрдЬ рднी рдк्рд░ाрдпोрдЧिрдХ рд░ूрдк рдоें рд╣ै *


[11/30/2020, 6:39 PM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar:

 рд╢ुрдж्рдз рд╡ाрдд ,,, рдПрдХ рджोрд╖ рд╣ै
рд╡ाрдд - рд╡ाрдд + рдЖрдХाрд╢
рдпрд╣ां рд╡ाрдд рджोрд╖ рд╡ाрдпु рдПрд╡ं рдЖрдХाрд╢ рдорд╣ाрднूрдд рд╕े рдмрдирддा рд╣ै, рд╢ाрдпрдж рдпे рдЕрднिрдк्рд░ेрдд рд╣ै।

рд╡ाрдд рджोрд╖ рдЬрдм рдк्рд░ाрдг рдХे рдХाрд░्рдп рд╕рдо्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै рддрдм рдЙрд╕े рдк्рд░ाрдг рдХрд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं рд╢ाрдпрдж

рдЕрди्рдп рдХुрдЫ рдФрд░ entitis рдпा рддрдд्рд╡ों рдХी рднी рд╕ंрджрд░्рднाрдиुрд╕ाрд░ рдк्рд░ाрдг рд╕ंрдЬ्рдЮा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै, рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдРрд╕ा рдХрдИ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рд╢ाрдпрдж।

рдЗрд╕рдХे рдЗрд▓ाрд╡ा рднी рд╢ुрдж्рдз рд╡ाрдд рд╕े рдХोрдИ рдЕрди्рдп рдЕрд░्рде рд╣ै рддो рдХृрдкрдпा рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рджें ।
ЁЯЩП


[11/30/2020, 7:26 PM] Dr.Mamata Bhagwat Ji: 

Pranam AcharyaЁЯЩПЁЯП╗

*рд╡ाрдпोः рдЖрдд्рдоैрд╡ рдЖрдд्рдоा।*

Vayu is basically dominant of Vayu mahabhoota. 
And The Vata dosha is composed of Shabda and sparsha tanmatra.

 *рдж्рд╡िрдЧुрдгो ...рд░рдЬो рдмрд╣ुрд▓ рдПрд╡ рдЪ।* 

It's called Prana in accordance with its capacity of Pra Aana. That's boosting or energising ability of the body. 
When we use the word Prana vata or apana vata or pachakapitta like that... We should not look them as 
рджूрд╖рдгाрдд् рджोрд╖ाः ।
Rather they are essential elements which sustain the body through their activities.

[11/30/2020, 7:32 PM] Prof.Giriraj Sharma Sir Ahamadabad:

 рд╡ाрдпु рдорд╣ाрднूрдд  = рд╡ाрдд 
рд╡ाрдд рджोрд╖ = рдЖрдХाрд╢ + рд╡ाрдпु рдорд╣ाрднूрдд 
рд╡ाрдпु рдк्рд░ाрдг = рд╡ाрдпु рдорд╣ाрднूрдд рдХे рдкрд░िрдкेрдХ्рд╖्рдп рдоें (рдЕрдЧ्рдиि рд╕ोрдо рд╡ाрдпु рдк्рд░ाрдг) 


[11/30/2020, 7:36 PM] Prof.Giriraj Sharma Sir Ahamadabad:

 рд╡ाрдд рдк्рд░ाрдг рдХा рд╕ंрджрд░्рдн рдирд╣ी рд╣ै рд╢ाрдпрдж рд╡ाрдпु рдк्рд░ाрдг рдХे рдкрд░िрдкेрдХ्рд╖्рдп рдоें рд╣ी рд╕ंрджрд░्рднिрдд рд╣ै  ।
рдк्рд░ाрдг рд╡ाрдпु рд╡ाрдд рджोрд╖ рдХा рднेрдж рд╣ै   ।
рдк्рд░ाрдг рд╡ाрдпु рднेрдж рдк्рд░ाрдг рдоें рдирд╣ी рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП рдмрд▓्рдХि рд╡ाрдпु рдорд╣ाрднूрдд рдк्рд░ाрдг рдХे рдкрд░िрдкेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдЙрдЪिрдд рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддा рд╣ै ।


[11/30/2020, 8:40 PM] Dr.Pawan Madan Sir, Jalandhar: 

VAATA IS A GROUP OF ENTITIES, FACTORS, PRINCIPLES AND REASONS (SEEN OR UNSEEN) PREDOMINANTLY MADE FROM VAAYU AND AKASH MAHAABHOOT AND  WHICH RESULT IN MOVEMENT IN THE BODY AT ANY LEVEL (AT BODY LEVEL, ORGAN LEVEL, TISSUE LEVEL, CELLULLAR LEVEL, CHEMICAL AND MOLECULAR LEVEL).*

ЁЯЩПЁЯЩП


[12/1/2020, 9:10 AM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдирдорд╕्рдХाрд░ рдбॉ рдоुрдХेрд╢ рджेрд╡ рдЬी ! 
рдпрджि рд╡ाрдд рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा  рд╡ाрдд + рдЖрдХाрд╢ рд╕े рд╣ुрдИ рддो рд╢ुрдж्рдз  рд╡ाрдд рдХैрд╕े рдмрдиा, рдЗрд╕рдХा рдк्рд░ाрдг рд╕े рдХ्рдпा рд╕рдо्рдмрди्рдз рд╣ै ?*
*рдФрд░ рдлिрд░ рдк्рд░ाрдг рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ुрдЖ ? ....рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рдЗрд╕рдХा рд╡рд░्рдгрди ? *

*рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ाрдпें рдкुрди: рдкुрди: рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд░рд╣рддी рд╣ैं рдЕрдд: рдЗрд╕ рдкूрд░े рдк्рд░рдХрд░рдг рдХो рд╣рдо рдоूрд▓ рд╕े рд╕рдордЭाрддे рд╣ैं рддрднी рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрдЧा। рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рдЬो рд╕рдм рднूрддों рдХा рддो рдХाрд░рдг рд╣ै рдкрд░ рдЙрд╕рдХा рдХोрдИ рдХाрд░рдг рдирд╣ी рд╣ै рдЗрд╕ рдХ्рд░рдо рдХो рдЬाрдирдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै, рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рдХे рдмाрдж рд╣ी рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рдХाрд░्рдп-рдХाрд░рдг рд╡ाрдж рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ै।рдЬैрд╕े рдПрдХ рд╕рдоुрдж्рд░ рд╕рдорд╕्рдд рдЬрд▓ीрдп рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рдк्рд░ाрдгिрдпों рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣ै рд╡ैрд╕े рд╣ी рдпрд╣ рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рд╕рдорд╕्рдд рд╕ंрд╕ाрд░ рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рдХा рдХाрд░рдг рд╣ै,рдоूрд▓ рдк्рд░рдХृрддि рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рдХो рд╣ी рдХрд╣рддे рд╣ै।рдпрд╣ рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рдорд╣ाрди рдЕрд░्рдеाрдд рдмुрдж्рдзि рддрдд्рд╡ рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддा рд╣ै рдЬो рд╕рдд्рд╡, рд░рдЬ рдФрд░ рддрдо рдпुрдХ्рдд рд╣ै, рдмुрдж्рдзि рдЕрднिрдоाрди рдЕрд░्рдеाрдд рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ै рдЬो рд╕рдд्рд╡ाрджि рдд्рд░िрдЧुрдг рд╕рд╣िрдд рд╕ाрдд्рд╡िрдХ рдпा рд░ाрдЬрд╕ рдФрд░ рддाрдорд╕ рд╣ोрддा рд╣ै।*

*рд░ाрдЬрд╕+ рддाрдорд╕ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдоिрд▓рдХрд░ рдкंрдЪ рддрди्рдоाрдд्рд░ाрдпें рд╢рдм्рдж рд╕्рдкрд░्рд╢ рд░ूрдк рд░рд╕ рдФрд░ рдЧंрдз рдЗрди рдкंрдЪрддрди्рдоाрдд्рд░ाрдУं рдХो рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рднूрдд рднी рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЗрди рддрди्рдоाрдд्рд░ाрдУं рд╕े рдЖрдХाрд╢ рд╡ाрдпु рдЕрдЧ्рдиि рдЬрд▓ рдФрд░ рдкृрде्рд╡ी рдорд╣ाрднूрдд рдФрд░ рд╕ाрдд्рд╡िрдХ+ рд░ाрдЬрд╕ рдЕрд╣ंрдХाрд░ 5 рдЬ्рдЮाрдиेрди्рдж्рд░िрдпां, 5 рдХрд░्рдоेрди्рдж्рд░िрдпां рдФрд░ рдорди рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ैं।*

*рд╢рд░ीрд░ рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░рд╢्рди рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЬो рд╡ाрддाрджि рдкंрдЪ рддрдд्рд╡ рд╣ै рдпा рдд्рд░िрджोрд╖ рд╣ै рд╡ो рд╡िрд╢ुрдж्рдз рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рд╣ैं рдпा рдЗрдирдХा рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЗрд╕े рдРрд╕े рд▓े рдХрд░ рдЪрд▓ें рдХि рдкंрдЪрднूрддों рд╕े рдд्рд░िрджोрд╖ рдмрдиे рд╣ै рдФрд░ рдкंрдЪрднूрддों рдХा рдПрдХ рджूрд╕рд░ें рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд╣ै рддो рджोрд╖ों рдХा рднी рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдоिрд▓ेрдЧा।*

*рдЗрди рдЖрдХाрд╢ाрджि рдкंрдЪрдорд╣ाрднूрддों рдХे рдЧुрдг рд╡ो рдЕрдкрдиे рдоें рддो рд░рд╣рддे рд╣ी рд╣ैं рдкрд░ рджूрд╕рд░े рдорд╣ाрднूрддों рдоें рднी рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдкрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд▓рдХ्рд╖рдг рдЙрд╕ рдорд╣ाрднूрдд рдХा рдЕрдкрдиे рдоें рд╡िрдж्рдпрдоाрди рд░рд╣рддा рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдЗрдирдХा рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдмрдиा рд░рд╣рддा рд╣ै рдЗрд╕े рд╕ु рд╢ा 2/28 рдоें 
'рдЕрди्рдпोрд╜рди्рдпाрдиुрдк्рд░рд╡िрд╖्рдЯाрдиि рд╕рд░्рд╡ाрдг्рдпेрддाрдиि рдиिрд░्рджिрд╢ेрдд् , рд╕्рд╡े рд╕्рд╡े рдж्рд░рд╡्рдпे рддु рд╕рд░्рд╡ेрд╖ां рд╡्рдпрдХ्рддं рд▓рдХ्рд╖рдгрдоिрд╖्рдпрддे।'
 рд╕ूрдд्рд░ рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ी рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдкंрдЪीрдХрд░рдг рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рд╣ै рдЬैрд╕े рдкृрде्рд╡ी рдорд╣ाрднूрдд рд╣ै рдЗрд╕рдоें рдЖрдзा рднाрдЧ 50% рдкृрде्рд╡ी рдХा рд╣ै рдФрд░ рдмाрдХी рдЪाрд░ рднाрдЧ рдЕрди्рдп рдорд╣ाрднूрддों рдХे рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдкृрде्рд╡ी рдоें рдкाрд░्рдеिрд╡ рд▓рдХ्рд╖рдг рдЕрдзिрдХ рдоिрд▓ेंрдЧे рдкрд░ рдЕрди्рдп рдорд╣ाрднूрддों рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рднी рдЕрд╡рд╢्рдп рдоिрд▓ेंрдЧे рдЬो рдЕрд╡्рдпрдХ्рдд рдпा рдЕрд▓्рдк рд░рд╣ेंрдЧें।*

*рдЗрд╕े рд╕рднी рдорддों рдиे рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЬिрддрдиे рднी рдкрджाрд░्рде рд╣ै рд╡ो рдкंрдЪрднौрддिрдХ рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ рдкंрдЪрднूрдд рдоिрд╢्рд░िрдд рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं рдЕрд▓рдЧ рд░рд╣ рд╣ी рдирд╣ी рд╕рдХрддे рдЬैрд╕े рдЕрди्рдп рдПрдХ рдордд рд╣ै рдХि рд╡ाрдпु рдоें рдЗрдпрдХे рдиिрдЬ рдЧुрдг рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЖрдХाрд╢ рдХा рд╢рдм्рдж рдЧुрдг рднी рдоिрд▓рддा рд╣ै, рдЕрдЧ्рдиि рдХा рдоूрд▓ рдЧुрдг рд░ूрдк рд╣ै рдЗрд╕рдоें рд╢рдм्рдж рд╕्рдкрд░्рд╢ рдФрд░ рд░ूрдк рддीрдиो рдоिрд▓рддे рд╣ै, рдЬрд▓ рдХा рдЕрдкрдиा рдЧुрдг рд░рд╕ рд╣ै рдкрд░ рдЗрд╕рдоें рдЖрдХाрд╢ рд╡ाрдпु рдФрд░ рдЕрдЧ्рдиि рдХे рд╢рдм्рдж рд╕्рдкрд░्рд╢ рдФрд░ рд░ूрдк рднी рд╕ाрде рдоें рдоिрд▓ेंрдЧे, рдЖрдХाрд╢ рддो рд╕рд░्рд╡ рд╡्рдпाрдкी рд╣ै рдкрд░ рдЙрд╕ рдоें рднी рдкृрде्рд╡ी рддрдд्рд╡ рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рд░ूрдк рдоें рддрдеा рд╡ाрдпु рдХा рд╕ंрдЪाрд░ рдЬрд▓ рдФрд░ рддेрдЬ рдХे рд╕ाрде рд╣ोрдиेрдХे рдХाрд░рдг рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै।*

*рд╡ाрдпु рдХो 'рдЕрдиुрд╖्рдгрд╢ीрддрд╕्рдкрд░्рд╢рд╡ाрди् рд╡ाрдпु:' рдРрд╕ा рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдпрд╣ рд░ूрдк рд░рд╣िрдд рднी рд╣ै।рдпрд╣ рд╡ाрдпु рдпोрдЧрд╡ाрд╣ी рд╣ै рдЕрдЧ्рдиि рд╕े рд╕ंрдмंрдз рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЙрд╖्рдг рдПрд╡ं рдЬрд▓ рдХे рд╕ंрдмंрдз рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╢ीрдд рдЧुрдг рдпुрдХ्рдд рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЕрдкрдиा рдХोрдИ рдиिрдЬी рд╢ीрдд-рдЙрд╖्рдг рдЧुрдг рдирд╣ी рд╣ै।*

*рдЬрдм рддрдХ рдпрд╣ рд╡ाрдпु рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рднूрдд рдЕрд░्рдеाрдд рддрди्рдоाрдд्рд░ा рдХी рд╕्рдкрд░्рд╢ рд╕ंрдЬ्рдЮा рдоें рдеी рддрдм рдпрд╣ рдХाрд░рдг рдж्рд░рд╡्рдп рдеी, рдиिрдд्рдп рдеी рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рд╡िрдиाрд╢ рдирд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддा рддрдеा рдЕрди्рдп рд╡ाрдп्рд╡ीрдп рднाрд╡ों рдХो рдЙрдд्рдкрди्рди рд╡ाрд▓ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рд╡ाрдпु рдХो рдкрд░рдоाрдгु рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।рдпрд╣ рд╡ाрдпु рдХा рд╡िрд╢ुрдж्рдз рд╕्рд╡рд░ूрдк рд╣ै।*

*рдЕрдм рдпрд╣ рд╡ाрдпु рдХाрд░्рдп рд░ूрдк рд╣ो рдЬाрдпेрдЧी рдЬो рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рд╢ाрд╕्рдд्рд░ों рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ै рдФрд░ рдкंрдЪрдорд╣ाрднूрддों рдХे рдкंрдЪीрдХрд░рдг рд╕िрдж्рдзाрди्рдд рдХे рд╕ाрде рдФрд░ рдпрд╣ рд╕्рдеूрд▓ рд░ूрдк рд╣ै рдЗрд╕рдХा рдЬैрд╕े рдЖрдк рд╢्рд╡ाрд╕ рд▓ेрддे рд╣ैं рдпा рдд्рдпाрдЧрддे рд╣ैं, AC, рдХूрд▓рд░ рдпा рдкंрдЦे рдХी рд╣рд╡ा, рдЖंрдзी рдЪрд▓рдиा рдФрд░ рд╢рд░ीрд░ рдоें рдЬो рдкांрдЪ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╡ाрдпु рдХрд╣ी рдЧрдИ рд╣ै рд╡ो рдпрд╣ी рд╣ै, рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рд░ूрдк рд╣ै рдЬो рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдирд╖्рдЯ рд╣ोрддी рд░рд╣рддी рд╣ै рдЬैрд╕ी рдЕрдЧ्рдиि рдЬрд▓ी рдФрд░ рдмुрдЭ рдЧрдИ।*

*рдЗрд╕ рд╡ाрдпु рдХो рд╣рдо рдд्рд╡рдЪा рдЬो рдЗрд╕рдХी рдЗрди्рдж्рд░िрдп рд╣ै рдЙрд╕рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ै।*


[12/1/2020, 10:12 AM] Prof.Giriraj Sharma Sir Ahamadabad:

 рдк्рд░ाрдг
(рдк्рд░ाрдгिрддि рдЬीрд╡рддि рдмрд╣ुрдХाрд▓рдоिрддि । рдк्рд░ + рдЕрди + рдЕрдЪ् ।  рдк्рд░ाрдгिрдд्рдпрдиेрдиेрддि рдХрд░рдгे рдШрдЮ् рд╡ा । )  рдм्рд░рд╣्рдоा ।  рдЗрддि рдд्рд░िрдХाрдг्рдбрд╢ेрд╖ः

рдЬीрд╡рдиीрдп рд╢рдХ्рддि рдк्рд░ाрдг рд╣ै 
рдЕрдЧ्рдиि рд╕ोрдо рд╡ाрдпु
рд╕рдд्рд╡ рд░рдЬ рддрдо
рдкंрдЪेрди्рдж्рд░िрдп

[12/1/2020, 1:32PM] Vaidyaraj Subhash Sharma Sir Delhi: 

*рдЕрдиेрдХ рдЧंрднीрд░ рдФрд░ рдЕрд╕ाрдз्рдп рд░ोрдЧों рдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░ोрд▓ рд╣ै, рдЗрд╕ी рдХे рд▓िрдпे рдЖрдпुрд░्рд╡ेрджाрдиुрд╕ाрд░ рд╣ेрддु, рд╕рдо्рдк्рд░ाрдк्рддि рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ूрдд्рд░ рдмрдиा рдХрд░ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХрд░рддे рд╣ैं рдпे рд╕рдм рд╣рдо рдзीрд░े рдзीрд░े рдпрд╣ां рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рдЬा рд░рд╣े рд╣ै ,'рдЦрд▓े рдХрдкोрдд рди्рдпाрдп' рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣рдоाрд░े рд▓ेрдЦрди рдоें рд╕े рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиी рд░ूрдЪि рдХा рдЖрд╣ाрд░ рд▓े рдХрд░ рдЪрд▓े рдЬाрддे рд╣ै। рд╣рдоाрд░ा рдпे рдк्рд░рдпाрд╕ рдиिрд╕्рд╡ाрд░्рде рднाрд╡ рд╕े рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХे рдк्рд░рддि рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдЪрд▓рддा рд░рд╣ेрдЧा। рджेрдЦिрдпे рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ CKD рд░ोрдЧिрдпों рдХो рд╕ाрдзाрд░рдг рд╕ी рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓ी рдФрд╖рдзिрдпों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा dialysis рд╕े рдмрдЪाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, uric acid, HbA1c рдЖрджि reports рдЕрдЧ्рдиि рдФрд░ рдЖрдо рдХी рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕े рдмрдв़ी рд╢ीрдШ्рд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖ рдЬाрддी рд╣ै।рдЖрдк рдЕрдкрдиा рд╕्рдиेрд╣ рдХृрдкрдпा рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдмрдиाрдпे рд░рдЦे ЁЯМ╣ЁЯЩП*






to be continue.....

******************************************

Above case presentation & follow-up discussion held in 'Kaysampraday" a Famous WhatsApp group  of  well known Vaidyas from all over the India. 




Presented by














Vaidyaraj Subhash Sharma
MD (Kaya-chikitsa)

New Delhi, India

email- vaidyaraja@yahoo.co.in


Compiled & Uploaded by

Vd. Rituraj Verma
B. A. M. S.
Shri Dadaji Ayurveda & Panchakarma Center, Khandawa, M.P., India.
Mobile No.:- 
+91 9669793990,
+91 9617617746

Edited by

Dr.Surendra A. Soni
M.D., PhD (KC) 
Professor & Head
P.G. DEPT. OF KAYACHIKITSA
Govt. Akhandanand Ayurveda College
Ahmedabad, GUJARAT, India.
Email: surendraasoni@gmail.com
Mobile No. +91 9408441150

Comments

Popular posts from this blog

CLINICAL AYURVEDA PART-15: Case presentation- рд╡िрд╢рдж рдЧुрдг - рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдпोрдЧिрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк by Vaidyaraja Subhash Sharma

[12/14, 7:09 PM] Vaidyaraj Subhash Sharma: CLINICAL AYURVEDA PART-15 *case presentation-  рд╡िрд╢рдж рдЧुрдг - рд╕ैрдж्рдзाрди्рддिрдХ рдПрд╡ं рдк्рд░ाрдпोрдЧिрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдоें ENLARGEMENT OF PROSTATE & PSA рдХे рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд╕ाрде ....* *рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╡िрд╢рдж рдХी рдиिрд░ूрдХ्рддि рдПрд╡ं рдкрд░िрднाрд╖ा рджेрдЦें рддो рдкृрдердо рджृрд╖्рдЯि рдоें рд╣ी рдЗрд╕рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдоें рдХिрддрдиा рдЕрдзिрдХ рд╣ै рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, 'рд╢рддрд▓ृ рд╢ाрддрдиे' рдзाрддु рдоें рдЯрдХ् рдк्рд░рдд्рдпрдп рд╕े рд╡िрд╕рд░्рдЧ рдкूрд░्рд╡рдХ рд╡िрд╢рдж рд╢рдм्рдж рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕рдХा рдЕрднिрдк्рд░ाрдп рд╢ुрдж्рдз рдмрдиा рджेрдиा рдФрд░ рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХрд░ рджेрдиा рд╣ै।* *рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдХी рд╣ेрдоाрдж्рд░ि рдЯीрдХा рдоें рдЗрд╕े 'рд╢ुрдЪि рд╡िрдорд▓ी рддु рд╡िрд╢рдж рд╡िрд╢ेрд╖ौ рдЕрджृрд╖्рдЯाрдиा рд╣ि рдорд▓ाрдиां рдХ्рд╖ाрд▓рдиे рд╢рдХ्рддिं рд╢ुрдЪिрдд्рд╡ं рджृрд╖्рдЯाрдиां рд╡िрдорд▓рдд्рд╡' рд▓िрдЦा рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдЬो рдж्рд░рд╡्рдп рд╢рд░ीрд░ рдоें рджोрд╖, рдзाрддु рдПрд╡ं рдорд▓ों рдХा рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рдХрд░ рдХे рдЙрди्рд╣े рд╡िрдорд▓рдд्рд╡ рдЕрд░्рдеाрдд рд╢ुрдж्рдз, рдиिрд░्рдорд▓ рдПрд╡ं рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рд╕рджृрд╢ рдмрдиा рджे рдЙрд╕े рд╡िрд╢рдж рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै।* *'рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ो рдЬीрд╡рдиो рдмрд▓्рдпः рд╕рди्рдзाрдиः рд╢्рд▓ेрд╖्рдорд▓ो рдЧुрд░ुः, рд╡िрд╢рджो рд╡िрдкрд░ीрддोрд╜рд╕्рдоाрдд् рдХ्рд▓ेрджाрдЪूрд╖рдгрд░ोрдкрдгः'  рд╕ु рд╕ू 46/517  рдпрд╣ां рдЖрдЪाрд░्рдп рд╕ुрд╢्рд░ुрдд рдЗрд╕े рдкिрдЪ्рдЫिрд▓ рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рдХрд░्рдо рд╡ाрд▓ा рдЕрд░्рдеाрдд рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╕े рдХ्рд▓ेрдж рдХा рд╢ोрд╖рдг рдХрд░ рдиिрд░्рдорд▓ рдмрдиाрддा рд╣ै рдФрд░ рд░ोрдкрдг рдХрд░्рдо рднी рдХрд░рддा рд╣ै।рдЬो рд╢рд░ीрд░ рдоें ...

WDS 68: Pandu and use of Gomutra (Cow's Urine) by Prof. Ramakant Sharma 'Chulet', Dr. D. C. Katoch, Vaidya Raghuram Bhatta, Dr. Pawan Madaan, Prof. Mamata Bhagwat, Dr. Ravikant Prajapati, Vd. Rangaprasad Bhat, Vd. Pratibha Navani, Dr. Kapil Kapoor, Dr. Ashwini Kumar Sood, Prof. D. N. Pandey & others.

[4/11, 20:00] Vd Saraswati Sharma:  Pranaams to all the learned vaidyas !  Request you all to kindly clarify a doubt.  How gomutra helps in pandu ?  In what type of pandu and in what stage of pandu....? If we correlate with allopathy what types of anaemia respond to gomutra and in what dosage.  What is the mode of action of gomutra wrt pandu ? [4/11, 20:54] Vd Saraswati Sharma:  Not just this, there are many pandu yogas where gomutra is one of the ingredients or used for bhavana or as sahapana. My doubt is about it's mode of action and stage of the disease where gomutra has to be advised. [4/11, 20:55] Vd Saraswati Sharma:  Gomutra is commonly used in sotha. So should we prefer it when anaemia has advanced to oedema stage or earlier too ? [4/11, 20:58] Vd Saraswati Sharma:  Gomutra alone is being advised now a days for various reasons. So if we want to let our patients who already are consuming gomutra,  ...

WhatsApp Discussion series 28: 'Sneha-pravicharana' by Dr. Praveen Kumar Madikonda, Dr. Raghuram Bhatta, Prof. Ramakant Chulet, Prof. K.S.R. Prasad and Dr. Kapil Kapoor

[12/23, 08:53] Praveen Mandikonda Dr:          Respected scholars of   Ayurveda ,  Whether " Sneha Pravicharana " is meant for Sodhana purpose or Samana purpose??? whether samyak snigda lakshana 's  apply for Pravicharana sneha yoga's as well......( ref : charaka sutra 13/23-25 )....... let me have an opinion from the forum of Intellectuals  рдУрджрдирд╢्рдЪ рд╡िрд▓ेрдкी рдЪ рд░рд╕ो рдоांрд╕ं рдкрдпो рджрдзि|  рдпрд╡ाрдЧूः рд╕ूрдкрд╢ाрдХौ рдЪ рдпूрд╖ः рдХाрдо्рдмрд▓िрдХः рдЦрдбः||реирей||  рд╕рдХ्рддрд╡рд╕्рддिрд▓рдкिрд╖्рдЯं рдЪ рдордж्рдпं рд▓ेрд╣ाрд╕्рддрдеैрд╡ рдЪ|  рднрдХ्рд╖्рдпрдордн्рдпрдЮ्рдЬрдиं рдмрд╕्рддिрд╕्рддрдеा рдЪोрдд्рддрд░рдмрд╕्рддрдпः||реирек||  рдЧрдг्рдбूрд╖ः рдХрд░्рдгрддैрд▓ं рдЪ рдирд╕्рддःрдХрд░्рдгाрдХ्рд╖िрддрд░्рдкрдгрдо्|  рдЪрддुрд░्рд╡िंрд╢рддिрд░िрдд्рдпेрддाः рд╕्рдиेрд╣рд╕्рдп рдк्рд░рд╡िрдЪाрд░рдгाः [рез] ||реирел||                                      charaka sutra 13/25 [12/23, 09:29] Prof. KSR Prasad Wardha:  Dear The snehapracichara are the mode of Sneha administration ... all are intended to use...